Szukasz ciekawostek o Zambrowie? To podlaskie miasto, choć często mijane w drodze do Białegostoku, skrywa w sobie niezwykle bogatą historię militarną oraz legendy, które sięgają czasów mazowieckich książąt. Choć nazwa miejscowości pochodzi od staropolskiego „ząbr”, oznaczającego miejsce przebywania żubrów, dzisiejszy Zambrów to przede wszystkim imponujący kompleks XIX-wiecznych carskich koszar, które nadają mu unikalny charakter. Przygotowaliśmy zestawienie, które udowadnia, że Zambrów ciekawostki i sekrety potrafi dawkować na każdym kroku, począwszy od unikalnego w skali kraju pomnika żubra naturalnej wielkości. Zapraszamy w podróż po mieście, które przetrwało liczne wojny, by dziś stać się nowoczesnym ośrodkiem, dumnie pielęgnującym swoją tożsamość i niezwykłe dziedzictwo przodków
Zambrów – informacje
1) Zambrów to dynamicznie rozwijające się miasto liczące około 22 tysięcy mieszkańców, położone w zachodniej części województwa podlaskiego, malowniczo rozlokowane nad brzegami rzeki Jabłonki. Choć osadnictwo na tym terenie istniało znacznie wcześniej, miejscowość oficjalnie uzyskała prawa miejskie w XV wieku, co zapoczątkowało jej szybki rozwój jako lokalnego centrum administracyjnego i handlowego na historycznym Mazowszu.
2) Etymologia nazwy miasta jest niezwykle fascynująca i bezpośrednio nawiązuje do przyrody – słowo „Zambrów” wywodzi się od staropolskiego wyrazu „ząbr”, który oznaczał miejsce stałego przebywania lub żerowania potężnych żubrów. Te silne związki z królem puszczy są widoczne do dziś w oficjalnej symbolice, czego najlepszym dowodem jest herb Zambrowa przedstawiający czarną głowę żubra ze złotym pierścieniem w nozdrzach, umieszczoną na wyrazistym, czerwonym tle.
Ciekawostki z historii Zambrowa
3) Najstarsze udokumentowane wzmianki o tej miejscowości sięgają końcówki XIII wieku, a dokładnie 1283 roku, kiedy to Zambrów pojawił się w kronikach w związku z doniosłym wydarzeniem religijnym i administracyjnym. Właśnie wtedy powołano tutaj do życia parafię pod wezwaniem Świętej Trójcy, co stanowiło fundament pod budowę społeczności lokalnej i umocniło znaczenie Zambrowa jako istotnego punktu na mapie ówczesnych dóbr książęcych.
4) Złoty wiek Zambrowa przypadł na przełom XV i XVI stulecia, kiedy to miasto cieszyło się ogromnym rozkwitem gospodarczym i stało się ważnym ośrodkiem rzemiosła oraz handlu w regionie. Niestety, ten pomyślny okres został brutalnie przerwany w połowie XVII wieku przez tragiczne wydarzenia potopu szwedzkiego, podczas którego Zambrów został niemal całkowicie spustoszony i spalony, dzieląc tym samym bolesny los wielu innych polskich ośrodków miejskich tamtego okresu.
5) Zambrów znajdujący się pod zaborem rosyjskim, utracił prawa miejskie w 1870 r. Odzyskał je w 1919 roku, w wolnej Polsce.
6) W 1939 r. Zambrów liczył 7,5 tys. mieszkańców. Połowa z nich miała żydowskie pochodzenie. Po wojnie, w 1946 roku Zambrów liczył 4130 mieszkańców.
Zambrów w pigułce – najważniejsze fakty i symbole
| Kategoria | Informacje | Znaczenie dla miasta |
| Pochodzenie nazwy | Od staropolskiego słowa „ząbr” | Oznacza miejsce, w którym żyły żubry. |
| Symbol miasta | Pomnik żubra naturalnej wielkości | Upamiętnia legendę o polowaniach książąt mazowieckich. |
| Architektura | Kompleks carskich koszar z czerwonej cegły | Unikalny zabytek militarny z końca XIX wieku. |
| Najstarszy zabytek | Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej | Historyczne i duchowe centrum miasta od wieków. |
| Gospodarka | Przemysł spożywczy i bawełniany | Dawniej słynne Zakłady Przemysłu Bawełnianego (ZPB). |
| Przyroda | Rzeka Jabłonka i zalew miejski | Główne tereny rekreacyjne i spacerowe mieszkańców. |
Co jest ciekawego w Zambrowie?
7) Przy ul. Cmentarnej 2 w Zambrowie stoi rzymskokatolicki kościół Trójcy Przenajświętszej. Pierwotny kościół zniszczył pożar w 1538 r., potem zbudowano kolejny. Obecny kościół zbudowano w latach 1874-1879. Kilkaset metrów od niego znajduje się katolicki cmentarz o powierzchni 4. hektarów. Został otwarty w 1795 roku. Na cmentarzu stoi drewniana kaplica z 1795 roku.
8) Posąg żubra z brązu w skali 1:1, zwanego Zambruś, od 2008 r. stoi na placu, przy rondzie Romana Dmowskiego. Żubr jest symbolem miasta, nic więc dziwnego, że doroczne nagrody Burmistrza miasta Zambrów, to „Zambrowskie żubry”.
9) W 2010 r. odsłonięto Pomnik Oficera II Rzeczypospolitej. Stoi na placu przed Zambrowskim Parkiem Przemysłowym. Żołnierz w mundurze z czasów II Rzeczypospolitej stoi na granitowym cokole. W okresie międzywojennym w Zambrowie funkcjonowały dwie szkoły podchorążych rezerwy: piechoty i artylerii.
10) W Zambrowie na skwerku obok kościoła pw. św. Trójcy stoi też pomnik papieża Jana Pawła II.
11) Kamienice przy ul. Tadeusza Kościuszki i placu gen. Władysława Sikorskiego, zostały wybudowane na przełomie XIX/XX wieku.
12) W małym parku (Wyszków, Plac Sikorskiego 2) jest fontanna – pomnik trzech lwów. Została zbudowana pod koniec lat 50. XX wieku, a w 2008 r. była poddana renowacji.
13) Przy pl. Sikorskiego 8 w Zambrowie stoi Pomnik Powstania Styczniowego.
14) Miejscem wypoczynku mieszkańców Zambrowa jest kompleks rekreacyjno-wypoczynkowy nad Zalewem Miejskim. Jego ozdobą jest fontanna, tryskająca na wysokość 15. metrów.
15) Na początku XIX wieku powstał w Zambrowie cmentarz żydowski – kirkut. Obecnie jest tu ok. 100 macew (nagrobków) a najstarsza z nich pochodzi z 1829 roku. Kirkut znajduje się na wzniesieniu przy ul. Łomżyńskiej (na trasie Zambrów – Łomża) i jest ogrodzony.
16) Przy ul. Prymasa S.Wyszyńskiego 8, znajduje się Stadion Miejski. Mecze rozgrywają tu piłkarze Zambrowskiego Klubu Sportowego Olimpia.
Zambrów ciekawostki i zdjęcia: (c) Polskie miasta w Sadurski.com
