Gwintowanie otworów na obrabiarkach

gwintowanie otworów obrabiarki numeryczne wiertła stal narzędzia

Czasy ręcznych operacji wykończeniowych w przedmiotach produkowanych na obrabiarkach mijają. Czasochłonna i irytująca czynność,  jaką jest gwintowanie otworów,  na szczęście może być już wykonywana automatycznie.

Gwintowniki, wygniataki, frezy do gwintów, narzędzia AIO – mnogość rozwiązań na rynku może przyprawić o zawrót głowy, ale na szczęście dla większości użytkowników w dalszym ciągu pierwszym wyborem powinien być zwykły, stary i poczciwy gwintownik HSS. Wszystkie nowoczesne obrabiarki numeryczne pozwalają już na gwintowanie sztywne, w wielu z nich (jak w firmie HAAS) jest to opcja standardowa, bez dopłat, co oznacza że gwintownik możemy założyć w standardowych oprawkach do frezów (np. w systemie ER) i rozpocząć gwintowanie otworów. Gwintownik HSS, gwintownikowi HSS jednak jest nierówny, różnice między poszczególnymi produktami wymagają od nas kilku decyzji na etapie zakupu.

Na podstawie linii produktowej jednego z wiodących producentów, Indyjskiej firmy Totem pochodzenia Szkockiego, rozpatrzymy 4 najważniejsze czynniki:

  • Średnica i skok – zależne od otworu który chcemy wykonać. Standardowo gwintowniki wykonywane są zgodnie z normami DIN 371/376, przez co długość i chwyt są elementem znormalizowanym.
  • Materiał – gwintownik HSS zwykle ma gorsze właściwości niż gwintownik kobaltowy
  • Pokrycie – gwintownik HSS może występować w wersji niepokrywanej („srebrny”), co jest rozwiązaniem najtańszym, ale jednocześnie najmniej żywotnym, w wersji TiN („złoty”), co zwiększa jego żywotność i możliwości, w wersji TiCN („niebieski/brązowy”), co ponownie zwiększa jego możliwości oraz ostatecznie TiAlN („ciemno-brunatny”) – najwyższe z pokryć.
  • Kształt, w którym rozróżnia się gwintowniki proste ze ścinem (taki gwintownik HSS przeznaczony jest do otworów przelotowych, przez co skrawany wiór układa się przed narzędziem) oraz gwintowniki spiralne (gwintownik HSS służący do otworów nieprzelotowych, przy pracy z którym wiór jest wyciągany do góry, podobnie jak w operacji wiercenia).

W kwestii innych narzędzi niż gwintownik HSS możemy rozróżnić głównie:

  • Wygniataki, które zamiast skrawać, odkształcają plastycznie materiał w ramach obróbki bezwiórowej. Stawiają one większe obciążenia dla wrzeciona maszyny, ale są bardziej wytrzymałe przy obróbce materiałów ciężkoskrawalnych (np. stali kwasoodpornych). Gwinty wykonane poprzez wygniataki charakteryzują się większą wytrzymałością niż przez gwintowniki.
  • Frezy do gwintów są pierwszym wyborem dla wykonywania gwintów zewnętrznych na frezarkach, jak też gwintów o nietypowych skokach (drobnozwojowych), gwintów na dużych średnicach oraz w płytkich otworach.