Najważniejsze informacje i ciekawostki o sadownictwie. Plantacje, rośliny sadownicze, po co sadownicy bielą drzewa, sadownictwo w Polsce. Historia sadownictwa i największe owoce i warzywa świata
Sadownictwo i rośliny sadownicze
1) Sadownictwo, to dziedzina ogrodnictwa. Uprawianie roślin (sadowniczych) wydających owoce jadalne, w sadach i na plantacjach.
2) Rośliny sadownicze, to rośliny wieloletnie, uprawiane aby zebrać z nich plon, gdyż wydaja jadalne owoce (np. jabłka, śliwki, kokosy, brzoskwinie, gruszki, banany, orzechy włoskie, winogrona, cytrusy, figi, granaty, mango, oliwki, daktyle, maliny, agrest, truskawki).
3) Rośliny uprawiane najczęściej na plantacjach, to: trzcina cukrowa, kawa, herbata, kauczukowiec, bawełna, banany, tytoń, buraki cukrowe.
4) Niektóre owoce uprawiane są lokalnie, np. durian, flaszowiec, gujawa, mangostan właściwy, nanercz zachodni, nerkowce.
5) Rośliną sadowniczą jest truskawka (to roślina wieloletnia, która nie jest drzewem ani krzewem). Nie jest nią pomidor (bo to roślina jednoroczna) i szparaga (to roślina wieloletnia, ale częścią jadalną nie jest owoc).
6) Grupy roślin sadowniczych: drzewa ziarnkowe, drzewa pestkowe i rośliny jagodowe.
Drzewka karłowate w sadach
7) Obecnie sady, to rzędy wąskich, niskich drzewek karłowatych (np. jabłoni, czereśni, grusz). Drzewa te mają skarlone systemy korzeniowe, co ogranicza wzrost tych drzewek i oznacza wysokie plony. Niskie drzewka, to także łatwiejszy dostęp do owoców podczas zbiorów. Małe korzenie, to jednak niebezpieczeństwo upadku drzew np. podczas silnego wiatru, dlatego podtrzymują je specjalne rusztowania.
8) Dzięki skarlonym drzewkom, plony z hektara są 4-5 razy wyższe niż z tradycyjnych, wysokich drzew owocowych.
Bielenie drzew w sadach
9) Bielenie drzew w sadach wykonuje się późną jesienią, zimą i wczesną wiosną. Pnie i konary drzew wyrastających nisko pokrywa się białą farbą. Dzięki temu chroni się te części drzew przed zbytnim rozgrzewaniem przez promienie słoneczne i spowalnia wegetację oraz zapobiega uszkodzeniom spowodowanym mrozem.
10) Drzewa bieli się od strony, z której docierają promienie słoneczne (u nas – od strony południowo-zachodniej). Bieli się też od południa i innych zacienionych stron ale tylko po to, bo bielenie części pnia wyglądałoby dziwnie.
11) Najczęściej bieli się wapnem palonym, czasem dodatkowo wzbogaconym o inne substancje. Zamiast bielenia pnie drzew można okryć materiałem „oddychającym”, np. tekturą lub agrowłókniną.
12) Bielenie metodą natryskową jest szybsze i pochłania mniej farby.
Sadownictwo w Polsce
13) Królowa Bona w XVI wieku wyznaczyła ziemie południowego Mazowsza jako miejsce na królewską plantację drzew owocowych, głównie jabłoni.
14) Największe regiony sadownicze w Polsce, to rejon Grójecko-Warecki na Mazowszu i okolice Sandomierza. A jeśli chodzi o województwa – mazowiecki, lubelskie, łódzkie, świętokrzyskie, wielkopolskie i lubuskie.
15) W 2010 r. powierzchnia sadów w Polsce wynosiła 374,2 hektarów. Liczba ta rośnie, a równocześnie zmniejsza się ilość gospodarstw sadowniczych.
16) Drzewa owocowe zajmują ponad 70% powierzchni upraw sadowniczych. Ponad 70% z nich, to jabłonie. Na podium znajdują się też wiśnie (ok. 13%) i śliwy (6%).
17) Ulubionymi owocami Polaków są truskawki (tak deklaruje 1/3 Polaków). Za truskawkami plasują się jabłka (30%), maliny i czereśnie (po 10%). Ulubionym warzywem Polaków jest pomidor (34%), dalej są w kolejności są: ogórki (21%), ziemniaki (13%) i marchew (11%).
Ciekawostki o sadownictwie, które zaskoczą
18) Sadownictwem zajmowano się już w starożytności. W rejonie Morza Śródziemnego uprawiano wówczas drzewa daktylowe, figowe, oliwne i krzewy winorośli.
19) Prezenter telewizyjny z Nowej Zelandii podczas programu TV ugryzł jabłko w dźwiękoszczelnym pomieszczeniu, stoją 2,5 metra od mikrofonu. Aparatura odnotowała odgłos wartości 60 decybeli.
20) W Australii powstaje maszyna, która spowoduje że owoce rosnące w sadach będą miały piękniejszą barwę. Urządzenie będzie usuwało część liści, aby do owoców docierało więcej światła słonecznego. Wtedy barwa skórki owoców będzie bardziej intensywna.
21) W 2004 r. produkcja owoców na świecie wyniosła 1384 miliony ton.
22) Szkodnikami, które niszczą owoce w sadach są owocówki: jabłkóweczka i śliwkóweczka. Aby nie wyrządziły szkód, stosuje się pułapki feromonowe i opryski.
Rekordowe owoce i warzywa
23) Największe odnotowane owoce i warzywa, to:
- ogórek (95 cm długości, wyrósł w Wielkiej Brytanii),
- marchew (8,5 kg, wyrosła w 1998 r.),
- ziemniak (11,3 kg, wyrósł w Libanie),
- kalafior (14 kg),
- brokuł (16 kg, wyrósł w 1993 roku),
- kapusta (34,4 kg),
- kabaczek czyli cukinia (65 kg, wyrósł w Wielkiej Brytanii)
- arbuz (122 kg),
- dynia (766 kg, wyrosła w w USA, w stanie Rhode Island).
Ciekawostki o sadownictwie: (c) Sadurski.com > Fin
Zobacz też:
>
>
