Warszawska syrenka – ciekawostki

syrenka warszawska syrena ciekawostki syreny historia

Syrenka warszawska ciekawostki i najważniejsze informacje o symbolu Warszawy

Chyba każdy w Polsce wie, że w herbie Warszawy jest syrenka. Dlaczego akurat ona? Ile syrenek jest w Warszawie? Najsłynniejsze syrenki warszawskie. Poznaj ciekawostki o warszawskiej syrence.

Historia warszawskiej syrenki

1) Pierwszy znany wizerunek nawiązujący do wyglądu późniejszej syrenki, mający związek z miastem Warszawa, to pieczęć Warszawy na dokumencie rady miasta Starej Warszawy z 1400 r. Przedstawiał półczowieka, półgryfa z mieczem i tarczą w rękach. Znajduje się w Archiwum Państwowym w Toruniu.

2) W kolejnych herbach Warszawy postać ewoluowała. Od 1622 r. pojawiła się kobieta z rybim ogonem. Gdy Polska była pod zaborami, przedstawianie syreny w herbie Warszawy było zakazane. Ale pojawiała się w wielu miejscach, począwszy od symboliki warszawskich tramwajów i straży pożarnej, w publikacjach (książki, pocztówki, plakaty). Zdobiła warszawskie domy, bramy, mosty i fontanny.

1659 syrenka warszawska syrena ciekawostki syreny historia
Rok. 1659 Kobieta z mieczem i tarczą nie ma jeszcze ogona ryby, ale nogi ptaka

3) 31 stycznia 1938 r. nad herbem z syrenką pojawiła się korona. Po wojnie komunistyczne władze zakazały używania jej w herbie Warszawy. Koronę przywrócono 15 sierpnia 1990 roku.

Warszawska syrenka Ciekawostki

4) W XXI wieku Warszawiacy szukali symboli syrenki w swoim mieście. Doliczono się ponad 1500 rzeźb, płaskorzeźb, murali i przedmiotów rzemiosła artystycznego przedstawiających syrenkę. Obecnie jest ich jeszcze więcej.

syrena ciekawostki syreny warszawska syrenka rynek Warszawa
Warszawska syrenka na środku warszawskiej Starówki

5) Najsłynniejsze wizerunki syrenki w Warszawie, to: odsłonięty w 1939 roku (na dwa tygodnie przez wybuchem wojny) w obecności prezydenta Starzyńskiego pomnik na Powiślu oraz pomnik na warszawskiej starówce.

6) Odsłonięto go w 1855 roku i początkowo stał w tym samym miejscu, co obecnie – na samym środku starówki. Powstał w związku z uruchomieniem pierwszego wodociągu w mieście. Potem pomnik zmieniał miejsca – stał na murach obronnych, na terenie klubu sportowego. Warto wiedzieć, że syrenka którą oglądamy na środku Rynku, jest kopią. Oryginał znajduje się w Muzeum Warszawy.

herb Warszawy syrenka warszawska ciekawostki historia Warszawa
Współczesny herb Warszawy – nad syrenką jest królewska korona

7) Ciekawą historię ma też opisany wyżej pomnik syrenki na Powiślu. Stworzyła go rzeźbiarka Ludwika Nitschowa (1889-1989), a modelką była poetka, wtedy studentka etnografii, Krystyna Krahelska (1914-1944), późniejsza uczestniczka Powstania Warszawskiego (zginęła już 2 sierpnia, jej konspiracyjny pseudonim: „Danuta”). Do pomnika pozowała w latach 1936–1937, gdy miała 22-23 lata.

Po latach Nitschowa zdradziła, że rzeźba ma jednak twarz innej kobiety. Wciąż jednak, do dziś w wielu informacjach Krachelska występuje jako ta, której twarz ma pomnik syrenki.

Gdzie stoi pomnik warszawskiej syrenki? Ul. Wybrzeże Kościuszkowskie, w pobliżu mostu Świętokrzyskiego.

syrenka warszawska syrena ciekawostki syrena syreny
Najsłynniejszy wizerunek syrenki warszawskiej stoi obok mostu Świętokrzyskiego

8) W 1948 r. słynny Pablo Picasso (1881-1973) namalował warszawską syrenkę. Był wtedy jednym z uczestników Światowego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju. Odwiedził Wrocław, Kraków, obóz koncentracyjny Oświęcim-Brzezinka oraz Warszawę. Tu odwiedził jedno z mieszkań w bloku na warszawskim Kole (dzielnica Wola), które właśnie budowano (adres: ul. Deotymy 48). Na jednej ze ścian namalował węglem syrenkę. Mural miał rozmiary około 1,8 × 1,7 metra.

Mieszkanie stało się szalenie popularne. Odwiedził je nawet Bolesław Bierut, także niezliczone ilości ciekawskich (jednego dnia było tu nawet 400 osób). Nic dziwnego, że istnienie syrenki słynnego artysty dla właścicieli mieszkania było bardzo uciążliwe. W 1953 r. rysunek zamalował malarz pokojowy, podobno komentując: „Kto to pani zrobił? Mój szwagier by to namalował”.

Na szczęście pozostały zdjęcia syrenki Picassa i w 2019 r. w pierwotnym miejscu syrenka została odtworzona inną ręką. Jest to więc kopia dzieła Picassa.

Pablo Picasso syrenka warszawska syrena ciekawostki syreny historia
Kopia warszawskiej syrenki, którą narysował Pablo Picasso w 1948 roku

9) Syrenka sprawiła, że z czasem Warszawę nazywano syrenim grodem, a mieszkańców Warszawy – syreniarzami.

10) O warszawskiej syrence od lat krążą legendy, jest bohaterką wierszy, piosenek i prac plastycznych. I już na zawsze pozostanie symbolem Warszawy.

Warszawska syrenka ciekawostki: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Ciekawostki o syrenach
> Warszawa – ciekawostki
> Ciekawostki o parkach Warszawy
> Kopenhaga, stolica Danii i jej syrenka