Wigilia i Boże Narodzenie. Historia Wigilii, zwyczaje wigilijne, wieczerza wigilijna i prezenty. Wigilia ciekawostki o Wigilii
Historia Wigilii
1) Wigilia Bożego Narodzenia obchodzona jest w kościele łacińskim i protestanckim 24 grudnia. Grekokatolicy i wyznawcy prawosławia, obchodzą Wigilię 6 stycznia, zgodnie z kalendarzem juliańskim.
2) Pierwsze wzmianki o Obchodzeniu świąt Bożego Narodzenia pochodzą z lat 350-400 naszej ery. Wigilia była obchodzona dużo wcześniej. Wiele z tradycji wigilijnych to zwyczaje pogańskie, zaadoptowane przez kościół.
3) Dawniej wierzono, że w dzień Wigilii pojawiają się dusze zmarłych pod postaciami zwierząt. Stąd też pochodzi stwierdzenie, mówiące jakoby zwierzęta w noc wigilijną mówiły ludzkim głosem.
4) W Wigilię nie wolno było zamiatać, szyć ani tkać. Niewskazane też było płakanie lub smucenie się. W Wigilię ogień musiał stale płonąć, a zanim usiadło się w pobliżu, należało dmuchnąć na siedzisko, aby nie usiąść na ducha.
Polskie zwyczaje wigilijne
5) W polskich dworach przygotowania do Wigilii i świąt zaczynały się już w listopadzie. Nie tylko marynowano, kiszono czy wędzono różne produkty spożywcze, ale też przestrzegano postu i uczestniczono w roratach. Ozdabianie drzewka następowało na dzień przed Wigilią bądź w dzień Wigilii. Dzisiaj wiele osób ma sztuczne choinki i są one ustawiane nawet tuż po 6 grudnia.
6) Wieczerzę wigilijną należy zaczynać po tym, jak zobaczy się pierwszą gwiazdę na niebie. To symboliczne nawiązanie do gwiazdy betlejemskiej. Najpierw należy się pomodlić i podzielić opłatkiem, a dopiero potem zasiąść do wigilijnego stołu.
7) Tradycja nakazująca zostawienie pustego nakrycia przy stole wywodzi się z XIX wieku. Symbolizuje ona tułaczkę Świętej Rodziny w poszukiwaniu miejsca w gospodzie.
8) Sianko ułożone pod obrusem symbolizuje żłóbek Jezusa. Historycy uważają, że Jezus mógł zostać jedynie zawinięty w części odzieży Maryi i nie przyszedł na świat w stajence, lecz w grocie skalnej, służącej niegdyś jako stajnia dla zwierząt.
9) Dzielenie się opłatkiem nawiązuje do biblijnego dzielenia się chlebem. U wyznawców prawosławia nie ma tradycji dzielenia się opłatkiem. Opłatek jest zastąpiony prosforą, czyli małym chlebkiem, który można wziąć z cerkwi.
10) Podczas Wigilii, ale też i wszystkich dni Bożego Narodzenia, śpiewane są kolędy. Pierwsza polska kolęda pochodzi z 1424 roku. Pierwotnie tłumaczono kolędy na język polski z łaciny i śpiewników braci czeskich.
11) W Wigilię przez wiele lat nie wolno było spożywać mięsa. Na stole gościły tradycyjne potrawy rybne, takie jak karp czy śledź. Obecnie kościół nie zabrania spożywania mięsa w Wigilię, ale zachęca do postu. Polacy są jednak na ogół wierni tradycji i w Wigilię nie jedzą mięsa.
Wigilia ciekawostki wigilijne
12) 24 grudnia pamięta się także o tych, których nie stać na zorganizowanie wieczerzy. Dla ubogich i bezdomnych co roku przygotowuje się uroczystą kolację wigilijną. W Polsce taką działalnością zajmuje się katolicki Caritas oraz prawosławny Eleos.
13) Angielski powieściopisarz Charles Dickens (1812-187) napisał kilka opowieści wigilijnych. Najpopularniejszą jest „Opowieść wigilijna” z 1843 roku. Ukazała się przed Bożym Narodzeniem w bardzo niskiej cenie, sprzedano 6 tys. egzemplarzy.
14) Przesądy świąteczne i wigilijne w Polsce? Do portfela wkładane są łuski ze świątecznego karpia, co ma przynieść dostatek w przyszłym roku. Tak, jak każdy z nas zachowuje się w Wigilię – taki będzie w kolejnym roku. Szczęście przynosi też pocałunek pod jemiołą, w święta. I jeszcze jedno, liczba potraw wigilijnych. Najlepiej jeśli ich będzie 12, wtedy przez cały kolejny rok jedzenia nie zabraknie.
Świąteczne prezenty i Mikołaj
15) Określenia „prezent świąteczny” użył po raz pierwszy brytyjski autor pamiętników Samuel Pepys w 1663 roku. Napisał wtedy: „Powiedziano mi, że moja Lady Castlemaine otrzymała wszystkie prezenty świąteczne, które otrzymał Król”.
16) Zwyczaj wkładania prezentów świątecznych do skarpety jest popularny głównie w krajach anglosaskich. Ma to związek z tym, że w XII wieku siostry zakonne odwiedzały ludzi biednych, dając im skarpety wypełnione orzechami i mandarynkami. Mandarynki do dziś w niektórych krajach są jednym z symboli Bożego Narodzenia.
17) W Polsce wszystkie dzieci 24 grudnia czekają na pierwszą gwiazdkę na niebie, która sprawi, że pod choinką pojawią się prezenty. W wielu państwach na świecie prezenty otrzymuje się zazwyczaj na pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia.
18) Święty Mikołaj to historyczna postać. Mikołaj z Miry był biskupem, który dyskretnie pomagał potrzebującym. Dawniej w Małopolsce i na Śląsku przynosił prezenty Aniołek, zaś w Wielkopolsce i na Kujawach Gwiazdor. W Hiszpanii prezenty przynoszą Trzej Królowie w dniu 6 stycznia.
Wigilia ciekawostki: (c) Sadurski.com
Inne ciekawostki świąteczne:
> Bombki choinkowe ciekawostki
> Historia Bożego Narodzenia
> Ciekawostki świąteczne
> Dekoracje wigilijnego stołu
