Smok wawelski ciekawostki i informacje, które powinieneś znać. Legenda o smoku wawelskim spod wawelskiego wzgórza. Co ma wspólnego z bazyliszkiem? Najsłynniejszy smok w Krakowie i krakowskie pamiątki ze smokiem
Legenda o smoku wawelskim
1) Wśród polskich legend ta jest jedną z najbardziej znanych. Legendarny smok mieszkał ponoć w jaskini, znajdującej się u stóp wzgórza wawelskiego w Krakowie. Tego samego, na którym stoi zamek królewski.
2) Najstarszy zapis legendy pochodzi z Kroniki polskiej, autorstwa kronikarza Wincentego Kadłubka. Została napisana na przełomie XIII i XIV wieku. Z kroniki dowiadujemy się, że władcą kraju był wtedy Grakch (w kolejnych źródłach wymieniany jako Krak), potomek cesarzy rzymskich. To od jego imienia podobno powstała nazwa Kraków.
3) Legenda o smoku była potem powtarzana przez kolejnych kronikarzy, którzy wprowadzali do niej nowe wątki. W drugiej połowie XV w. o legendzie napisał kronikarz mieszkający w Krakowie, Jan Długosz (1415-1480). W kolejnych wiekach kolejni kronikarze.
4) Motyw smoków w średniowiecznych legendach różnych krajów pojawiał się od XII wieku. Z wypraw krzyżowych rycerze przewozili wtedy skóry krokodyli, zwierząt w Europie nieznanych. Niektórzy twierdzą, że wspomniana legenda spisana przez Kadłubka, krążyła w przekazach ustnych wśród Krakowian od XII wieku.
5) Genezę legendy o smoku wawelskim próbowali badać historycy i naukowcy. Zebrano dużą ilość materiałów. Ale jak to z bajkami bywa – nikt nie dowiódł, że legendarny smok kiedykolwiek w Krakowie istniał.
6) Legendę spopularyzowały w XIX wieku książki i podręczniki szkolne. Inspirowała nie tylko literatów, ale też artystów i malarzy. Tworzyli własne wizje wyglądu krakowskiego smoka.
7) W XX wieku smok wawelski trafił do świata filmu. Wielu z nas pamięta kreskówkę – serial animowany „Porwanie Baltazara Gąbki” i późniejszą „Wyprawę profesora Gąbki”.
8) Smok wawelski zawitał też do komiksów. W 1937 r. ukazał się drukiem komiks Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza „O wawelskim smoku”. Później też stworzyli komiks „O smoku wawelskim i królewnie Wandzie”.
Ciekawe fakty o smoku wawelskim
9) Ponieważ akcja legendy jest umiejscowiona w Krakowie, na wawelskim wzgórzu, w Krakowie aż roi się od pamiątek ze smokiem wawelskim. Kupują je turyści, którzy słyszeli tę legendę i chcą mieć pamiątkę, która będzie im przypominać wizytę w Krakowie.
10) W mieście są rozmaite figury przedstawiające smoki. Najbardziej znana rzeźba legendarnego smoka wawelskiego (autorem jest Bronisław Chromy) od 1969 r. stoi nad Wisłą, blisko zamku. Obok rzekomego wejścia do smoczej jamy. Potem dodano instalację, dzięki której co 3 minuty ten smok zieje prawdziwym ogniem. To jedna z największych atrakcji Krakowa, oczywiście poza wspaniałymi zabytkami tego miasta.
11) Nazwa smok wawelski stała się tak popularna, że zaczęto jej używać w różnych miejscach. Taką właśnie nazwę ma pociąg TLK kursujący między Warszawą i Krakowem. Prehistoryczny archozaur, którego szczątki wykopano w Lisowicach (woj. śląskie, powiat lubliniecki) otrzymał oficjalną nazwę smok wawelski.
12) Bohaterem zupełnie innej legendy jest bazyliszek. To mityczne stworzenie znane z wielu krajów (w tym z terenów Polski) było skrzyżowaniem koguta i jaszczurki z ogonem węża. Było sporych rozmiarów i niektórym może kojarzyć się ze smokiem wawelskim. Tym bardziej, że postać bazyliszka pojawia się także w różnych miejscach Krakowa.
Smok wawelski ciekawostki: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Ciekawostki o hejnale mariackim
> Horrory – ciekawostki
