Trzecie co do wielkości miasto Irlandii, to miejsce o bogatej historii i kulturze oraz wyjątkowych atrakcjach. Położone nad rzeką Shannon, łączy średniowieczne dziedzictwo z nowoczesnym życiem studenckim i sportowym. Przeczytaj ciekawostki o Limerick
Położenie i mieszkańcy miasta
Limerick leży w środkowo-zachodniej Irlandii, w hrabstwie Limerick, nad estuarium rzeki Shannon, gdzie rzeka łączy się z Oceanem Atlantyckim. Jest trzecim co do wielkości miastem w Republice Irlandii, z populacją około 103 tys. osób (dane z 2022 roku). Miasto dzieli się na trzy historyczne części: English Town na King’s Island, Irish Town i Newtown Pery, z głównymi mostami Thomond i Sarsfield łączącymi brzegi Shannon. Strategiczne położenie Limerick sprawiło, że było ważnym portem i centrum handlowym od średniowiecza.
Wikingowie w Limerick
Limerick zostało założone przez wikingów w 922 roku, którzy uczynili z niego ważny port na rzece Shannon. Na King’s Island, zwanej wtedy Inis Sibhtonn, powstała osada, która stała się centrum ich królestwa. W X wieku wikingowie wykorzystywali miasto do ataków na klasztory, ale pod koniec stulecia zostali wyparci przez irlandzkiego bohatera Briana Boru. Ślady ich obecności są widoczne w archeologicznych znaleziskach na terenie miasta.
Księstwo Thomond
W latach 1106–1174 Limerick było siedzibą królów Thomond, czyli Północnego Munsteru, pod rządami dynastii O’Brien. Donal Mor O’Brien, jeden z władców, ufundował katedrę św. Marii w 1168 roku, która dziś jest ważnym zabytkiem. Po inwazji normańskiej w XII wieku miasto przeszło pod kontrolę Anglików, ale Thomond zachowało pewną autonomię. Okres ten ukształtował Limerick jako centrum polityczne i religijne regionu.
Limeryki pochodzą z Limerick!
Nazwa miasta jest związana z limerykami – krótkimi, pięciowersowymi wierszami o humorystycznym charakterze. Pochodzenie terminu „limeryk” wiąże się z XVIII-wiecznymi poetami Maigue z Croom w hrabstwie Limerick, którzy tworzyli podobne utwory. W XIX wieku W.B. Yeats i inni przedstawiciele Odrodzenia Irlandzkiego przypisali nazwę limeryk tym wierszom, odróżniając je od twórczości Edwarda Leara. Choć nie ma pewności co do dokładnego źródła, limeryki stały się globalnie rozpoznawalnym symbolem miasta.
Z czego słynie Limerick
Limerick słynie z historycznych zabytków, rugby i literatury, zwłaszcza dzięki powieści „Angela’s Ashes” Franka McCourta. Miasto jest nazywane „Treaty City” z powodu traktatu z 1691 roku (za chwilę jeszcze o nim napiszemy), który zakończył wojnę między Jakobitami a zwolennikami Wilhelma Orańskiego. Produkcja szynki, bekonu i irlandzkiej kawy, wynalezionej w pobliskim Foynes, również przyczynia się do sławy miasta. W 2014 roku Limerick został wybrany pierwszą Narodową Stolicą Kultury Irlandii.
Lotnisko Shannon
Lotnisko Shannon, położone 20 km na zachód od Limerick w hrabstwie Clare, jest jednym z najważniejszych portów lotniczych w Irlandii. Otwarte w 1942 roku, było ważnym przystankiem dla transatlantyckich lotów, a w Foynes w latach 30. i 40. obsługiwało hydroplany. W 1959 roku Shannon Free Zone przyciągnęło międzynarodowe firmy, napędzając rozwój gospodarczy regionu. Obecnie lotnisko oferuje połączenia do Europy i Ameryki Północnej, obsługując około 1,7 miliona pasażerów rocznie.
Frank McCourt
Frank McCourt, urodzony w 1930 roku w Nowym Jorku, spędził dzieciństwo w Limericku, co opisał w autobiograficznej powieści „Angela’s Ashes”, nagrodzonej nagrodą Pulitzera. Książka przedstawia trud życia w ubogich dzielnicach miasta w latach 30. i 40. XX wieku, m.in. na Barrack Hill. W Limericku działa Frank McCourt Museum, a turyści mogą zwiedzać miejsca z książki, takie jak South’s Pub czy Leamy’s School. Jego twórczość uczyniła miasto rozpoznawalnym na świecie.
The Cranberries
Zespół rockowy The Cranberries, założony w Limerick w 1989 roku, zdobył międzynarodową sławę dzięki takim hitom, jak „Zombie” i „Linger”. Grupa, na czele z wokalistką Dolores O’Riordan, sprzedała ponad 40 milionów płyt. Większość członków pochodziła z Limerick, a ich muzyka odzwierciedlała lokalną kulturę i trudne realia Irlandii lat 90. Po śmierci O’Riordan w 2018 roku zespół zakończył działalność, ale wciąż pozostaje symbolem miasta.
Rugby w Limerick
Limerick jest uznawane za stolicę irlandzkiego rugby, a Thomond Park Stadium, dom drużyny Munster Rugby, to jeden z najsłynniejszych stadionów w kraju. Obiekt zbudowany w 1940 roku i zmodernizowany w 2008 roku, może pomieścić 25 600 kibiców. Munster Rugby zdobyło Puchar Heinekena w 2006 i 2008 roku, przyciągając fanów z całej Irlandii. Miasto organizuje też turnieje młodzieżowe i amatorskie.
Limerick F.C. – drużyna i stadion
Limerick Football Club, znany jako „The Shannonsiders”, to profesjonalny klub piłkarski założony w 1937 roku. Gra na stadionie Markets Field, który po renowacji w 2015 roku mieści 5 tys. widzów. Klub zdobył mistrzostwo Irlandii w 1960 i 1980 roku, ale w ostatnich latach zmagał się z problemami finansowymi, co doprowadziło do relegacji. Pomimo tego pozostaje ważną częścią sportowej tożsamości miasta, przyciągając lokalnych kibiców.
King John’s Castle – zamek
King John’s Castle, zbudowany w 1200 roku na King’s Island, to najlepiej zachowany zamek normański w Europie. Wybudowany na zlecenie króla Jana, jest najdalej wysuniętym na zachód zamkiem Europy. Multimedialne wystawy przedstawiają 800 lat jego historii, w tym oblężenia z XVII wieku. Zamek przyciąga rocznie ponad 100 tys. turystów, oferując widoki na rzekę Shannon i interaktywne atrakcje.
Zabytki Limerick: Katedra św. Marii
Katedra św. Marii, zbudowana w 1168 roku przez Donala Mor O’Brien, to jeden z najstarsza budowla miasta. Zbudowana na miejscu pałacu króla Munsteru, przetrwała liczne wojny i najazdy. Jej romańska architektura, w tym zachodnie drzwi, oraz grobowce, takie jak biskupa Charlesa Gravesa, przyciągają zwiedzających. Obecnie należy do Kościoła Irlandii i jest dostępna dla turystów.
Ciekawostki o Limerick: Hunt Museum
Hunt Museum, mieszczące się w odrestaurowanym Customs House, prezentuje kolekcję Johna i Gertrude Hunt, obejmującą artefakty od starożytnej Grecji po dzieła Picassa i Leonarda da Vinci. Założone w 1978 roku, zawiera ponad 2500 eksponatów, w tym neolityczne narzędzia i krzyż Antrim. Rocznie odwiedza je około 50 tys. osób. Jest tu także restauracja z widokiem na Shannon.
Fakty z historii: Traktat z Limerick
Podpisany w 1691 roku Traktat z Limerick, zakończył wojnę między Jakobitami a Wilhelmitami, a także oblężenie miasta. Podpisano go na Treaty Stone, który od 1865 roku stoi na cokole przy moście Thomond. Dokument umożliwił katolickim liderom, w tym Patrickowi Sarsfieldowi, opuszczenie Irlandii, rozpoczynając tzw. Ucieczkę Dzikich Gęsi. Kamień jest jedną z najbardziej unikalnych atrakcji miasta.
Georgian Quarter
Dzielnica Georgian Quarter w Newtown Pery to największy zespół architektury georgiańskiej w Irlandii poza Dublinem. Rozplanowana w 1769 roku przez Edmunda Sextona Pery’ego, obejmuje szerokie aleje i eleganckie kamienice. Pery Square, z People’s Museum of Limerick, jest uznawana za jeden z najlepszych przykładów georgiańskiego stylu na wyspie. Dzielnica przyciąga miłośników historii i architektury.
Milk Market – najstarszy targ
Milk Market, działający od początków XIX wieku, to najstarszy cotygodniowy targ w Irlandii. Po przebudowie w 2010 roku stał się całorocznym, zadaszonym obiektem, zdobywając nagrodę RIAI People’s Choice Award. Oferuje lokalne produkty, od serów po rękodzieło, i każdego weekendu przyciąga tysiące odwiedzających. Targ jest centrum życia społecznego i kulinarnego miasta.
Irlandzka kawa
Irlandzka kawa – napój z kawy, whiskey i śmietanki, została wynaleziona w 1943 roku w Foynes, 30 km od Limericku. Szef kuchni Joe Sheridan stworzył go dla pasażerów transatlantyckich lotów. Popularność trunkowi nadał amerykański dziennikarz Stanton Delaplane, wprowadzając go do USA. Foynes Flying Boat Museum upamiętnia to dziedzictwo, oferując pokazy przygotowania kawy.
Angela’s Ashes Tour
Wycieczka śladami „Angela’s Ashes” pozwala zwiedzić miejsca opisane w powieści Franka McCourta, takie jak Windmill Street, Barrack Hill i Leamy’s School. Organizowana przez lokalnych przewodników, obejmuje też wizytę w Frank McCourt Museum. Rocznie przyciąga tysiące turystów, szczególnie z USA, zainteresowanych literaturą i historią miasta. Trasa ukazuje Limerick lat 30. XX wieku.
Limerick Greenway – trasa rowerowa
Limerick Greenway to 40-kilometrowa trasa rowerowo-piesza wzdłuż dawnej linii kolejowej Limerick–Tralee. Rozpoczyna się w Rathkeale lub Abbeyfeale, oferując widoki na wiejskie krajobrazy hrabstwa. Trasa, popularna wśród rodzin i turystów, zajmuje około 3,5 godziny rowerem lub 10 godzin pieszo. Jest jedną z aktywności na świeżym powietrzu w regionie.
Adare niedaleko Limerick
Adare, oddalone o 30 minut jazdy od Limericku, nazywane „najpiękniejszą wioską Irlandii”, przyciąga turystów XIX-wiecznym Adare Manor i chatami krytymi strzechą. Wioska oferuje ruiny trzech średniowiecznych klasztorów i pole golfowe. Adare Heritage Centre prezentuje historię regionu, a nadrzeczna ścieżka zachęca do spacerów. To popularny cel wycieczek z miasta Limerick.
Ciekawostki o Limerick: (c) Sadurski.com / GR
Na górnym zdjęciu: zamek, foto: Santiperez / cc by-sa 3.0
Zobacz też:
>
>
