Aforyzmy w Serbii i Polsce. Nagroda dla Ewy Radomskiej, jej wybrane aforyzmy
Serbska prasa satyryczna i aforyzmy
Serbia przed II wojną światową miała aż 100 tytułów czasopism o charakterze satyrycznym i humorystycznym. Po wojnie komunistyczny reżim spowodował, że ich ilość poważnie zmalała, ale jednocześnie przybyło satyrykom tematów do żywej, ciętej satyry.
Ostatnie półwiecze, to prawdziwy złoty wiek aforyzmu. Na początku lat 80-tych narodził się aforystyczny ruch pod nazwą Belgradzki Aforystyczny Krąg, w skrócie BAK. Formalnie ukonstytuował się w roku 2008, a jego prezesem został Aleksander Baljak, nazywany pierwszym piórem serbskiej aforystyki.
W roku 1998 powstał Festiwal Aforyzmu ”Aforizm fest”. Dowodem na aforystyczny fenomen w Serbii jest frekwencja, jaką cieszy się ten i inne imprezy z aforyzmem w tle.
Serbskie aforyzmy
A oto mała próbka serbskiego aforyzmu:
„Bankomat – to jest nasza ściana płaczu”
„Serbia stała się demokratycznym, prawnym i bogatym krajem!- Prima Aprilis”
/Bojan Ljubenowic/
„Aforyzm jest najbardziej podobny do życia – jest krótki”
„On jest charyzmatyczną postacią – całe stado za nim idzie”
/Aleksander Cotvic/
Aforyzmy w Polsce i Serbii
Tutaj muszę zrobić małą dygresję dotycząca naszego kraju. Wydawnictwo Miniatura z Krakowa wydawało aforystom i poetom tomiki. Swego czasu, do roku 2019 organizowała Biesiady Aforystów w Krakowie zazwyczaj na początku maja, na które zjeżdżali aforyści z całego kraju. Pojawił się pomysł ustanowienia Światowego Dnia Aforysty, ale nie przebił się. Zmarł prezes i wydawca Miniatury, nieodżałowanej pamięci Mieczysław Mączka.
Wracając do Serbii. Ukazało się wiele antologii aforyzmu serbskiego m.in. w USA, Rosji, Niemczech, Austrii, Polsce, Bułgarii i Macedonii. Wśród aforystów są jednak… sami mężczyźni, choć pojawiła się też jedna autorka – kobieta.
Bardzo sympatycznym zwyczajem od 2017 roku jest przyznawanie nagrody za wkład w dziedzictwo myśli aforystycznej. To nagroda gazety literackiej „Svitak”, tzw. „Mala paprika”. Za rok 2021 otrzymali ją Radmilo Mickovic Serbia z Raca Kragujevac i Ewa Radomska z Warszawy.
Jest to dla mnie ogromne wyróżnienie i duma. Moje dotarcie do „Svitaka” nie odbyłoby się bez wspaniałej poetki, tłumaczki Olgi Lalic-Krowickiej, która swego czasu przetłumaczyła mój tomik poezji na serbski i wciąż zachęcała mnie do przysyłania swoich aforyzmów do Svitaka. Drugą wspaniałą, życzliwą mi osobą jest Milijan Despotovic – poeta, aforysta, redaktor Svitaka, który podjął się tłumaczenia moich aforyzmów na język serbski.
Tą drogą składam im serdeczne podziękowania, że docenili moje aforyzmy. Dyplom jaki dostałam, będzie wisiał na honorowym miejscu w moim domu.
A na zakończenie jakiś mój aforyzm? – Może ten, który przytacza jury konkursu, w składzie Snezana Marco Musinov, Branca Lazic i Milijan Despotowic:
Poród – to jedyne możliwe wyjście.
Aforyzmy – tekst dla Sadurski.com: (c) Ewa Radomska
Na zdjęciu: Ewa Radomska jako finalistka IV Ogólnopolskiego Turnieju Łgarzy i Kuglarzy w Bogatyni, 1987 rok
Ewa Radomska jest autorką kilku tomików z aforyzmami. Dodamy, że od 2007 r. jest członkinią Partii Dobrego Humoru (Good Humor Party). Legitymacje nr 1916 trzymała w Nowym Targu, gdzie była jedną z laureatek konkursu im. St.Leca na fraszkę i aforyzm.
Aforyzmy Ewy Radomskiej
- Jeśli prawda leży po środku, to kłamstwo stoi ze wszystkich stron…
- Wierność to kara za miłość…
- Miłość ma w sobie i „miło” i „ość”…
- Konkubinaty pozbawione są dwóch radości-wesela i rozwodu…
- Nawet największy mięczak ma po śmierci nazwisko wyryte w kamieniu…
- Jeśli noszą cię na rękach trzymaj nogi możliwie blisko ziemi…
- Baw się, z będziesz zbawiony…
- Ci, którzy chcą cię kupić za wszelką cenę sprzedadzą cię za grosz…
- W dzieciństwie dziewczynki bawią się lalkami a chłopcy w wojnę. Potem jest na odwrót…
- Nie otwierajcie zbyt szeroko ramion – prowokujecie ukrzyżowanie…
- Kiedy dziecko swoją małą rączka robi nam „pa, pa” dostajemy wtedy nasze ziemskie błogosławieństwo…
- Kobieta ze swej natury uwielbia być goła inaczej otwierając szafę nie stwierdzałaby za każdym razem – ale przecież ja nie mam się w co ubrać!
- Istota mądrości tkwi w umiarze, uczucia w bezmiarze…
- Jeżeli w życiu nikt za tobą nie stoi – leżysz…
- Miłość zaczyna się niewinnie, a kończy zawsze czyjąś winą…
- Ten znalazł swoje miejsce w życiu, kto znalazł miejsce w sercu drugiego…
- Przyjaźń jest taką samą ułudą jak miłość tylko, że po jej zakończeniu nie trzeba płacić alimentów…
- Trzeba kochać wiele razy aby przekonać się, że kochało się tylko raz…
- Miłość jest ślepa, przyjaźń jest głucha tylko nienawiść widzi i słyszy wszystko…
- Żona X gotowała tak dobrze, że zawsze miał niebo w ustach choć był ateistą…
- Najprzyjemniej spowiadać się z tych mężczyzn, którzy byli warci grzechu…
- Kwiaty są dowodem na to, że piękno ma boski wymiar…
Aforyzmy: (c) Ewa Radomska
