Blackouty, przerwy w dostawach, ekstremalne zjawiska pogodowe – także w Polsce w ostatnich latach wielokrotnie dochodziło do niebezpiecznych sytuacji kryzysowych. We wrześniu 2024 roku intensywne opady deszczu i powodzie doprowadziły do ogłoszenia stanu klęski żywiołowej w niektórych regionach kraju, a dziesiątki tysięcy osób musiały zostać ewakuowane.
W takich wyjątkowych okolicznościach przechodzimy z trybu racjonalnego myślenia w tryb przetrwania. Właśnie wtedy szczególnie ważne jest, aby być odpowiednio przygotowanym na sytuacje awaryjne. Jakie rzeczy każdy powinien mieć w domu oraz jak zachować zimną krew mimo strachu – o tym przeczytasz w tym artykule.
Bezpieczeństwo i zdolność do działania w sytuacji kryzysowej: Te przygotowania mogą pomóc
Już w czerwcu 2020 roku w polskiej sieci energetycznej doszło do serii zakłóceń, które bardzo zbliżyły system do poważnej, ogólnokrajowej awarii. W grudniu 2025 roku miał miejsce kolejny poważny cyberatak na krajową sieć energetyczną, który na szczęście również udało się odeprzeć. Mniej szczęśliwie wyglądała sytuacja w przypadku przerw w dostawie prądu w Szczecinie i okolicach – tymczasowo bez zasilania pozostawało tam nawet do 400 000 osób.
Polska była także wielokrotnie dotknięta przez poważne powodzie, między innymi podczas dużych powodzi w Europie Środkowej w ostatnich dekadach. Wydarzenia te pokazują jedno: może to zdarzyć się w każdej chwili i dotknąć każdego z nas.
W takich sytuacjach nasz organizm przechodzi w stan wyjątkowy. Psychologowie mówią o ostrej reakcji stresowej, czyli tzw. trybie „walcz albo uciekaj” (fight-or-flight). Kontrolę przejmuje wtedy ewolucyjnie ukształtowany mechanizm przetrwania: organizm uwalnia adrenalinę i kortyzol, przyspiesza tętno oraz oddech, a mięśnie się napinają. Dawniej było to niezbędne, by szybko reagować na bezpośrednie zagrożenia, takie jak atak dzikiego zwierzęcia.
Problem polega na tym, że mechanizm ten nie odróżnia drapieżnika od nagłego blackoutu. Racjonalne myślenie – odpowiedzialne za planowanie, logiczną analizę i spokojne działanie – schodzi na dalszy plan. Właśnie dlatego tak ważne są jasne struktury i wcześniejsze planowanie w ramach przygotowania kryzysowego. Odpowiednia organizacja i przygotowanie pozwalają zachować spokój oraz zdolność do działania nawet w najbardziej wymagających momentach.
Rzeczy, które każdy powinien mieć w domu na wypadek sytuacji kryzysowej
Aby w sytuacji awaryjnej móc przetrwać samodzielnie przynajmniej przez kilka dni, niezbędna jest woda pitna. Każda osoba powinna mieć jej zapas pozwalający funkcjonować bez wsparcia przez 3–7 dni. Dokładna ilość zależy od liczby domowników. Eksperci zalecają minimum 2 litry wody na osobę dziennie. Równie ważna jest żywność o długim terminie przydatności. Konserwy, ryż, makaron, płatki owsiane, batony energetyczne oraz orzechy sprawdzają się szczególnie dobrze. Ich zapas powinien wystarczyć na co najmniej 7–10 dni.
W przypadku przerwy w dostawie prądu latarka lub latarka czołowa oraz zapasowe baterie są absolutnie niezbędne. Osoby, które chcą być jeszcze bardziej niezależne, mogą zdecydować się na lampy z korbką lub zasilane energią słoneczną. Ważne jest, aby każda osoba w gospodarstwie domowym miała własne źródło światła, dzięki czemu będzie mogła bezpiecznie poruszać się po zmroku. Zalecany jest także powerbank (minimum 10 000–20 000 mAh) lub inne awaryjne źródło zasilania, aby móc ładować smartfony i pozostać w kontakcie ze światem.
Artykuły higieniczne na kilka dni również są kluczowe. Należy zgromadzić zapas wilgotnych chusteczek, środków dezynfekujących, papieru toaletowego, worków na śmieci oraz mydła. W sytuacjach kryzysowych ludzie reagują stresem, a to zwiększa ryzyko drobnych wypadków. Dlatego apteczka pierwszej pomocy jest nieodzowna. Powinna zawierać materiały opatrunkowe, środek do dezynfekcji, leki przeciwbólowe, termometr oraz indywidualnie przyjmowane leki.
Niektóre sytuacje awaryjne mogą wymagać opuszczenia domu. Aby nie tracić czasu i mieć wszystko pod ręką, warto przygotować plecak ewakuacyjny. Powinny się w nim znaleźć ważne dokumenty lub przynajmniej ich wodoodporne kopie – dowód osobisty, polisy ubezpieczeniowe, dokumenty bankowe oraz istotne numery kontaktowe.
Sytuacje kryzysowe: Sadurski.com
24-2-28 / 4370
Zobacz też:
>
>
