Turcja, oficjalnie Republika Turcji (Türkiye Cumhuriyeti), to jedno z najbardziej fascynujących państw na mapie współczesnego świata. Jej unikalne położenie na styku dwóch kontynentów – Europy i Azji – od wieków kształtuje jej kulturę, politykę i gospodarkę. Z powierzchnią wynoszącą 783 562 km kwadratowych i populacją przekraczającą 80 milionów ludzi, Turcja jest gigantem, który łączy tradycje Wschodu z nowoczesnością Zachodu. To kraj, w którym poranna kawa może być wypita w Europie, a obiad zjedzony już w Azji, jeśli tylko zdecydujemy się na przeprawę przez Bosfor w Stambule. Turcja to jednak nie tylko turystyczne kurorty, ale przede wszystkim państwo o ogromnym znaczeniu militarnym i ekonomicznym, będące jedną z 20 najsilniejszych gospodarek globu
Turcja w liczbach: Gospodarka i potęga militarna
Współczesna Turcja to prawdziwy lider regionu. Kraj ten należy do elitarnego grona zaledwie sześciu państw świata, które są w pełni samowystarczalne pod względem żywnościowym. Jest to możliwe dzięki ogromnemu sektorowi rolniczemu – na terenie kraju funkcjonuje ponad 5 milionów gospodarstw rolnych, z których większość charakteryzuje się dużą powierzchnią i nowoczesnymi metodami upraw. Ta niezależność żywnościowa daje Turcji ogromną przewagę strategiczną na arenie międzynarodowej.
Równie imponująco prezentuje się turecka armia. Jest ona uznawana za jedną z kilku najsilniejszych formacji zbrojnych na świecie. W strukturach NATO Turcja dysponuje drugą co do wielkości armią, ustępując liczebnie jedynie Stanom Zjednoczonym. Od 1952 roku Turcja jest kluczowym członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego, pełniąc rolę wschodniej flanki i strażnika stabilności w niezwykle trudnym geopolitycznie regionie. Wojsko w Turcji tradycyjnie odgrywało bardzo ważną rolę polityczną, czego dowodem były liczne interwencje i zamachy stanu w drugiej połowie XX wieku.
Demografia i waluta. Kto mieszka w Turcji?
Struktura ludnościowa Turcji jest zróżnicowana, choć dominującą grupą są Turcy, stanowiący około 70% mieszkańców. Największą mniejszością etniczną są Kurdowie (ok. 20%), którzy zamieszkują głównie wschodnie i południowo-wschodnie rejony kraju. Pod względem religijnym Turcja jest krajem niemal jednolitym – aż 99% obywateli wyznaje islam, choć państwo oficjalnie zachowuje charakter świecki, co było jednym z fundamentów reform przeprowadzonych przez ojca nowoczesnej Turcji, Mustafę Kemala Atatürka.
Jeśli planujesz podróż do Turcji, warto wiedzieć, że oficjalną walutą jest lira turecka (TL), która dzieli się na 100 kuruszy. Choć w turystycznych kurortach często można płacić w euro lub dolarach, korzystanie z lokalnej waluty jest zazwyczaj bardziej opłacalne. Pieniądze najlepiej wymieniać w oficjalnych kantorach, które na szyldach mają napis „döviz”.
Geografia Turcji: Kraj wyżyn, wysp i trzęsień ziemi
Geograficzne położenie Turcji jest jej największym atutem, ale i wyzwaniem. Tylko 3% powierzchni kraju leży w Europie (Tracja), granicząc z Bułgarią i Grecją. Pozostałe 97% to Azja (Anatolia), gdzie Turcja posiada długie granice z Syrią (aż 822 km), Irakiem, Iranem, Armenią, Gruzją oraz symboliczną, zaledwie 17-kilometrową granicę z Azerbejdżanem. Kraj oblewają cztery morza: Śródziemne, Egejskie, Czarne oraz wewnętrzne morze Marmara.
Turcja to w przeważającej mierze kraj wyżynno-górzysty. Średnia wysokość nad poziomem morza jest tu znacznie wyższa niż w Europie, co wpływa na zróżnicowanie klimatu. Niestety, położenie na styku płyt tektonicznych sprawia, że Turcja jest obszarem o wysokiej aktywności sejsmicznej, a trzęsienia ziemi są tu zjawiskiem stosunkowo częstym i czasem tragicznym w skutkach.
Największe miasta i podział administracyjny
Administracyjnie Turcja podzielona jest na 81 prowincji. Ciekawostką jest fakt, że prawie każda prowincja bierze swoją nazwę od miasta będącego jej stolicą. Istnieją jednak trzy wyjątki od tej reguły, które warto zapamiętać: prowincja Hatay (stolica Antiochia), Kocaeli (stolica Izmit) oraz Sakarya (stolica Adapazarı).
| Lp. | Miasto | Status / Cecha szczególna |
|---|---|---|
| 1 | Stambuł (İstanbul) | Największe miasto, położone na dwóch kontynentach. |
| 2 | Ankara | Stolica państwa i centrum administracyjne. |
| 3 | Izmir | Ważny port nad Morzem Egejskim, miasto o charakterze europejskim. |
| 4 | Bursa | Pierwsza stolica Imperium Osmańskiego, słynie z jedwabiu. |
| 5 | Antalya | Turystyczna stolica Riwiery Tureckiej. |
Turystyka i największe atrakcje. Co zobaczyć?
Turystyka to jedna z najprężniej rozwijających się gałęzi tureckiej gospodarki. Kraj ten regularnie zajmuje miejsca w pierwszej dziesiątce najchętniej odwiedzanych państw świata. Wybór atrakcji jest oszałamiający – od piaszczystych plaż Bodrum i Alanyi, po bezcenne zabytki antyczne, takie jak Troja, Efez czy Pergamon.
Prawdziwą perłą jest Kapadocja – kraina o księżycowym krajobrazie, słynąca z domów wykutych w skałach i podziemnych miast (Kaymakli, Derinkuyu). Niemniej popularne jest Pamukkale, czyli „Bawełniany Zamek” – miejscowość znana z tarasów wapiennych wypełnionych wodą termalną. Dla osób szukających duchowych doznań i niezwykłej architektury, obowiązkowym punktem jest Monastyr Sumela, czyli prawosławny klasztor z XIII wieku, który dosłownie „przyklejony” jest do pionowej skały nad doliną Altindere.
Miłośnicy historii powinni udać się na górę Nemrut, gdzie na wysokości 2134 m n.p.m. znajdują się gigantyczne głowy posągów z czasów hellenistycznych, lub zobaczyć górę Ararat (5137 m n.p.m.), która według tradycji biblijnej była miejscem spoczynku Arki Noego.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o Turcję
1. Czy do Turcji potrzebna jest wiza? Zasady wjazdowe zmieniają się dynamicznie. Dla obywateli Polski w celach turystycznych (do 90 dni) wiza od kilku lat nie jest wymagana, jednak zawsze warto sprawdzić aktualne komunikaty MSZ przed podróżą.
2. Jaka waluta jest najlepsza w Turcji? Najlepiej posiadać liry tureckie (TL) na drobne wydatki, ale euro i dolary są powszechnie akceptowane w większych ośrodkach turystycznych i hotelach.
3. Czy Turcja jest bezpiecznym krajem? Tak, Turcja jest krajem bezpiecznym dla turystów, choć ze względu na sytuację geopolityczną zaleca się unikanie terenów przygranicznych z Syrią i Irakiem.
4. Kiedy najlepiej jechać do Turcji? Na zwiedzanie najlepsza jest wiosna (kwiecień-czerwiec) oraz jesień (wrzesień-październik). Miesiące letnie na południu kraju bywają ekstremalnie upalne.
Turcja – kraj kontrastów
Ten kraj to miejsce, gdzie historia antyczna spotyka się z nowoczesnymi wieżowcami Stambułu, a tradycyjny bazar sąsiaduje z luksusowymi centrami handlowymi. To państwo o potężnej armii, stabilnej gospodarce i niezwykle gościnnych mieszkańcach. Bez względu na to, czy szukasz relaksu na plaży, czy chcesz zgłębiać tajemnice Imperium Osmańskiego, Turcja zawsze zaoferuje Ci coś niezwykłego. To kraj, który uczy, że granice między kontynentami i kulturami mogą być mostami, a nie barierami.
Ciekawostki o Turcji: (c) Azja . Sadurski.com / GM
Zobacz też:
> Ankara
> Stambuł
> Riwiera Turecka
> Izmir
