26 ciekawostek o Warszawie, kt贸re powiniene艣 zna膰

Zamek Kr贸lewski Kolumna Zygmunta Warszawa stolica Polski ciekawostki Welcome to Poland

Warszawa ciekawostki i informacje w Warszawie

O ciekawostkach na temat stolicy Polski mo偶na by napisa膰 kilka ksi膮偶ek, ale i tak nie wyczerpie to tematu. Dlatego poni偶sze ciekawostki o Warszawie, to zbi贸r fakt贸w o historii i dniu dzisiejszym miasta, w艣r贸d kt贸rych ka偶dy znajdzie co艣 dla siebie. Mi艂ej lektury!

Warszawa – informacje o stolicy Polski

1) Warszawa, jak przysta艂o na stolic臋 Polski, jest najwi臋kszym polskim miastem. Zar贸wno pod wzgl臋dem liczby ludno艣ci (obecnie ok. 1,8 miliona), jak i powierzchni (ponad 500 tys. kilometr贸w kwadratowych).

2) Cho膰 zwykle m贸wi si臋, 偶e Warszawa jest stolic膮 Polski od 1596 roku, nie do ko艅ca jest to prawd膮. Wtedy przeniesiono tylko kr贸la wraz z dworem do Warszawy, czyni膮c z niej miasto rezydencjonalne Jego Kr贸lewskiej Mo艣ci. Warszaw臋 og艂oszono stolic膮 Polski dopiero w 1918 roku, natomiast formalny zapis o jej sto艂eczno艣ci pojawi艂 si臋 dopiero w 1952 roku, w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

Warszawa ciekawostki stolica Polski
Warszawa z okna jednego z wie偶owc贸w. Z lewej Pa艂ac Kultury i Nauki

3) W stolicy odbywa si臋 wiele festiwali i konkurs贸w muzycznych. Do najwa偶niejszych nale偶y zaliczy膰: Mi臋dzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, Mi臋dzynarodowy Festiwal Muzyki Wsp贸艂czesnej „Warszawska Jesie艅”, Jazz Jamboree, Warsaw Summer Jazz Days i Festiwal Mozartowski.

4) W Warszawie mie艣ci si臋 wiele muze贸w i galerii sztuki – pa艅stwowych i prywatnych. Najwi臋ksze galerie, to Zach臋ta i Centrum Sztuki Wsp贸艂czesnej Zamek Ujazdowski, za艣 najwi臋ksze warszawskie muzea, to: Muzeum Narodowe, na Zamku Kr贸lewskim i Muzeum Pa艂ac w Wilanowie.

Sejm RP parlament Warszawa ciekawostki Wiejska
Warszawa ciekawostki. Sejm Rzeczpospolitej Polskiej znajduje si臋 przy ulicy Wiejskiej

Warszawa ciekawostki

5) Warszawa jest jedyn膮 stolic膮 w Unii Europejskiej, gdzie blisko centrum znajduje si臋 rezerwat przyrody. Na Mokotowie, po艂o偶ony jest rezerwat Jeziorko Czerniakowskie.

6) Dom Kereta, to najw臋偶szy dom na 艣wiecie. Znajduje si臋 w dzielnicy Wola. Zosta艂 zbudowany w 2012 roku, w 1,5-metrowej szczelinie mi臋dzy blokami na ulicy Ch艂odnej i 呕elaznej. Znalaz艂 si臋 na li艣cie Iconic Houses, a jego pierwszym lokatorem by艂 izraelski pisarz Edgar Keret.

7) Jeden z najpi臋kniejszych ogrod贸w Warszawy, z kt贸rego mo偶na ogl膮da膰 panoram臋 miasta, znajduje si臋 na鈥 dachu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. Ma powierzchni臋 ponad 1 ha.

8) S艂ynna fabryka czekolady E. Wedel, powsta艂a w 1851 roku. Pierwszym wyrobem by艂y karmelki 艣mietankowe.

Z艂ote Tarasy Warszawa ciekawostki atrakcje
Z艂ote Tarasy, centrum handlowe obok dworca kolejowego Warszawa Centralna

9) Wed艂ug rankingu World Index, Warszawa jest miastem o najwi臋kszej liczbie bibliotek na 100 tysi臋cy mieszka艅c贸w. Na drugiej pozycji plasuje si臋 Seul i Pary偶. W Warszawie jest 3 razy wi臋cej bibliotek publicznych ni偶 w Londynie i siedem razy wi臋cej ni偶 w Madrycie.

11) Wed艂ug pomiar贸w ruchu drogowego w Warszawie, ulic膮 przez kt贸r膮 przeje偶d偶a najwi臋cej samochod贸w, jest Aleja Prymasa Tysi膮clecia na Woli. W 2015 r. przejecha艂o ni膮 38,7 mln aut. Mniej samochod贸w przeje偶d偶a Dolin膮 S艂u偶ewieck膮, Wis艂ostrad膮, Alej膮 Krakowsk膮 i Alej膮 Jana Paw艂a II.

11) Polsk膮 ulic膮, na kt贸rej ma miejsce najwi臋cej wypadk贸w i st艂uczek samochodowych, s膮 Aleje Jerozolimskie w Warszawie. By艂o tam 3 procent wszystkich st艂uczek, jakie mia艂y miejsce w Warszawie w 2012 roku.

12) Warszawa jest trzecim (po Moskwie i Stambule) najbardziej zakorkowanym miastem Europy.

13) W Warszawie jest blisko 8,5 tys. billboard贸w. To niemal 4 razy wi臋cej ni偶 w Pary偶u. Najwi臋kszy billboard ma 164 metr贸w kwadratowych powierzchni. (dane z 2013 r.)

14) W 2012 r. w Warszawie by艂o zarejestrowanych 1,2 miliona samochod贸w, z czego 995 tys., to samochody osobowe.

Fryderyk Chopin pomnik Warszawa ciekawostki 艁azienki
Pomnik Fryderyka Chopina w warszawskich 艁azienkach. Warszawa ciekawostki

Syrenka warszawska ciekawostki

15) Najs艂ynniejsz膮 legend膮 o Warszawie jest ta o syrence – postaci, kt贸rej g贸rna cz臋艣膰 wygl膮da jak kobieta, a dolna 鈥 ma ogon ryby. W Warszawie niemal na ka偶dym kroku mo偶na spotka膰 posta膰 syrenki.

Najs艂ynniejsze warszawskie syrenki, to:
– syrena na 艣rodku warszawskiego rynku;
– syrena nad Wis艂膮, w pobli偶u Mostu 艢wi臋tokrzyskiego, autor: Ludwik Nitschow. Pomnik stan膮艂 przed II wojn膮 艣wiatow膮. Syrena ma twarz Krystyny Krahelskiej – studentki, poetki, p贸藕niejszej uczestniczki Powstania Warszawskiego.

Z czasem syrena trafi艂a te偶 np. jako nazwa i symbol firm. W Warszawie, w latach 1906-1939 dzia艂a艂a firma fonograficzna Syrena Rekord. W latach 1990-2003 dzia艂a艂a firma dystrybucyjna Syrena Entertainment Group. By艂 nawet radioodbiornik Syrena, produkowany przez ZRK w Warszawie. W latach 1955-1968 dzia艂a艂 Zesp贸艂 Filmowy Syrena. Ta wytw贸rnia wyprodukowa艂a ponad 40 film贸w fabularnych, w tym znane seriale: Czterej pancerni i pies, Stawka wi臋ksza ni偶 偶ycie i Wojna domowa. W Warszawie przy ul. Litewskiej 3 od 1945 r. dzia艂a Teatr Syrena.
> Wszystkie syreny 艣wiata

Adam Mickiewicz pomnik Warszawa ciekawostki
Warszawa. Pomnik Adama Mickiewicza i ko艣ci贸艂 Wniebowzi臋cia NMP na Starym Mie艣cie

Warszawa ciekawostki z historii

16) W czerwcu 1937 r w Warszawie odby艂o si臋 37. sesja MKOL (Mi臋dzynarodowego Komitetu Olimpijskiego). Dyskutowano m.in. o przygotowaniach Tokio do igrzysk olimpijskich w 1940 roku oraz wybrano gospodarza najbli偶szej zimowej olimpiady – Sapporo (Japonia). II wojna 艣wiatowa pokrzy偶owa艂a te plany.

17) Przedwojenny prezydent Warszawy Stefan Starzy艅ski chcia艂 wybudowa膰 metro, na Siekierkach mia艂 stan膮膰 Stadion Olimpijski, w planach by艂 tor wio艣larski na Wi艣le oraz wie偶a olimpijska przypominaj膮ca wie偶臋 Eiffla. Mia艂o to zbli偶y膰 stolic臋 Polski do zostania organizatorem Igrzysk Olimpijskich w 1948 lub w 1952 roku.

18) Pierwszy mecz pi艂ki no偶nej w powojennej Warszawie rozegrano 25 marca 1945 roku. Zagrali zawodnicy klub贸w RKS Ok臋cie i Polonia Warszawa. Mecz rozegrano na boisku AZS w Parku Skaryszewskim.

Pa艂ac Prezydencki Warszawa ciekawostki
Pa艂ac Prezydencki i pomnik ksi臋cia J贸zefa Poniatowskiego. Warszawa ciekawostki

Nie tylko Zamek Kr贸lewski

19) Wszyscy znamy Zamek Kr贸lewski w Warszawie. Ale nawet wielu Warszawiak贸w nie wie, 偶e nie jest to jedyny zamek w tym mie艣cie. S膮 tu tak偶e:

  • Zamek Ujazdowski (pocz膮tkowo drewniany, jego budow臋 zacz臋to w 1548 roku). Pierwszym w艂a艣cicielem by艂 Zygmunt III Waza.
  • Zamek Ostrogskich (inne nazwy: pa艂ac Gni艅skich, pa艂ac Zamoyskich, pa艂ac Ordynacki) znajduje si臋 przy ul. Tamka 41/Ok贸lnik 1. Budow臋 tego barokowego pa艂acu rozpocz臋to po 1681 roku., a sko艅czono w 2. po艂owie XVII wieku.
Pa艂ac Kultury i Nauki Warszawa ciekawostki
Warszawa latem. Fontanna przed Pa艂acem Kultury i Nauki

Pa艂ac Kultury i Nauki

20) Stoj膮cy w sercu stolicy Polski Pa艂ac Kultury i Nauki, to jeden z symboli Warszawy. To tak偶e pozosta艂o艣膰 po epoce socjalizmu, kt贸ry nie tak dawno wielu chcia艂o go ca艂kowicie wyburzy膰. Przez wiele lat najwy偶szym budynkiem w Warszawie i w Polsce. W ostatnich latach w centrum Warszawy powsta艂o szereg wie偶owc贸w i wci膮偶 powstaj膮 kolejne. Pa艂ac Kultury przez lata by艂 艣wietnym punktem orientacyjnym, widocznym z wielu miejsc w centrum miasta.

Budynek jest zastrze偶ony w urz臋dzie patentowym jako znak towarowy. A to oznacza, 偶e je艣li kto艣 chcia艂by wykorzysta膰 wizerunek Pa艂acu Kultury i Nauki w celach komercyjnych, musi za to zap艂aci膰. Zajmuje si臋 tym za艂o偶ona w 2010 r. przez w艂adze Warszawy firma. Wizerunek Mostu 艢wi臋tokrzyskiego tak偶e jest zastrze偶ony.

Pa艂ac Kultury i Nauki Warszawa ciekawostki
Warszawa ciekawostki. Po zmroku Pa艂ac Kultury i Nauki jest pod艣wietlony

Stadion Narodowy w Warszawie

21) W miejscu, w kt贸rym obecnie stoi Stadion Narodowy, w latach 1989-2008 znajdowa艂 si臋 tak zwany Jarmark Europa, najwi臋ksze targowisko kontynentu. Wcze艣niej by艂 to pi艂karsko-lekkoatletyczny Stadion Dziesi臋ciolecia, oddany do u偶ytku w 1955 roku.

Stadion Narodowy maj膮cy 58,5 tysi膮ca miejsc siedz膮cych, jest nie tylko stadionem pi艂karskim. Odbywaj膮 si臋 tu tak偶e inne imprezy sportowe, tak偶e targowe, koncerty i widowiska. Fasada obiektu nawi膮zuje do polskich barw narodowych, przypominaj膮c faluj膮c膮 bia艂o-czerwon膮 flag臋. UEFA przyzna艂a mu najwy偶sz膮, czwart膮 kategori臋, w swej klasyfikacji.

Pierwsz膮 imprez膮, jaka odby艂a si臋 na stadionie, by艂 rozegrany 29 lutego 2012 r. towarzyski mecz pi艂karskich reprezentacji Polski i Portugalii, zako艅czony wynikiem bezbramkowym. W tym samym roku rozegrano tu kilka mecz贸w EURO 2012.

Stadion Narodowy Warszawa ciekawostki
Stadion Narodowy w Warszawie w dniu meczu pi艂karskiego

Stadion Narodowy ciekawostki

鈥 – Na budowie stadionu pracowa艂o 1200 os贸b, i zu偶yto na niego 150 tys. ton mieszanki betonowej.
鈥 – Kubatura stadionu (bez dachu) wynosi ponad 1,000,000 metr贸w sze艣ciennych.
鈥 – Stadion dysponuje najwi臋kszym centrum konferencyjnym w Warszawie dla 1600 os贸b, a jego powierzchnia biurowa i handlowa wynosi 25 tys. metr贸w kwadratowych.
鈥 – Na Stadionie Narodowym znajduje si臋 965 toalet.

warszawskie 艂azienki Warszawa ciekawostki zabytki
Warszawskie 艁azienki – zesp贸艂 pa艂acowo-ogrodowy. Warszawa ciekawostki

Teatr Wielki 鈥 Opera Narodowa w Warszawie

22) W miejscu, gdzie obecnie dzi艣 stoi Teatr Wielki, niegdy艣 sta艂 kompleks handlowo-us艂ugowy i hotel dla kupc贸w Marywil, zbudowany za czas贸w kr贸la Jana III Sobieskiego. W latach 30-ych XIX wieku Marywil zosta艂 zburzony i na jego miejscu, w latach 1825鈥1833 wed艂ug projektu Antonia Corazziego wybudowano teatr.

Pierwsze przedstawienie odby艂o si臋 24 lutego 1833 r. By艂 to „Cyrulik sewilski” Gioacchina Rossiniego, gdy偶 贸wczesne w艂adze carskie (Polska wtedy by艂a pod zaborami) nie zgodzi艂y si臋, aby rozpocz膮膰 dzia艂alno艣膰 od wystawiania polskiej opery.

We wrze艣niu 1939 roku budynek zosta艂 zbombardowany i sp艂on膮艂. Podczas Powstania Warszawskiego (rok 1944) na istniej膮cej jeszcze widowni i g艂贸wnej klatce schodowej masowo mordowano polskich cywil贸w. Po Powstaniu Warszawskim hitlerowcy wysadzali w powietrze to, co pozosta艂o, fragment po fragmencie. Na szcz臋艣cie przetrwa艂a wschodnia cz臋艣膰 fasady, kolumnowy portyk, oraz pomieszczenia na I pi臋trze w zachodniej cz臋艣ci fasady (tzw. sale redutowe). S膮 one jedynymi pomieszczeniami teatru, w kt贸rych ca艂kowicie zachowa艂 si臋 pierwotny wystr贸j, zaprojektowany przez Corazziego.

Plac Trzech Krzy偶y Warszawa ciekawostki zabytki
Plac Trzech Krzy偶y, ko艣ci贸艂 艣w. Aleksandra. Warszawa ciekawostki

19 listopada 1965 roku uroczy艣cie otwarto odbudowany gmach Teatru Wielkiego. W 2009 roku parter i amfiteatr Sali Moniuszki przeszed艂 gruntowny remont.

Statystyki
鈥 Kubatura wn臋trza budynku: oko艂o 500 tys. metr贸w sze艣ciennych.
鈥 Powierzchnia zabudowy: oko艂o 2 hektar贸w.
鈥 Powierzchnia u偶ytkowa: oko艂o 90 tys. metr贸w kwadratowych.
鈥 D艂ugo艣膰 elewacji frontowej: 169 metr贸w.
鈥 Powierzchnia sceny g艂贸wnej z proscenium: oko艂o 1150 metr贸w kwadratowych.

J贸zef Pi艂sudski 鈥 pomnik w Warszawie

23) Obecny Plac Marsza艂ka J贸zefa Pi艂sudskiego powsta艂 w 1791 roku. Znajduje si臋 w centrum Warszawy, pomi臋dzy Ogrodem Saskim a ulicami: Moliera, Kr贸lewsk膮 i Ossoli艅skich. To tu mia艂y miejsce msze 艣wi臋te odprawiane przez papie偶a Jana Paw艂a II, gdy go艣ci艂 w Polsce, w 1979 i 1999 roku. Na placu znajduje si臋 Gr贸b Nieznanego 呕o艂nierza.

W 1995 roku w pobli偶u placu ods艂oni臋to pomnik J贸zefa Pi艂sudskiego. Jego umiejscowienie by艂o krytykowane cho膰by dlatego, 偶e podczas zmiany warty przy Grobie Nieznanego 呕o艂nierza, 偶o艂nierze stoj膮 do niego ty艂em.

Gr贸b Nieznanego 呕o艂nierza Warszawa ciekawostki Plac Pi艂sudskiego
Gr贸b Nieznanego 呕o艂nierza na Placu Pi艂sudskiego, z lewej fontanna. Warszawa ciekawostki

Kolejne nazwy Placu Pi艂sudskiego:
Od 1914 r. Plac Saski
Od 1928 r. Plac Marsza艂ka J贸zefa Pi艂sudskiego
Od 1940 r. Adolf-Hitler-Platz
Od 1945 r. Plac Saski
Od 1946 r. Plac Zwyci臋stwa
Od 1990 r. Plac Marsza艂ka J贸zefa Pi艂sudskiego

Most Zygmunta Augusta (obecnie nie istniej膮cy)

24) Gdy w drugiej po艂owie XVI wieku na rzece Wi艣le stan膮艂 500-metrowej d艂ugo艣ci i 6-metrowej szeroko艣ci most Zygmunta Augusta, 艂膮cz膮c prawo- i lewobrze偶n膮 cz臋艣膰 Warszawy, zachwycali si臋 nim wszyscy. Zbudowany by艂 z drewna d臋bowego i sosnowego i mia艂 22 prz臋s艂a. Cztery prz臋s艂a od strony Pragi by艂y ruchome, dzi臋ki czemu 艂odzie p艂yn膮ce po Wi艣le mog艂y t臋dy przep艂yn膮膰.

Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego ciekawostki Warszawa
Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie

Wybudowanie pierwszego mostu w Warszawie poch艂on臋艂o zawrotn膮 jak na owe czasy sum臋 100 tysi臋cy z艂otych floren贸w. Tak ogromna inwestycja by艂a mo偶liwa dlatego, gdy偶 pa艅stwo polskie by艂o w贸wczas pot臋g膮 gospodarcz膮 i militarn膮. Decyzj臋 o budowie mostu prawdopodobnie podj膮艂 kr贸l Zygmunt II August. Kilka lat p贸藕niej, po jego 艣mierci w 1572 r., nad pracami budowlanymi czuwa艂a jego siostra Anna Jagiellonka. W 1573 r. most by艂 gotowy.

Niestety, most przetrwa艂 tylko 30 lat. Po ostrej zimie, nie wytrzyma艂 naporu topniej膮cych zwa艂贸w lodu na Wi艣le. W nast臋pnych latach run臋艂y jego pozosta艂o艣ci. Aby znale藕膰 si臋 na drugim brzegu Wis艂y, zn贸w trzeba by艂o przep艂yn膮膰 艂odzi膮.

Ciekawostki
鈥 Most opisa艂 Jan Kochanowski we fraszce 鈥濶a most warszewski鈥.
鈥 Obecna ulica Mostowa w Warszawie w XVI wieku prowadzi艂a do mostu Zygmunta Augusta.

Dworzec kolejowy Warszawa Wschodnia

25) Polacy dosy膰 dobrze znaj膮 dworzec Warszawa Centralna, wi臋c napiszemy tu o innym warszawskim dworcu. Warszawa Wschodnia Osobowa (znana jako Dworzec Wschodni) znajduje si臋 w dzielnicy Praga P贸艂noc, mi臋dzy ulicami Kijowsk膮 a Lubelsk膮.

Warszawa Wschodnia dworzec PKP kolejowy ciekawostki
Dworzec kolejowy Warszawa Wschodnia po remoncie w 2012 roku

W 1886 r. oddano do u偶ytku Dworzec Terespolski (zwany te偶 Dworcem Brzeskim), kt贸ry wybudowano 200 metr贸w od obecnego dworca. Podczas II wojny 艣wiatowej dworzec mocno ucierpia艂 podczas bombardowa艅, a po wojnie, wraz z przebudow膮 i modernizacj膮, dworzec przeniesiono w obecne miejsce. Nowy budynek, po kilku latach budowy, oddano do u偶ytku w 1969 roku. W 2008 roku w rankingu Gazety Wyborczej, Warszawa Wschodnia zwyci臋偶y艂a w niechlubnym rankingu na najgorszy dworzec spo艣r贸d najwi臋kszych polskich miast, zostawiaj膮c w tyle dworce 22. innych du偶ych miast.

Przed pi艂karskim turniejem EURO 2012 (czerwiec 2012) Warszawa Wschodnia wypi臋knia艂a, cho膰 ostateczne prace wyko艅czeniowe mia艂y miejsce ju偶 p贸藕niej.

Dworzec mogli艣my ogl膮da膰 w kilku polskich filmach, m.in. komediach „Nie lubi臋 poniedzia艂ku”, „Co mi zrobisz jak mnie z艂apiesz?” i w jednym z odcink贸w serialu „Czterdziestolatek”.

Muzeum Narodowe Warszawa ciekawostki
Warszawa ciekawostki: Muzeum Narodowe w Warszawie

Warszawska gwara

26) Przedwojenna gwara warszawska, to j臋zyk barwny, kt贸ry jest badany i przez niekt贸rych obecnie kultywowany. S艂owa i powiedzenia znamy z przedwojennych i powojennych film贸w i powie艣ci. Wiele os贸b ju偶 nie wie, co oznacza艂y przedwojenne okre艣lenia: wihajster, absztyfikant, bandzioch, chawira i wiracha.
> O gwarze warszawskiej

Warszawa ciekawostki i zdj臋cia: (c) Sadurski.com

Inne ciekawostki:
> Szczecin
> Bia艂ystok
> Pozna艅