Historia polskiej waluty po 1918 r.

złotówka waluta historia złoty polski

Jak zmieniała się złotówka i polskie banknoty od uzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 roku

Pierwszą po 123. latach zaborów walutą na ziemiach polskich była marka Polska, a za emisję była odpowiedzialna Krajowa Kasa Pożyczkowa. W związku z postępującą inflacją emitowano coraz większe nominały banknotów; najwyższy nominał miał wartość 10 milionów marek polskich.

28 listopada 1919 r. nowy sejm Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwałę o wprowadzeniu nowej waluty, którą został złoty. Złotówka wygrała z takimi nazwami, jak: lech i pol. Złotówka została oparta na parytecie złota. Ustalono, że wartość 1 złoty ma równowartość 9/31 grama czyli około 0,29 uncji czystego złota. Z powodów trudności ekonomicznych młodego państwa jaki była Polska, wymiana marki na złotówki rozpoczęła się dopiero 4 i pół roku później, 28 kwietnia 1924 roku.

Trochę wcześniej, bo w 1923 r. premierem został Władysław Grabski. Po rozwiązaniu Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej powołano Bank Polski, który w przyszłości zmieni nazwę na Narodowy Bank Polski.

Ostatnim dniem wymiany marki na złotówkę był 3 maja 1925 roku. 1,8 miliona marek zamieniano wówczas na 1 złotówkę.

Wrzesień 1939

Po zajęciu Polski przez hitlerowskie Niemcy w 1939 r. na terenie Generalnego Gubernatorstwa wprowadzono nową walutę, za którą odpowiadał Bank Emisyjny w Polsce, mający siedzibę w Krakowie. Ostemplowano banknoty będące w obiegu i zaczęto wymieniać je na nowe. Miały one podobny wygląd podobny do wcześniejszych, jednak nie było na nich polskich symboli narodowych. Wprowadzono jednak limity wymiany – inną ilość pieniędzy mogli wymienić Polacy, Niemcy i Żydzi.

Po zajęciu Paryża przez armię Hitlera, polskie władze przeniosły się do Wielkiej Brytanii i podjęły decyzję o wydrukowaniu w USA nowych banknotów polskich. Wydrukowane wtedy banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 i 500 złotych nie zostały uznane przez nowe władze.

1945 – Narodowy Bank Polski

„Wojenne” banknoty były środkiem płatniczym do 10 stycznia 1945 roku, kiedy to powstał bowiem Narodowy Bank Polski. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego dekretem z 24 stycznia 1944 roku wprowadził do obiegu nowe banknoty. Już trzy dni później zaprojektowane przez Rosjan banknoty, wydrukowane w moskiewskiej wytwórni papierów wartościowych Goznak, trafiły do Polski. Późniejsze banknoty drukowano w Krakowie i Łodzi i miału nominał od 50 groszy do 5000 złotych.

W związku z tym, że polskie banknoty można było łatwo podrobić, w 1948 r. doszło do wymiany banknotów na nowe. Dwa lata później, w 1950 r. postanowiono powiązać wartość złotówki z wartością złota. Jeden złoty był warty 0,222168 gramów czystego złota. Kolejną wymianę banknotów (drukowanych w Warszawie, Łodzi oraz Pradze) rozpoczęto 8 listopada 1950 r., w skali 1:100.

W 1975 r. znów wymieniono banknoty. Górników i robotników znajdujących na banknotach zmieniono na wizerunki wielkich Polaków.

W związku ze zmianami politycznymi, w 1989 r., gdy nazwę kraju zmieniono na Rzeczpospolita Polska, na nowych banknotach pojawiła się ta nowa nazwa. Sześć lat później, w 1995 r. doszło do denominacji. Wcześniejsza wartość 10.000 złotych miała wartość 1. złotego. Do 1997 r. te nowe banknoty drukowano w Londynie. Później do tych banknotów wprowadzano coraz bardziej wyrafinowane zabezpieczenia, mające uchronić je przed podrabianiem.

Ciekawostka
* Banknot 1000-złotowy wprowadzono do obiegu w 1966 roku, z okazji tysiąclecia państwa polskiego. Został zaprojektowany przez Henryka Tomaszewskiego i Juliana Pałkę. Wycofano go po 12. latach.

Na ilustracji: Dąbrówka (żona Mieszka I.) na 2-złotowym banknocie z 1936 roku

Ciekawostki: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Pieniądz ciekawostki
> Garnitur, krawat – ciekawostki
> Motoryzacja ciekawostki

Spodobało się? UdostępnijShare on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Share on VK
VK
Email this to someone
email