Bocian – fascynujący ptak, który co roku przemierza tysiące kilometrów, aby kilka miesięcy później bez użycia GPS-a wrócić dokładnie w to samo miejsce. Kochany nie tylko w Polsce, gdyż według legend przynosi ludziom dzieci. Bocian ciekawostki i fakty
Bocian – podstawowe informacje
Według legendy, bociany przynoszą ludziom dzieci. Legendę tę spopularyzowało XIX wieczne opowiadania napisane przez bajkopisarza Hansa Christiana Andersena. Ludzie wierzą też, że bocian przynosi szczęście.
Bocian ciekawostki z przeszłości
Archeolodzy odkryli skamieniałości bocianów, które żyły 24-6 mln lat temu.
W przeszłości bociany trafiały do egipskich hieroglifów. Były wymieniane w w mitologii greckiej i rzymskiej. Pisał o nich bajkopisarz Ezop.
W starożytnym Rzymie przylatujące bociany oznaczały czas zasiewu pól.
Bociany wykorzystywano w ludowej medycynie. Rzekomo lecznicze właściwości miały ich odchody oraz bocianie żołądki. Tłuszczem bociana leczono podagrę.
Ciekawe fakty o bocianie białym
Bocian biały ma czerwony dziób długości 100-115 cm, skrzydła rozpiętości 155-215 cm i długie, czerwone nogi. Waży do 4,5 kg.
Gniazduje w Europie, północno-wschodniej Afryce i Azji południowo-zachodniej. Co roku przemierza tysiące kilometrów na południe. Mówimy, że „na zimę leci do ciepłych krajów”.
Wśród innych gatunków bocianów, są m.in. bocian czarno-biały, bocian czarny i bocian sinodzioby.
Bocian biały sporadycznie dociera na Wyspy Brytyjskie (co roku obserwuje się tam do kilkunastu ptaków), jednak tam nie gniazduje.
Bocian biały jest ptakiem narodowym i symbolem Litwy. Także symbolem Białorusi.
Występowanie bociana
Największa liczba bocianów występuje w Polsce (ok. 1/4 całej populacji), mniej na Ukrainie i na Białorusi.
Ciekawostki o bocianach
Samiec bociana zwykle jest większy od samicy, poza tym nieco różnią się od siebie wyglądem.
Dojrzałość płciową bocian uzyskuje po 4. latach. Czasem już po dwóch, ale zdarza się że dopiero po siedmiu latach.
Zanim bocian wzniesie się do lotu, musi wykonać kilka podskoków.
Głos bociana, a w zasadzie uderzenia dzioba, nazywane są klekotem.
Bocian jest monogamistą, lecz w ciągu swego życia zdarza mu się zmieniać partnerki.
Jak długo żyje bocian?
Średnia długość życia bociana, to 8-9 lat.
Najstarszy znany bocian żył 39 lat.
Co jedzą bociany?
Bocian, to mięsożerca. Zjada owady, ryby, płazy, gady, małe ssaki i małe ptaki. Bociany jedzą m.in. żaby, króliki i krety.
Bocian zwykle żeruje w promieniu 5 km od gniazda, dlatego na miejsce gniazda wybiera obszar, na którym może zdobyć jak najwięcej pożywienia.
Gumki-recepturki są przez bociany mylone z dżdżownicami. W przypadku zjedzenia większej ilości, bocian może zdechnąć.
Jaja i małe bocianki
Samica bociana raz w roku składa zwykle 4 jaja (czasem od jednego do siedmiu), z których po 33-34 dniach wykluwają się pisklęta. Samiec i samica wspólnie wysiadują jaja, karmią i opiekują się potomstwem.
Mały bocian po 1,5 miesiąca waży ok. 3,4 kg.
Gdy mały bocian ma 3 tygodnie, zaczynają mu wyrastać pióra lotne.
Po dwóch miesiącach młode bociany opuszczają gniazdo. Przez 3 kolejne tygodnie nadal jednak są karmione przez rodziców.
Gniazdo bociana
Gniazda budowane przez bociany, służą im przez kilka lat.
Gniazdo bociana ma 1 do 2 metrów głębokości, 0,8 – 1,5 m średnicy oraz waży 60 do 250 kilogramów.
Zdarza się, że w opuszczonych przez bociany gniazdach, gniazdują ptaki innych gatunków.
Gniazda bocianów są siedliskiem dużej liczby roztoczy, a bociany noszą w sobie dużą ilość pasożytów (m.in. nicieni i tasiemców).
Bocian ma niezwykłą zdolność powrotu do swego gniazda, po przeleceniu tysięcy kilometrów.
Obserwacje bocianów pokazały, że jeden ptak wracał do tego samego gniazda przez 19 kolejnych lat.
Migracja bocianów
Bociany odlatują do cieplejszych krajów (głównie afrykańskich) w sierpniu i wrześniu. Czas tej wędrówki, to ok. 50 dni. Na przełomie marca i kwietnia powracają do Europy, a powrót zajmuje im ok. miesiąca.
Co roku migruje ponad pół miliona bocianów.
Badania wędrówek bocianów są możliwe dzięki ich obrączkowaniu. Metodę tę zapoczątkował w 1906 r. niemiecki ornitolog Johannes Thienemann.
Między 1906 r. a początkiem II wojny światowej zaobrączkowano 100 tys. bocianów.
Bocian w Polsce
Bocian jest w Polsce prawnie chroniony od 1952 roku.
Największe skupisko bocianów w Polsce znajduje się na Podlasiu. Zdarza się, ze na niedużym terenie jest tam nawet kilkadziesiąt bocianich gniazd.
W Polsce jest wieś o nazwie Bocianowo. Taką samą nazwę ma też osiedle w Bydgoszczy.
W ostatnich latach populacja bociana białego w Polsce zmniejszyła się o 1/5.
Bociany na świecie
Bociany są czczone przez wyznawców Islamu, gdyż uważają, że te ptaki odbywają doroczną wędrówkę do Mekki.
W Afryce bocian jest ceniony, gdyż jego pożywieniem jest szarańcza.
Kolejne ciekawostki o bocianach
Znamiona występujące czasem z tyłu głowy noworodka (naczyniaki płaskie), w języku niemieckim i angielskim nazywane są „ugryzieniem bociana”.
Bocian czarny nie jest tak popularny, gdyż nie buduje swych gniazd w pobliżu domostw ludzi (jak bocian biały), lecz w lasach. Podobnie jak bocian biały, na zimę migruje do cieplejszych krajów. W Polsce żyje 1.000 – 1.200 par.
Bocian ciekawostki: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Ciekawostki o kretach
> Ciekawostki o sowach
