Chełmno ciekawostki i fakty, które warto poznać. Historia i zabytki Chełmna. Z czego słynie to miasto i co warto w nim zobaczyć
Chełmno – fakty
1) Chełmno, to 20-tysięczne miasto w woj. kujawsko-pomorskim, leżące nad Wisłą. Jest siedzibą powiatu chełmińskiego. Stąd do Torunia jest 40 km.
2) Historyczne centrum Chełmna leży na skarpie, ok. 1,5 km od Wisły. Miasto jest bogate w średniowieczne zabytki.
3) Nazwa miasta pochodzi od słowa chełm. Kiedyś oznaczało ono wzgórze, osadę na wzgórzu.
4) Chełmno prawa miejskie otrzymało w 1233 r. (równocześnie z Toruniem). Kilka lat wcześniej, gdy w 1228 r. zakon krzyżacki zajął te ziemie, uznano że Chełmno będzie stolicą okolic, które wkrótce nazwano ziemią chełmińską.
Zabytki, co warto zobaczyć w Chełmnie
5) Ratusz w Chełmnie to jeden z najcenniejszych zabytków renesansu w Polsce i prawdziwa wizytówka miasta. Pierwotnie XIII-wieczny gotycki budynek został w XVI wieku gruntownie przebudowany, dzięki czemu otrzymał charakterystyczną renesansową formę z bogato zdobioną fasadą i wieżyczką. W jego wnętrzach znajduje się m.in. Muzeum Ziemi Chełmińskiej, w którym można poznać historię miasta i regionu. Ratusz stanowi centralny punkt rynku i od wieków pełnił rolę siedziby władz miejskich, a także miejsca ważnych uroczystości i wydarzeń.
6) Do dziś w Chełmnie zachowały się niemal w całości średniowieczne mury miejskie, których długość wynosi około 2,3 km, co czyni je jednymi z najlepiej zachowanych w Polsce. W ich skład wchodzą zabytkowe elementy obronne, takie jak Brama Grudziądzka i Merseburska, Wieża Mestwina oraz baszty: Prochowa, Dominikańska i Panieńska. Te potężne fortyfikacje budowano od XIII wieku, a ich głównym zadaniem była ochrona miasta przed najazdami. Dziś mury te stanowią unikalny przykład średniowiecznej sztuki obronnej i są popularnym celem spacerów turystów.
7) Wśród licznych zabytkowych kościołów Chełmna warto wymienić m.in. kościół św. Piotra i Pawła, kościół św. Jakuba i św. Mikołaja, gotycki kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, kościół św. Jana oraz kościół Świętego Ducha. Każdy z nich ma swoją unikalną historię i wyróżnia się odmiennym stylem architektonicznym, od gotyku po barok. Świątynie te od wieków pełniły nie tylko funkcje religijne, ale także społeczne i kulturalne, stanowiąc miejsca spotkań i modlitwy mieszkańców. Szczególne znaczenie ma fara, w której przechowywana jest relikwia św. Walentego, co podkreśla duchowy charakter miasta.
8) Kamienica Cywińskich stojąca się przy ul. Rycerskiej 2, to interesujący przykład wielowarstwowej historii architektury Chełmna. Obecnie klasycystyczna, początkowo była budowlą gotycką, którą wzniesiono już w XIII wieku. W kolejnych stuleciach była wielokrotnie przebudowywana, co odzwierciedla zmieniające się style i potrzeby mieszkańców. Kamienica stanowi dowód na rozwój mieszczańskiej zabudowy Chełmna i jest jedną z najstarszych zachowanych tego typu budowli w mieście.
9) Przy ul. Podmurnej 7 znajduje się spichlerz szachulcowy, który został zbudowany na przełomie XVIII i XIX wieku. Jego konstrukcja łączy drewniany szkielet z wypełnieniem z cegły i gliny, co jest charakterystyczne dla tego typu budowli gospodarczych. Spichlerz służył do przechowywania zboża i innych produktów rolnych, będąc nieodłącznym elementem miejskiej infrastruktury. Dziś stanowi cenny zabytek techniki, świadczący o dawnych metodach budownictwa oraz życiu codziennym mieszkańców Chełmna.
10) Twierdza Chełmno (Festung Kulm) została wzniesiona przez władze pruskie na początku XX wieku jako element systemu obronnego regionu. Miała ona strategiczne znaczenie militarne, służąc do ochrony miasta i kontrolowania okolicznych terenów. Twierdza składała się z licznych umocnień, schronów i magazynów, z których część zachowała się do dziś w postaci ruin. Jej pozostałości znajdują się w pobliżu Chełmna i stanowią interesujący obiekt dla miłośników historii wojskowości oraz turystów poszukujących mniej znanych atrakcji regionu.
Chełmno ciekawostki
11) W chełmińskiej farze, czyli w gotyckim kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, od kilku stuleci przechowywana jest niezwykle cenna relikwia św. Walentego. Znajduje się ona w specjalnej srebrnej puszce, która od wieków stanowi jeden z najcenniejszych skarbów tej świątyni. Święty Walenty, biskup i męczennik, znany jest przede wszystkim jako patron zakochanych, a jego wspomnienie obchodzone 14 lutego dało początek popularnemu dziś na całym świecie Świętu Zakochanych – Walentynkom. Dzięki obecności tej relikwii Chełmno zyskało wyjątkowy charakter i w ostatnich latach zaczęło być nazywane Miastem Zakochanych. Władze miasta oraz mieszkańcy coraz chętniej nawiązują do tej tradycji, organizując liczne wydarzenia związane z miłością i świętym Walentym. Corocznie w lutym odbywają się tu uroczystości religijne, koncerty i spotkania dla par, a samo miasto przyciąga turystów szukających romantycznej atmosfery.
12) Diecezję chełmińską założono w 1243 roku. Między XIII a XIV wiekiem siedzibą biskupów chełmińskich był zamek w Lubawie.
13) Akademię Chełmińską założono w 1386 roku i działała do 1818 roku. Początkowo była szkoła katolicką, a od XVIII w. uczelnią wyższą.
Chełmno ciekawostki: (c) Sadurski.com
