Walończycy i Szklarska Poręba

Walończycy ciekawostki Szklarska Poręba Walonowie

Kim są Walończycy?

Walończycy (Walonowie), to lud romański, potomkowie Celtów. Zamieszkują południową Belgię (ok. 4 mln ludzi) i północną Francję (ok. 80 tys.). Używają głównie języka francuskiego, także walońskiego.

Ponieważ zamieszkiwali na ziemiach bogatych w złoża węgla i żelaza, słynęli m.in. z wydobywania złóż i wytapiania metali, w tym złota i srebra. Byli cenieni na dworach królewskich i magnackich. Ich wiedza była traktowana niczym wiedza ówczesnych alchemików i astrologów. Nazywano ich inżynierami. Po jakimś czasie każdy, kto poszukiwał skarbów w ziemi, nazywany był Walończykiem.

Walończycy w Polsce

Na tereny obecnej Polski, w Sudety, trafili już w XI wieku. Pracowali dla książąt piastowskich. Znaleźli tu złoża złota i kamieni szlachetnych, odkryli złoża pirytów. Do dziś w Górach Izerskich eksploatowana jest najszersza w Europie (kilka km długości) żyła kwarcowa.

Walończycy i Szklarska Poręba

Dziś miejscem w Polsce kojarzonym z Walończykami jest ok. 7 tysięczna Szklarska Poręba (woj. dolnośląskie), kiedyś Stara Wieś. Tu Walończycy kiedyś pracowali, tu działa Sudeckie Bractwo Walońskie. Organizację zarejestrowano w 1999 r., a jej członkowie starają się wypromować Szklarską Porębę jako „mineralogiczną stolicę Polski”.

Walończycy ciekawostki Szklarska Poręba Walonowie Sudeckie Bractwo Walońskie
Szklarska Poręba, rok 2000. Parada podczas Tygodnia Walońskiego

Z Bractwem mieliśmy kontakt blisko 20 lat temu i nie wiemy czy wszystkie informacje są nadal aktualne. W Szklarskiej Porębie organizowano Parady Walońskie podczas Tygodnia Walońskiego i Walońskiej Majówki. Uczestniczyli w nich współcześni „Walończycy”, ubrani w czerwone szaty. W Szklarskiej Porębie powstał Szlak Waloński, ścieżka dydaktyczna. Wiedzie od kościoła cmentarnego Matki Boskiej Różańcowej do Szklarskiej Poręby Dolnej.

Walończycy ciekawostki Szklarska Poręba Walonowie Sudeckie Bractwo Walońskie
Sudeckie Bractwo Walońskie w 2000 r. zorganizowało nawet ślub waloński

Waloński Dobry Humor

Do współpracy między Sudeckim Bractwem Walońskim oraz ogólnopolskim pismem satyrycznym Twój Dobry Humor doszło w 2000 roku czyli już 20 lat temu. Dostaliśmy list w propozycją wspólnego zorganizowania konkursu satyrycznego związanego z Walończykami i ich działalnością. Czasu było bardzo mało, bo zbliżał się Tydzień Waloński, ale szybka decyzja (na tak), szybka publikacja (lipcowy numer TDH) informacji zapraszającej do udziału w konkursie oraz szybka reakcja kilkudziesięciu rysowników z całej Polski, przyniosła dobry efekt.

W informacji opublikowanej na stronie 18 wynikało, że główną nagrodą będzie weekendowy pobyt w pensjonacie w Szklarskiej Porębie, a wernisaż wystawy pokonkursowej odbędzie się na przełomie lipca i sierpnia 2000 roku. Oczywiście było też kilka zdań na temat tego kim są Walończycy, zilustrowanych małym, kolorowym zdjęciem Walończyka w bordowej szacie i nakryciu głowy. To wystarczyło.

Walończycy ciekawostki Szklarska Poręba Walonowie Sudeckie Bractwo Walońskie
Impreza podczas Tygodnia Walońskiego i baner pisma satyrycznego Twój Dobry Humor

Z uwagi na długi cykl wydawniczy miesięcznika, w numerze wrześniowym ukazała się kilkuzdaniowa informacja, że zwycięzcą konkursu został Zbigniew Piszczako, że w sierpniu odbyła się wystawa i że za miesiąc podamy więcej informacji. W kolejnym numerze cała 15. strona poświęcona byłą temu tematowi. Były nagrodzone (plus inne wybrane) rysunki, w sumie 7, jedno zdjęcie (był na nim banner Twojego Dobrego Humoru, wywieszony podczas imprezy) oraz informacja o laureatach. Drugą nagrodę zdobył Krzysztof Toboła, trzecią ex aequo: Szczepan Sadurski i Krzysztof Toboła. Wyróżnienia przyznano Michałowi Graczykowi i Dariuszowi Banatowi.

Walończycy ciekawostki Szklarska Poręba Walonowie Waloński Twój Dobry Humor rysunki pismo satyryczne
Twój Dobry Humor – strona z wybranymi rysunkami konkursowymi

Wystawa w Szklarskiej Porębie

Przedstawiciele redakcji Twojego Dobrego Humoru przybyli do Szklarskiej Poręby uzgodnionego dnia. Przygotowaliśmy wystawę w kawiarni Fantazja, konkursowe rysunki przytwierdzając delikatnie do szyb okien w restauracji przy głównej ulicy miasta (były widoczne na zewnątrz i wewnątrz) oraz do ścian. Uczestniczyliśmy też w paradzie ulicami miasta oraz w plenerowej imprezie Tygodnia Walońskiego. Wypada przy okazji wyjaśnić, że jurorami konkursu byli członkowie Sudeckiego Bractwa Walońskiego, a fakt że jednym z nagrodzonych był szef czasopisma, nie było czymś podejrzanym. Jurorzy po prostu subiektywnie nagrodzili rysunki, które najbardziej im się spodobały – były najbardziej trafne i najdowcipniejsze.

Walończycy ciekawostki Szklarska Poręba Walonowie Sudeckie Bractwo Walońskie
Kat otwiera toporem wystawę rysunku satyrycznego Waloński Dobry Humor

Mimo planów kontynuacji konkursu w roku kolejnym, do współpracy już nie doszło, choć czasopismo ukazywało się w latach kolejnych. A poza tym Szklarska Porębę od Warszawy dzieli prawie 500 kilometrów. Szczepan Sadurski (ówczesny szef czasopisma, karykaturzysta) Szklarską Porębę odwiedził potem (na bardzo krótko) dwa razy, gdyż podczas eventów organizowanych w całej Polsce rysuje karykatury na żywo.

Walończycy w Szklarskiej Porębie – co słychać?

Poszukując w Internecie śladów działalności Sudeckiego Bractwa Walońskiego w ostatnich latach znaleźliśmy informację, że jego założyciel i Wielki Mistrz Juliusz Naumowicz, zmarł w 2013 roku. Jego imieniem sześć lat później nazwano jedną z ulic Szklarskiej Poręby (fragment ulicy 1 Maja). Wiemy też, że istnieje Żelazny Tygiel Waloński – zrekonstruowana osada walońska, w której odbywają się imprezy, np. Celtycka Noc pod Szrenicą.

W 2015 roku pożar strawił Starą Chatę Walońską w Szklarskiej Porębie. Znaleźliśmy też informację, że istnieje Regionalna Odznaka Krajoznawcza „Sudecki Gwarek Waloński„. Została ustanowiona przez Komisję Krajoznawczą Oddziału PTTK „Sudety Zachodnie” na wniosek Zarządu Stowarzyszenia Sudeckie Bractwo Walońskie w Szklarskiej Porębie.

Jedno jest pewne: dzięki grupie zapaleńców, stolicą Walończyków w Polsce, jest Szklarska Poręba.

Tekst: (c) Sadurski.com
Zdjęcia: Twój Dobry Humor, archiwum, rok 2000

Zobacz też:
> Wąchock – stolica humoru
> Ciekawostki o królach
> Turystyka piwna – biroturystyka

Spodobało się? UdostępnijShare on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Pin on Pinterest
Pinterest
Share on VK
VK
Email this to someone
email