Choć dziś telewizja wydaje nam się oczywistością, jej początki w Polsce były pełne technicznej magii i pionierskiego entuzjazmu. Pierwsze czarno-białe odbiorniki, takie jak kultowa „Wisła”, gromadziły przed ekranami całe bloki mieszkalne, tworząc unikalne więzi społeczne. Z biegiem dekad szklany ekran przeszedł niesamowitą metamorfozę – od topornych skrzyń z lampami, przez barwne lata 90., aż po dzisiejszą technologię Smart TV. Za każdym logotypem stacji, od TVP po Polsat i TVN, kryją się tysiące godzin pracy, wpadek na wizji i programów, które na stałe zapisały się w naszej kulturze
Ciekawostki z historii telewizji w Polsce
1) Próbne emisje telewizyjne przeprowadzano w Polsce od 1337 roku. Telewizja Polska zaczęła nadawać program 25 października 1952 r. Od początku 1953 r. telewizję można było odbierać raz w tygodniu. Przez pierwsze lata odbiorniki telewizyjne były luksusem. Dużo kosztowały, poza tym w zasadzie nie można ich było nigdzie kupić, podobnie jak wielu innych towarów w czasach PRL-u. Do szczęśliwych posiadaczy telewizora przychodzili sąsiedzi, aby wspólnie pooglądać telewizję. Przez wiele lat można było oglądać wyłącznie programy czarno-białe, a jakość obrazu była kiepska.
2) Przez pierwsze lata wszystkie programy nadawano tylko na żywo, włącznie z przedstawieniami teatralnymi. Ponieważ w całej Polsce był jeden program, gdy odbiorników było w Polsce coraz więcej, osoby regularnie występujące w telewizji, były coraz bardziej popularne.
3) Drugi program Telewizji Polskiej (TP2) zaczął nadawać 2 października 1970 roku. W 1992 r. zmienił nazwę na TVP2. W czasie stanu wojennego (1981-1983) „dwójka” miała przerwy w nadawaniu.
Polsat i TVN
4) Pierwszym komercyjnym kanałem telewizyjnym w Polsce był Polsat. Emisję rozpoczął 5 grudnia 1992 roku o godz. 16:30. Była to pierwsza niepaństwowa telewizja, która mogła nadawać po tym, jak otrzymała koncesję. Emisja testowa Polsatu odbyła się 4 dni wcześniej, 1. grudnia.
5) Stacja TVN otrzymała koncesję w 1996 roku. Początkowo mogła nadawać programy tylko w północnej i centralnej części Polski. Po połączeniu z Telewizją Wisła, TVN mogła nadawać na terenie jeszcze większym, choć jeszcze nie w całej Polsce. Jeszcze w 2004 r. zasięg TVN wynosił 86% powierzchni Polski.
Telewizja i telewizory w Polsce
6) W 1958 r. zaczęto emitować program Dziennik Telewizyjny (wcześniej przez 2 lata emitowano Wiadomości Dnia). Od 25 listopada 1962 r. emitowano teleturniej Wielka Gra, który miał ogromne powodzenie. Jego emisje zakończono w 2006 roku. W sumie ukazało się 719 odcinków. Widzowie najbardziej zapamiętali trzecią prowadzącą Wielką Grę – Stanisławę Ryster. Program prowadziła przez 31 lat (1975-2006).
7) Pierwszym telewizorem sprzedawanym w Polsce była „Wisła”. Jednak całkowicie polską produkcją był telewizor „Belweder”. Kosztował tyle, co trzy przeciętne pensje i można go było nabyć jedynie na talony. Kolejne produkowane w Polsce telewizory, to montowane z radzieckich części łatwopalne „Rubiny” (gdy się przegrzały, miały tendencję do zamozapłonu) oraz polskie „Jowisze” i „Neptuny”.
8) W 1992 roku o godzinie 22 po raz pierwszy wyemitowano w telewizji polskiej program „Koło fortuny„, wzorowany na amerykańskim formacie „Wheele of Fortune”. Początkowo prowadzącym był Wojciech Pijanowski, który równocześnie był producentem programu. W „Kole fortuny” można było wygrać m.in zamrażarkę, odkurzacz, samochód osobowy polonez, a nawet BMW.
9) Na początku lat 90-tych na fasadach budynków w Polsce zaczęły pojawiać się pierwsze anteny satelitarne. Były one skierowane na jedną satelitę: Astra 1A. Główną cechy telewizji satelitarnej jest możliwość pokrycia sygnałem ogromnych obszarów, za pomocą tylko jednego nadajnika.
10) W 1996 roku Paszport Polsatu był elementem konkursu z nagrodami. Gangster z filmu „Chłopaki nie płaczą” w jednej ze scen mówi do bileterki w filharmonii: „A ja mam Paszport Polsatu”. Powiedzenie weszło do języka potocznego i budzi dziś ogólne rozbawienie. Swojego czasu całkiem na serio Ministerstwo Spraw Zagranicznych przedstawiło w swoich grafikach Paszport Polsatu, jako przykład nieodpowiedniego dokumentu do podróży na Chorwację.
11) W Polsce trzeba płacić abonament RTV, nawet jeśli nie ogląda się telewizji. Wystarczy fakt posiadania dowolnego urządzenia, które jest w stanie odbierać telewizję.
12) Obecnie wiele osób ogląda filmy i różne programy przez internet, a tzw. tradycyjna telewizja, jaką znamy od kilkudziesięciu lat, jest coraz mniej popularna.
13) W lipcu 2013 roku w Polsce naziemny sygnał analogowy został całkowicie wyłączony i zastąpiony naziemną telewizją cyfrową. Pierwszym krajem w Europie, które zaczął korzystać z naziemnej telewizji cyfrowej była Wielka Brytania. Miało to miejsce w 1998 roku.
14) Obecnie oferty telewizji satelitarnych i cyfrowych w Polsce są niezwykle konkurencyjne. Cyfrowy Polsat, to największy operator telewizji satelitarnej w Polsce. Operatorzy kuszą „darmowymi” miesiącami, nielimitowanym dostępem do setki kanałów oraz coraz bardziej nowoczesnymi dekoderami.
Kolejne ciekawostki o telewizji
15) Pierwszy człons łowa telewizja pochodzi z greckiego słowa tele, oznaczającego „daleko” lub „oddalenie”, natomiast drugi wywodzi się z łacińskiego visio, co tłumaczymy jako „widzenie” lub „widziany obraz”. Ta kombinacja idealnie oddawała cud techniki, jakim był przesył ruchomego obrazu na odległość. Termin po raz pierwszy został użyty podczas Międzynarodowego Kongresu Elektryczności w Paryżu w 1900 roku przez rosyjskiego naukowca Konstantina Perskiego. Zanim nazwa „telewizja” stała się powszechna, eksperymentowano z innymi określeniami, takimi jak „radiowizja” czy „telegrafia wizualna”.
16) Carin Shreve i Jeremiah Franco z Kalifornii udowodnili, że miłość do szklanego ekranu może być dyscypliną ekstremalną, wpisując się do Księgi Rekordów Guinnessa z wynikiem 86 godzin i 6 minut ciągłego oglądania telewizji. Ich zmagania nie były jednak relaksującym wieczorem na kanapie – musieli przestrzegać surowych reguł, w tym zakazu spania i odrywania wzroku od ekranu, zaledwie z krótkimi, pięciominutowymi przerwami na każdą godzinę seansu. Podczas tego morderczego maratonu obejrzeli dziesiątki odcinków seriali i filmów, walcząc z narastającym zmęczeniem, halucynacjami i bólem oczu.
17) Szacuje się, że na całym świecie funkcjonuje obecnie od 8 do 9 tysięcy aktywnych kanałów telewizyjnych, tworząc gigantyczną sieć informacyjną i rozrywkową dostępną niemal w każdym zakątku globu. W samej Europie widzowie mają dostęp do ponad 2500 kanałów, co sprawia, że gdybyśmy chcieli poświęcić zaledwie minutę na zapoznanie się z ofertą każdej stacji na świecie, potrzebowalibyśmy na to blisko tygodnia bez przerwy na sen.
18) W Korei Północnej telewizja działa od godziny 17. Przykładowy program, to: Hymn Korei, Pieśń Kim Ir Sena, Pieśń Kim Dzong Una, Aktywności kochanego wodza, Myśl Towarzysza Kim Dzong Ila, dziennik informacyjny i przegląd prasy centralnej.
Ciekawostki o telewizji: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Te gwiazdy nie oglądają telewizji
> „Gogglebox przed telewizorem” – ciekawostki o programie
