Królowie Ameryki. TOP 10 budowli, które udają europejskie fortece

Czy w kraju, który nigdy nie zaznał feudalizmu, a jego historia liczy niewiele ponad dwieście lat, można znaleźć prawdziwe zamki? Choć w USA nie uświadczymy średniowiecznych murów obronnych wznoszonych przez królów, to Ameryka posiada własną, niezwykłą kategorię „zamczysk”. Powstały one w czasach tzw. Gilded Age (Pozłacanego Wieku), kiedy to tytani przemysłu – Vanderbiltowie, Hearstowie czy Rockefellerowie – dysponując nieograniczonymi fortunami, postanowili wybudować kawałek starej Europy za oceanem. Zamki w USA – Sadurski.com zaprasza do miejsc które udowadniają, że amerykański sen potrafi przybrać formę kamiennych wież, mostów zwodzonych i królewskich komnat

Skąd wzięły się zamki w Ameryce?

Zjawisko budowania monumentalnych rezydencji nawiązujących do europejskiego gotyku, renesansu czy stylu Tudorów narodziło się z tęsknoty za prestiżem. Amerykańscy milionerzy z przełomu XIX i XX wieku, dorobiwszy się na kolei, stali i ropie, chcieli legitymizować swoją pozycję społeczną poprzez architekturę. Najwięcej takich budowli powstało na wschodnim wybrzeżu (stany Nowy Jork, Rhode Island, Pensylwania), gdzie najmocniej odczuwano więzi z kulturą europejską, oraz w Kalifornii, gdzie bogactwo Hollywood i magnatów prasowych szukało ujścia w ekstrawaganckich formach.

1. Biltmore Estate (Karolina Północna) – Amerykański Wersal

To absolutny numer jeden w każdym rankingu. Zbudowany w latach 1889–1895 przez George’a Washingtona Vanderbilta II w Asheville, Biltmore jest największym prywatnym domem w Stanach Zjednoczonych. Budowla w stylu francuskiego renesansu (Châteauesque) posiada 250 pokoi, 65 kominków i 43 łazienki. Vanderbilt zatrudnił najwybitniejszych architektów epoki, by stworzyli budowlę przypominającą zamki znad Loary. Ciekawostką jest, że posiadłość posiada własną winnicę, a jej ogrody zaprojektował sam Frederick Law Olmsted – twórca nowojorskiego Central Parku.

2. Hearst Castle (Kalifornia) – Świątynia luksusu na wzgórzu

Magnat prasowy William Randolph Hearst zbudował swój „Zaczarowany Zamek” (La Cuesta Encantada) na wzgórzu San Simeon. Budowa trwała od 1919 do 1947 roku i nigdy nie została w pełni ukończona. Hearst sprowadzał z Europy całe sufity, rzeźby i kominki, które wkomponowywał w mury rezydencji. Najbardziej rozpoznawalnym elementem jest Basen Neptuna, otoczony antycznymi kolumnami, oraz rzymski basen kryty, wyłożony mozaiką ze szczerego złota. To tutaj gościły największe gwiazdy starego Hollywood, od Charliego Chaplina po Clarka Gable’a.

3. Boldt Castle (Nowy Jork) – Tragiczny pomnik miłości

Położony na wyspie Heart Island zamek ten jest symbolem romantyzmu i wielkiej straty. George Boldt, właściciel hotelu Waldorf Astoria, budował go dla swojej żony Louise. Gdy zmarła nagle w 1904 roku, budowę przerwano na 73 lata. Dziś, po renowacji, zamek przyciąga tysiące turystów, będąc sercem regionu Tysiąca Wysp na rzece św. Wawrzyńca. Jest to klasyczny przykład architektury zamkowej z wieżami, mostami i domkiem dla gości przypominającym wieżę obronną.

4. Hammond Castle (Massachusetts) – Gotyk nad oceanem

John Hays Hammond Jr., genialny wynalazca zwany „ojcem zdalnego sterowania”, zbudował swój zamek w Gloucester nad samym brzegiem Atlantyku. Hammond był zafascynowany Europą i stworzył budowlę, która łączy w sobie elementy rzymskie, średniowieczne i renesansowe. Wewnątrz znajduje się ogromny dziedziniec z systemem kontroli pogody (wynalazca mógł wywołać deszcz w środku domu!) oraz potężne organy składające się z ponad 8 tysięcy piszczałek. To miejsce wygląda najbardziej autentycznie ze wszystkich amerykańskich „zamczysk”.

5. Belvedere Castle (Nowy Jork) – Ikona Central Parku

Choć znacznie mniejszy od poprzedników, Belvedere Castle jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zamków na świecie. Znajduje się na skale Vista Rock w nowojorskim Central Parku. Został zbudowany w 1869 roku jako tzw. „folly” – budowla mająca jedynie cieszyć oko i oferować piękny widok. Zaprojektowany przez Calverta Vauxa i Jacoba Wreya Moulda, łączy style romański i gotycki. Co ciekawe, od 1919 roku budynek pełni funkcję stacji meteorologicznej mierzącej temperaturę i siłę wiatru dla całego Nowego Jorku.

6. Fonthill Castle (Pensylwania) – Betonowy sen archeologa

Henry Chapman Mercer, archeolog i kolekcjoner, zbudował Fonthill Castle w Doylestown na początku XX wieku. Jest to budowla niezwykła, bo niemal w całości wykonana z ręcznie wylewanego betonu. Zamek posiada 44 pokoje, 18 kominków i ponad 200 okien o różnych kształtach. Mercer wykorzystał ściany i sufity jako ekspozycję dla swojej ogromnej kolekcji zabytkowych płytek ceramicznych i kafli. Labirynt korytarzy i schodów sprawia, że zwiedzanie Fonthill to podróż w głąb ekscentrycznego umysłu geniusza.

7. Iolani Palace (Hawaje) – Jedyny pałac królewski

To jedyny obiekt na liście, który był oficjalną siedzibą panujących monarchów. Zbudowany w 1882 roku przez króla Kalākaua, służył władcom Królestwa Hawajów aż do obalenia monarchii w 1893 roku. Styl architektoniczny, zwany „amerykańskim florenckim”, łączy włoski renesans z lokalnymi tradycjami. Pałac był niezwykle nowoczesny jak na swoje czasy – posiadał energię elektryczną i telefony wcześniej niż Biały Dom czy Pałac Buckingham.

8. Thornewood Castle (Waszyngton) – Angielski dwór z cegieł

Chester Thorne tak bardzo kochał angielską architekturę, że w 1907 roku kupił 400-letni dwór w Anglii, rozebrał go na części i przewiózł statkami do stanu Waszyngton. Tam, cegła po cegle, zmontował go ponownie, tworząc Thornewood Castle. Rezydencja ta stała się sławna dzięki filmom – to tutaj kręcono m.in. miniserial „Czerwona Róża” Stephena Kinga. Zamek otaczają przepiękne angielskie ogrody, które zachowały swój charakter od ponad stu lat.

9. Lyndhurst Mansion (Nowy Jork) – Perła neogotyku

W miejscowości Tarrytown nad rzeką Hudson stoi Lyndhurst – jeden z najwspanialszych przykładów architektury neogotyckiej w USA. Zaprojektowany przez Alexandra Jacksona Davisa, był domem m.in. dla barona kolejowego Jay Goulda. Budowla charakteryzuje się strzelistymi wieżyczkami, łukami i witrażami. W przeciwieństwie do ciężkich betonowych konstrukcji, Lyndhurst wydaje się lekki i eteryczny, idealnie komponując się z krajobrazem doliny rzeki Hudson.

10. Castello di Amorosa (Kalifornia) – Toskania w Dolinie Napa

To najmłodszy zamek w zestawieniu, ukończony w 2007 roku po 15 latach budowy. Właściciel winiarni Dario Sattui postanowił zbudować autentyczny toskański zamek z XIII wieku. Do budowy użyto ponad 170 tysięcy ręcznie ciosanych kamieni sprowadzonych z Włoch. Castello di Amorosa posiada wszystko, co prawdziwy zamek mieć powinien: fosę, most zwodzony, salę tortur, lochy oraz wspaniałą salę rycerską z freskami malowanymi przez włoskich artystów. To doskonały przykład na to, że pasja do „zamków w USA” jest wciąż żywa.

FAQ – Najczęstsze pytania o zamki w Ameryce

1. Czy w USA są prawdziwe średniowieczne zamki?

Nie, ponieważ w czasach średniowiecza na terenie dzisiejszych USA nie istniały europejskie struktury państwowe. Wszystkie zamki w Ameryce to budowle późniejsze (XIX-XXI w.), które stylem nawiązują do dawnych epok. Niektóre jednak, jak Thornewood Castle, zostały zbudowane z oryginalnych materiałów sprowadzonych ze starych europejskich budowli.

2. Który zamek w USA jest najdroższy?

Biorąc pod uwagę koszt budowy i inflację, Biltmore Estate pozostaje jedną z najdroższych inwestycji prywatnych w historii USA. Obecnie jego wartość rynkowa jest niemal niemożliwa do oszacowania, ale wpływy z biletów i działalności komercyjnej idą w dziesiątki milionów dolarów rocznie.

3. Gdzie jest najwięcej zamków w USA?

Największe zagęszczenie budowli o charakterze zamkowym znajdziemy w stanie Nowy Jork (szczególnie w dolinie rzeki Hudson) oraz w Nowej Anglii. Wynika to z faktu, że to właśnie tam koncentrował się największy kapitał podczas amerykańskiej rewolucji przemysłowej.

Czy warto odwiedzić zamki w USA?

Wizyta w amerykańskich zamkach to fascynujące doświadczenie, które pozwala zrozumieć ambicje ludzi budujących potęgę Stanów Zjednoczonych. Choć nie znajdziemy tam duchów średniowiecznych królów, poczujemy atmosferę wielkich fortun, ekstrawagancji i pasji do piękna. Każdy z tych obiektów to nie tylko mury, ale przede wszystkim niezwykłe historie ich właścicieli. Jak pisał portal Sadurski.com przy okazji opisywania Heart Island, zamek w Ameryce to zawsze coś więcej niż budynek – to zmaterializowany sen o potędze.

Sadurski.com od lat śledzi ciekawostki architektoniczne i historyczne z całego świata, pisze też o ciekawych budowlach i miejscach w Stanach Zjednoczonych. Wreszcie nadszedł czas, aby przyjrzeć się fortecom zbudowanym w USA, których właściciele chcieliby choć liznąć czasy średniowiecznej Europy. Zapraszamy do lektury kolejnych ciekawostek!

Zamki w USA: (c) Podróże . Sadurski.com / GM
Na górnym zdjęciu: Biltmore Estate w Asheville, foto: 24dupontchevy / cc by-sa 4.0

Zobacz też: 
> Ciekawostki o mieście Nowy Jork
> Albany – stolica stanu Nowy Jork i jej gmach Kapitolu