Pączek to znacznie więcej niż tylko smażone ciasto z nadzieniem; to globalny fenomen kulturowy, który potrafi jednoczyć narody w kolejkach i dzielić je w sporach o idealne nadzienie. Od starożytnych, słonych kulek smażonych w smalcu, po współczesne arcydzieła cukiernictwa dekorowane jadalnym złotem, pączek przeszedł fascynującą ewolucję, stając się symbolem beztroskiego obżarstwa. W niniejszym artykule zaglądamy za kulisy najsłynniejszych cukierni świata, by odkryć historie, których nie znajdziecie w zwykłych podręcznikach – od pączkowych napadów, przez kosmiczne rekordy, aż po technologiczną rewolucję w dziurawieniu ciasta
Pączek z dziurką. Kapryśna historia wynalazku
Jedna z najbardziej intrygujących ciekawostek dotyczy powstania słynnego amerykańskiego pączka z dziurką, czyli donuta. Choć istnieje wiele legend, najpopularniejsza przypisuje ten wynalazek kapitanowi Hansonowi Gregory’emu w 1847 roku. Według opowieści, młody marynarz miał problem z jedzeniem surowego ciasta w środku tradycyjnego pączka, więc wyciął środek wieczkiem od puszki z przyprawami. Inna, bardziej malownicza wersja mówi, że kapitan potrzebował obu rąk do sterowania statkiem podczas sztormu, więc nabił pączka na szprychę koła sterowego. Niezależnie od prawdy, dziurka okazała się genialnym rozwiązaniem technologicznym – dzięki niej ciasto smaży się równomiernie i szybciej, eliminując problem „zakalca” w centrum.
Najdroższe kęsy świata: Pączki dla milionerów
Jeśli myślicie, że pączek rzemieślniczy za 15 złotych to przesada, przygotujcie się na szok. W 2014 roku londyńska cukiernia Dum Dum Donutterie zaprezentowała pączka o nazwie „Luxury Zebra Cro”. Kosztował on 1500 funtów (ponad 7500 złotych) za sztukę. Co sprawiło, że był tak drogi? Do jego produkcji użyto m.in. najdroższego szafranu z Iranu, krystalicznej soli z Francji, czekolady Amedei Porcelana oraz… jadalnego złota i szampana Cristal. Z kolei w Nowym Jorku furorę robił pączek pokryty 24-karatowym złotem, który stał się symbolem statusu na Instagramie, udowadniając, że apetyt na luksus nie zna granic, nawet w kategorii szybkich przekąsek.

Absurdy i incydenty – pączek w roli głównej
Świat pączków pełen jest dziwnych wydarzeń. W 2017 roku w Stanach Zjednoczonych doszło do niezwykłego „napadu”. Pewien mężczyzna włamał się do zamkniętej cukierni, ale zamiast ukraść pieniądze z kasy, upiekł partię świeżych pączków, zjadł kilka, a resztę zostawił dla personelu, który przyszedł na poranną zmianę. W innym przypadku, pewna kobieta z Florydy wezwała policję, ponieważ cukiernia odmówiła jej sprzedaży pączka z konkretnym lukrem, twierdząc, że to „sytuacja kryzysowa zagrażająca życiu”.
Pączki mają też swoje miejsce w historii technologii. Czy wiedzieliście, że pierwszy „webcam” w historii (kamera internetowa w laboratorium komputerowym Uniwersytetu w Cambridge) powstał po to, by naukowcy mogli sprawdzać, czy w dzbanku jest jeszcze kawa? Szybko jednak pomysł ten zainspirował inne biura do montowania kamer nad tacami z darmowymi pączkami, by pracownicy nie schodzili z piętra na próżno, gdy wszystkie zostały już zjedzone.
Pączkowe rekordy
| Rekord | Wartość / Osoba | Ciekawostka |
| Najszybsze zjedzenie pączka | 11,41 sekundy | Bez użycia rąk i bez oblizywania ust. |
| Największy pączek świata | 1708 kg | Usmażony w Utice, Nowy Jork. |
| Najdroższy pączek | ok. 7500 PLN | Zawierał 24-karatowe złoto i szampana. |
| Najwyższa wieża z pączków | 1,52 metra | Zbudowana z 3600 sztuk donatów. |
| Spożycie w Tłusty Czwartek | ok. 100 mln sztuk | Tyle pączków zjadają Polacy w jeden dzień. |
Rekordy, które mrożą krew w żyłach (i cukier w żyłach)
Rekordy Guinnessa związane z pączkami są równie imponujące, co przerażające. Obecny rekord świata w jedzeniu pączków z dżemem na czas (bez oblizywania ust!) należy do Philipa Josepha Santoro, który pochłonął całego pączka w zaledwie 11,41 sekundy. Z kolei największy pączek świata ważył ponad 1,7 tony i został przygotowany w USA – do jego usmażenia potrzeba było specjalnie skonstruowanej wanny z gorącym olejem. Istnieje również rekord w budowaniu najwyższej wieży z pączków – w 2007 roku w RPA ułożono konstrukcję o wysokości ponad 1,5 metra, używając do tego 3600 lukrowanych krążków.

Rodzaje pączków: Globalna mapa smaku
Choć polski pączek z różą jest dla nas świętością, świat zna dziesiątki jego odmian:
Berliner (Niemcy): Najbardziej zbliżony do polskiego, tradycyjnie nadziewany dżemem wieloowocowym, bez dziurki.
Mochi Donut (Japonia): Hit ostatnich lat. Wykonany z mąki ryżowej, ma specyficzną, ciągnącą się teksturę i kształt połączonych kuleczek.
Churros (Hiszpania): Długie, smażone paluchy z ciasta parzonego, obtaczane w cukrze z cynamonem, maczane w gęstej czekoladzie.
Beignet (Nowy Orlean, USA): Kwadratowe kawałki ciasta drożdżowego, smażone w głębokim tłuszczu i zasypane gigantyczną ilością cukru pudru.
Bomboloni (Włochy): Małe, puszyste kuleczki wypełnione kremem waniliowym lub pistacjowym, często jedzone na ciepło.
Pączkowa fizyka. Dlaczego są takie uzależniające?
Naukowcy zbadali, dlaczego pączek jest idealnym „narkotykiem” spożywczym. Połączenie tłuszczu i cukru w proporcji zbliżonej do tej występującej w mleku matki (oczywiście w znacznie większym stężeniu) sprawia, że nasz mózg niemal natychmiast uwalnia dopaminę. Dodatkowo, specyficzna struktura ciasta drożdżowego sprawia, że podczas gryzienia uwalnia się aromat, który błyskawicznie dociera do receptorów węchowych, potęgując uczucie przyjemności. To właśnie dlatego tak trudno poprzestać na jednym egzemplarzu, zwłaszcza gdy są jeszcze ciepłe.
Oto lista 5 najbardziej kontrowersyjnych i dziwnych nadzień, które udowadniają, że kreatywność cukierników (lub ich szaleństwo) nie zna granic. To idealne uzupełnienie artykułu, które wywoła dyskusję wśród czytelników:
5 najdziwniejszych nadzień, jakie trafiły do pączków
Pączek z boczkiem i syropem klonowym (Maple Bacon Donut)
Choć w USA to już niemal klasyk, dla tradycjonalistów połączenie tłustego, chrupiącego boczku ze słodkim lukrem klonowym jest kulinarnym szokiem. Słoność mięsa i dymny aromat wędzonki o dziwo idealnie przełamują mdłą słodycz ciasta.
Pączek z wasabi i imbirem
Azjatycka odpowiedź na Tłusty Czwartek. Intensywnie zielony krem na bazie ostrego chrzanu wasabi potrafi dosłownie „przeczyścić zatoki” przy pierwszym gryzie. Całość często dekorowana jest marynowanym imbirem, co tworzy deser dla osób o naprawdę mocnych nerwach.
Pączek z pasztetem i czarną porzeczką
Eksperyment z pogranicza kuchni molekularnej i staropolskich smaków mięsnych. Delikatny, aksamitny pasztet z gęsich wątróbek zamknięty w drożdżowym cieście, podany z kwaśną konfiturą, to propozycja, która bardziej przypomina wykwintną przystawkę niż deser do kawy.
Pączek z durianem
Durian to owoc znany jako „najbardziej śmierdzący owoc świata” (w wielu miejscach w Azji zakazane jest wnoszenie go do transportu publicznego). Nadzienie z duriana ma konsystencję budyniu, ale zapach przypomina połączenie zgniłej cebuli z brudnymi skarpetkami – mimo to, ma rzeszę wiernych fanów ze względu na maślany, orzechowy smak.
Pączek z węglem aktywnym i słonym karmelem
Wygląda jak spalony węgiel drzewny, ale w środku kryje czarny jak noc krem. To propozycja dla fanów gotyckiej estetyki; barwnik z węgla aktywnego nie zmienia smaku, ale sprawia, że jedzenie pączka staje się surrealistycznym doświadczeniem wizualnym.
Oto interaktywny quiz, który idealnie nadaje się do udostępnienia w mediach społecznościowych. Jest lekki, zabawny i angażujący – w sam raz, by rozkręcić dyskusję pod artykułem!

Szybki QUIZ: Jakim pączkiem jesteś? 🍩
Wybierz odpowiedzi, które najlepiej do Ciebie pasują, zlicz punkty przypisane do liter i sprawdź swój słodki profil na dole!
1. Jest sobotni wieczór. Co robisz?
A) Idę na elegancką kolację lub do teatru – klasyka zawsze w modzie.
B) Pakuję plecak i ruszam w nieznane, nawet jeśli to tylko nocny spacer po lesie.
C) Zapraszam znajomych na planszówki i domowej roboty pizzę.
D) Przeglądam nowinki technologiczne lub czytam niszowy komiks.
2. Twoje wymarzone wakacje to:
A) Słoneczna Italia i zwiedzanie rzymskich zabytków.
B) Surfing na Bali lub wspinaczka w Andach.
C) Domek nad polskim jeziorem z paczką najbliższych przyjaciół.
D) Futurystyczne Tokio pełne neonów i dziwnych gadżetów.
3. W pracy/szkole jesteś osobą, która:
A) Zawsze dba o etykietę i perfekcyjnie przygotowane raporty.
B) Pierwsza rzuca szalone pomysły, których inni się boją.
C) Łagodzi konflikty i dba o to, by każdy czuł się dobrze.
D) Znajduje najkrótszą drogę do rozwiązania problemu, o której nikt nie pomyślał.
4. Twój styl ubierania się to:
A) Ponadczasowa elegancja, koszule i stonowane kolory.
B) Odważne wzory, neonowe dodatki i coś, co rzuca się w oczy.
C) Miękki dres, ulubiona bluza i wygoda przede wszystkim.
D) Minimalizm, dużo czerni i nowoczesne tkaniny.
SPRAWDŹ WYNIKI:
Najwięcej odpowiedzi A: Tradycyjny pączek z różą
Jesteś ostoją spokoju i klasy. Cenisz tradycję, a Twoje słowo jest droższe od pieniędzy. Ludzie wiedzą, że mogą na Tobie polegać, bo nigdy nie wychodzisz z mody. Jesteś jak idealny lukier – słodki, gładki i zawsze na miejscu.
Najwięcej odpowiedzi B: donut z dziurką i kolorową posypką
Jesteś wulkanem energii! Twoje życie to jedna wielka przygoda, a „nuda” to słowo, którego nie masz w słowniku. Lubisz być w centrum uwagi i zarażasz innych swoim optymizmem. Twoja dziurka w środku to po prostu miejsce na jeszcze więcej szalonych pomysłów!
Najwięcej odpowiedzi C: Domowa oponka serowa
Jesteś definicją ciepła i komfortu. Dla Ciebie najważniejsi są ludzie i relacje. Tworzysz wokół siebie atmosferę, w której każdy czuje się jak u mamy w kuchni. Nie musisz niczego udawać – Twój naturalny urok (i cukier puder) wystarczą, by każdy Cię kochał.
Najwięcej odpowiedzi D: Egzotyczny pączek z wasabi lub ze słonym karmelem
Jesteś intrygujący i nieoczywisty. Nie każdy Cię rozumie od pierwszego wejrzenia, ale Ci, którzy Cię poznają, są pod wrażeniem Twojej głębi. Uwielbiasz łamać schematy i prowokować do myślenia. Jesteś nowoczesny, odważny i zawsze o krok przed innymi.
Ciekawostki o pączkach: (c) Ciekawostki Sadurski.com / GM
Zobacz też:
>
>


