Ciekawostki o piernikach

piernik ciekawostki o piernikach pierniki

Fascynujący świat piernika. Pierniki ciekawostki i informacje o piernikach. Historia piernika. Toruńskie pierniki, norymberskie…

Historia piernika

* Już w starożytności popularne były ciastka smarowane miodem, zwane miodownikami. W jednej z ówczesnych książek kucharskich znalazł się przepis na miodownik z pieprzem.

Pierniki w średniowieczu

* O piernikach przypomniano sobie w średniowieczu. Wśród zdobyczy przywiezionych z wypraw krzyżowych, były duże ilości nieznanych przypraw. Według rzymskich przepisów zaczęli wyrabiać je zakonnicy, m.in. benedyktyni. Potem powstały specjalne cechy skupiające rzemieślników, produkujących wyroby piekarnicze i pierniki.

* Placki miodowe z przyprawami wypiekano ok. roku 700, w klasztorze niedaleko niemieckiego miasta Ulm.

* Legenda głosi, że pierwszy w średniowieczu piernik powstał przez przypadek. Podczas wyrobu ciasta przypadkowo dodano do niego korzenne przyprawy. Efekt smakowy spodobał się i od tej pory w cukierni w której to się stało, można było regularnie kupować pierniki.

piernik ciekawostki o piernikach pierniki

Domowe pierniki w piekarniku. Pierniki ciekawostki

* Nie wiemy na pewno jak średniowieczne pierniki smakowały, ale wiemy jak wyglądały. Zachowały się niektóre drewniane formy piekarskie. Pierniki przedstawiały m.in. polskich królów (Zygmunt III, Władysław IV), świętego Mikołaja i św. Jerzego. Były też figurki zwierząt (kogut, dzik, jeleń, ryba, bocian) oraz serca, owoce, a także rękawiczka. Ta ostatnia była oznaką szacunku, i przyjaźni dla osoby, która otrzymywała piernik. Wśród pierników toruńskich, częstym motywem był herb Torunia.

* Oprócz pierników, piernikarze wyrabiali też wyroby z marcepanu. W średniowieczu był zalecany jako lek przy chorobach płuc.

Skąd nazwa piernik?

* Polska nazwa piernik pochodzi od starodawnego słowa pierny (pieprzny) i dobre oddaje charakter polskich pierników, mających w składzie przyprawy o intensywnym zapachu. Określenia tego używano już w XVI wieku.

piernik ciekawostki o piernikach pierniki

Ciasto i forma do wykrawania pierników. Pierniki ciekawostki

Robisz pierniki – jesteś bogaty

* W średniowieczu pierniki były uważane za produkt luksusowy, dostępny dla ludzi bogatych. Nic dziwnego, że przepis był pilnie strzeżoną tajemnicą przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Pierniki malowano, a nawet pozłacano. Dopiero potem zaczęto je lukrować.

* Ponieważ pierniki były produktem luksusowym, ci którzy go wyrabiali, dużo zarabiali. Piernikarze zarabiali nawet 5 razy więcej niż ciastkarze i piekarze. Nauka rzemiosła trwała 2 lata i była dłuższa o pół roku niż w przypadku uczniów piekarskich.

* W Polsce przez jakiś czas pierniki były zakąską do wódki bogatych ludzi. Znane było powiedzenie „Kto nie pija gorzałki i od niej umyka, ten nie godzien słodkiego kosztować piernika”.

Pierniki w Europie – ciekawostki

* Uważa się, że pierwsze pierniki produkowano na terenie obecnej Holandii.

* Pierniki wyrabiane są w różnych krajach, pod różnymi postaciami. We Francji jest to pikantny chleb miodowy pain d’épices, w Szwajcarii lukrowane pierniczki z Bazylei, W Wielkiej Brytanii mają piernikowe ludki zdobione różnymi polewami. Na północy Europy wyrabiają cienkie piernikowe ciasteczka mające kształty zwierząt i serduszek.

piernik ciekawostki o piernikach pierniki

Można też upiec duży piernik i kroić go na kawałki. Ciekawostki o piernikach

Pierniki w Polsce

* Najstarszy polski przepis na wypiek piernika pochodzi z 1725 roku. Znalazł się w poradniku medycznym „Compendium medicum auctum”. Wtedy uważano, że pierniki są rodzajem lekarstwa, pomagającym podczas przeziębienia oraz niestrawności.

* Tradycje piernikarskie na Śląsku sięgają końca XIII wieku. Pisemna wzmianka na ten temat pochodzi z 1293 roku. O śląskich piernikarzach napisano „piperatas tortas facientes”, czyli: robiący pieprzne ciasta.

Piernikowa konkurencja

* Wśród znanych w średniowieczu ośrodków produkcji pierników w Europie, były: Toruń, Norymberga, Pardubice, Bazylea, Salzburg i Akwizgran. Każdy ośrodek pilnie strzegł swoich przepisów na pierniki, ale też próbowano sobie wzajemnie te przepisy wykraść. Najbardziej znaną walkę konkurencyjną prowadziły Toruń i Norymberga. W 1556 r. sąd doprowadził do ugody. Odtąd Toruń mógł wyrabiać także „pierniki norymberskie„, a Norymberga „pierniki toruńskie„.

Ksiądz St. Kujot w 1884 roku napisał: „Jak Norymberga na całe Niemcy, tak Toruń w Polsce swojemu wyrobowi zdołał pierwszeństwo zapewnić. Oba miasta wiedziały o swej sławie i zazdrośnie jej strzegły, uważając swe pieczywa za monopol, a sposób ich zaprawiania trzymając w tajemnicy”.

piernik ciekawostki o piernikach pierniki

Piernikowa rozkosz!

Toruńskie pierniki ciekawostki

* W XVII wieku było powiedzonko mówiące o słynnych rzeczach w Polsce. Były to: gdańska gorzałka, toruński piernik, krakowska panna i warszawski trzewik.

* Król Zygmunt Stary w 1520 r. przebywał akurat w Toruniu, gdy nadeszła wiadomość, że narodził się mu potomek. Król i jego świta radośnie ucztowała przy piwie i piernikach.

> Toruńskie pierniki – tu więcej

Norymberskie pierniki

* Najstarszy zachowany przepis na pierniki norymberskie pochodzi z XVI w. Znajduje się w Germanisches Nationalmuseum Nürnberg (Germańskim Muzeum Narodowe w Norymberdze.

* Najsłynniejsze pierniki norymberskie, to Elisenlebkuchen. Mają maksymalnie 10% mąki, a niektóre nie zwierają jej wcale. I mają co najmniej 25% orzechów (laskowych lub włoskich) albo migdałów.

Pierniki i Boże Narodzenie

* Choć pierniki są dostępne w sklepach przez cały rok, obecnie kojarzą się nam głównie ze świętami Bożego Narodzenia. Stały się jednym z symboli świątecznych. Stawiane są na świątecznych stołach do spożycia, czasem też są zawieszane na gałązkach choinki jako dekoracja.

piernik ciekawostki o piernikach pierniki

Każdy może ozdobić pierniki tak, jak zechce! Ciekawostki o piernikach

Piernikowe tajemnice

* Wyrabiane są pierniki twarde i miękkie. Do tych drugich dodawany jest środek spulchniający.

* Wśród przypraw dodawanych do pierników są m.in. cynamon, goździki, gałka muszkatołowa, imbir i pieprz. Do wyrobu piernika potrzebne są także: mąka (żytnia, pszenna) i miód. Czasem dodawane są też bakalie (orzechy, rodzynki, suszone śliwki) i kandyzowana skórka pomarańczowa.

* Tajemnica smaku pierników, to m.in. fermentacja ciasta. Przed wypiekiem zaczyn leżakował i czekał na wypiek podobno nawet kilka lat.

Toruńskie pierniki katarzynki

* Katarzynka, to rodzaj piernika z Torunia. Kiedyś był wypiekany wyłącznie od 25 listopada (dzień św. Katarzyny) do Bożego Narodzenia. Na temat tego skąd wzięły się katarzynki, do dziś krążą legendy.

* Od 2003 r. przed Dworem Artusa na toruńskim rynku tworzona jest Piernikowa Aleja Gwiazd. Uwiecznia znane osoby związane z Toruniem. Metalowe tablice mają kształt pierników katarzynek.

piernik ciekawostki o piernikach pierniki

Pierniki mogą być ozdobą świątecznej choinki. Pierniki ciekawostki

Pierniki ciekawostki

* W grudniu 2018 r. w zabytkowym Młynie Hilberta w Dzierżoniowie na Dolnym Śląsku można było oglądać największe piernikowe miasteczko w Polsce. Wśród 160 miniaturowych budowli z piernika, były m.in. miniatury dzierżoniowskiego ratusza, wieży ciśnień i synagoga. Piernikowe domki odtworzyły rzeczywistą zabudowę miasta.

* Fakt, że można było spożywać twarde pierniki powodował, że mogły długo czekać, aż zostaną zjedzone.

* O piernikach pisano w wierszach. Na przykład Ignacy Krasicki w „Monachomachii” napisał:
„Wódka to była, co zwą ją kminkową
Przy niej toruński piernik pozłocisty”.

* Wśród najstarszych legend o pierniku toruńskim jest ta, która mówi o twardym pierniku w kształcie koła. Zastąpił on złamane koło w wozie posła wracającego z Torunia.

Pierniki ciekawostki: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Orzeszki ziemne
> Ciekawostki o tortach
> Ciekawostki o orzechach