Indianie Ameryki Północnej fascynują kulturą i historią. Plemiona takie jak Lakota, Apacze czy Irokezi słyną z unikalnych tradycji i wojowniczości. Słynni wodzowie, jak Sitting Bull (Lakota) czy Geronimo (Apacz), prowadzili walkę o przetrwanie swoich ludów. Obecnie Indianie, choć zintegrowani z nowoczesnym społeczeństwem, pielęgnują dziedzictwo poprzez języki, sztukę i ceremonie. Wielu mieszka w rezerwatach, walcząc o prawa i zachowanie tożsamości kulturowej. Poznaj ciekawostki o Indianach
Indiańskie fakty z historii
1) Nazwa Indianie pochodzi od hiszpańskiego słowa Indios. Gdy przed wiekami do Ameryki przybyli Hiszpanie i Krzysztof Kolumb, sądzili że dotarli do Indii.
2) Nazwa nie jest używana we wszystkich krajach. W Kanadzie mówi się First Nations (Pierwsze Narody), w Stanach Zjednoczonych – Native Americans (Tubylczy Amerykanie) lub First Americans (Pierwsi Amerykanie). W Ameryce Łacińskiej najczęściej używa się określenia Indigenas (tubylcy). Część Indian uważa, że określenie Indianie jest pejoratywne i obraźliwe.
3) Przodkowie Indian przybyli do Ameryki podczas ostatniej epoki lodowej, która trwała 27–15 tysięcy lat temu.
Ciekawostki o Indianach
4) Siedzący Byk i Szalony Koń – to najbardziej znani wodzowie Indian z plemienia Dakota czyli Siuksowie (Sioux). Obok Geronimo (wódz Apaczów) i Tecumseha (wódz Szaunisów) są najbardziej znanymi wodzami Indian w historii USA.
5) Wśród miejsc w USA uważanych przez Indian za święte, są m.in. Badger-Two Medicine (góra w stanie Montana), Canyon Mine (kanion w Arizonie) i Celilo Falls (wodospad w stanie Oregon.
6) Największym pomnikiem przedstawiającym Indianina jest Monument Szalonego Konia w Górach Czarnych.
Plemiona Indian – to warto wiedzieć
7) Indianie z plenienia Dakota zostali uwiecznieni w znanych filmach fabularnych: Tańczący z wilkami, Człowiek zwany Koniem oraz Syn Porannej Gwiazdy.
8) Irokezi stworzyli jedną z najbardziej zaawansowanych cywilizacyjnie kultur Indian Ameryki Północnej. Nazwa pochodzi od słowa Irinakhoiw czyli Prawdziwe Żmije. W wyniku spisu ludności przeprowadzonego w 2010 r. ponad 40 tys. obywateli amerykańskich zadeklarowało, że są Irokezami.
9) Żyjący w Ameryce Północnej Mohikanie we własnym języku nazwali się muh-he-con-n-ok – czyli: Lud znad wody, która nigdy nie jest nieruchoma. Na początku XVII wieku nad rzeką Hudson mieszkało 4-5 tysięcy Mohikanów. W XVIII wieku było ich około 500. „Ostatni Mohikanin„, to powieść Jamesa Fenimore Coopera (1789-1851).
10) Było siedem szczepów Dakota. Dakotowie mówili o sobie: Ochethi Sakowi (Siedem Ognisk).
11) Komanczowie pochodzili głównie z terenu obecnego stanu Oklahoma. Ich imieniem nazwano górę w Teksasie, rzekę w Kolorado oraz hrabstwa w kilku stanach.
Wojny z Indianami
12) Na podstawie podpisanego traktatu z Fort Laramie (1851 r.) rząd amerykański wyznaczył terytoria indiańskie. Potem zabierano Indianom kolejne fragmenty ich ziem, przez co dochodziło odo konfliktów zbrojnych.
13) W latach 1866-1867 Indianie ze szczepu Oglala dowodzeni przez wodza Czerwoną Chmurę, wygrali wojnę. W wyniku traktatu pokojowego z 1868 r. stworzono Wielki Rezerwat Dakotów, a Góry Czarne dożywotnio przekazano Indianom. Ponieważ wkrótce w tych górach odkryto złoto, w 1876 r. wybuchła wojna o Góry Czarne. W jej wyniku Indianie byli zmuszeni oddać góry, w których odkryto złoto.
14) Trzy spośród pięciu największych klęsk armii amerykańskiej z Indianami, to: Masakra Grattana (1854), Masakra Fettermana (1866) i bitwa pod Little Bighorn (1876).
Rdzenni mieszkańcy Ameryki obecnie
15) Obecnie najwięcej Indian żyje w Meksyku – 14,7 miliona, czyli ponad 12% całej ludności kraju. Nieco mniej (13,8 miliona) żyje w Peru i jest po ponad 46% ludności tego kraju. Kolejne kraje, gdzie żyje ludność indiańska, pod względem liczby, to: Boliwia (6 mln), Gwatemala (5,8 mln), Ekwador (3,4 mln) i Stany Zjednoczone (2,9 mln).
16) Biuro do spraw Indian (Bureau of Indian Affairs, BIA), to agencja rządu federalnego Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za relacje władz amerykańskich z północnoamerykańskimi Indianami.
Ciekawostki o Indianach: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Benjamin Franklin – ciekawostki, cytaty
> Ciekawostki o policjantach amerykańskich
