Durian, nazywany „królem owoców” budzi skrajne emocje. Jego zapach, porównywany do kanalizacji, zgniłych cebul czy przepoconych skarpet, sprawia, że jest uznawany za najbardziej śmierdzący owoc świata. Jednak dla wielu osób smak tego owocu, przypominający kremowy deser z nutą migdałów, jest wart przezwyciężenia odrazy smrodu. Gdzie rośnie durian, jak wygląda, jakie ma właściwości i jak można go wykorzystać w kuchni? Durian ciekawostki i fakty
Gdzie rośnie i jak wygląda? Durian – tropikalna perełka
Pochodzi z tropikalnych regionów Azji Południowo-Wschodniej, głównie z Malezji, Indonezji, Tajlandii i Filipin. Uprawia się go również w Wietnamie, Australii, a nawet w Hawajach i na Florydzie, choć tam jest mniej popularny. Drzewa durianowe osiągają wysokość nawet 50 metrów, a ich owoce dojrzewają na gałęziach, czasem spadając, gdy są gotowe do spożycia.
Owoc ma kształt owalny lub okrągły, waży od 1 do 3 kilogramów i jest pokryty twardą, kolczastą skórką w odcieniach zieleni lub brązu. W środku znajduje się kremowy, żółty lub biały miąższ podzielony na segmenty, otaczający duże nasiona. Wygląd duriana przypomina kolczastą piłkę, a jego otwarcie wymaga ostrożności – najlepiej użyć rękawic i noża, aby uniknąć skaleczeń. Zapach owocu jest tak intensywny, że w wielu miejscach, takich jak hotele czy transport publiczny w Singapurze, obowiązuje zakaz jego wnoszenia.
Dlaczego durian tak pachnie (a raczej śmierdzi)?
Zapach duriana to jego najbardziej kontrowersyjna cecha. Naukowcy odkryli, że odpowiada za niego zestaw lotnych związków siarki, podobnych do tych w cebuli, czosnku i w zgniłych jajach. Badania wykazały, że durian posiada wielokrotne kopie genu odpowiedzialnego za produkcję tych związków, co czyni jego zapach wyjątkowo intensywnym. Nie każdy odbiera go negatywnie – dla niektórych, szczególnie mieszkańców Azji, ma on słodkie, owocowe nuty przypominające miód czy karmel. Co ciekawe, zwierzęta, takie jak orangutany, słonie czy tygrysy, uwielbiają ten aromat, co pomaga w rozsiewaniu nasion. Dla osób, które mogą być wrażliwe na zapachy napiszemy, że durian w formie mrożonej lub przetworzonej, np. w lodach, traci część swojej ostrej woni, co ułatwia jego spróbowanie.
Durian ciekawostki: właściwości zdrowotne owocu
Durian, mimo swojego zapachu, jest niezwykle wartościowym owocem. Zawiera witaminy z grupy B, witaminę C, potas, błonnik oraz zdrowe tłuszcze, co czyni go jednym z najbardziej odżywczych owoców tropikalnych. Jego składniki wspierają odporność, poprawiają trawienie i mogą obniżać poziom cholesterolu. Badania sugerują, że durian ma właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne, które pomagają w walce z wolnymi rodnikami i wspierają zdrowie serca. Dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu jest odpowiedni dla osób dbających o poziom cukru we krwi. Jednak należy spożywać go z umiarem – 100 gramów miąższu to około 150 kalorii, a nadmiar może powodować dyskomfort, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem, który utrudnia metabolizm duriana.
Zaskakujące przepisy. Jak oswoić duriana?
Durian jest wszechstronnym składnikiem w kuchni Azji Południowo-Wschodniej, używanym zarówno w daniach słodkich, jak i wytrawnych. W Malezji i Singapurze popularne są lody durianowe, które łączą kremowy smak owocu z delikatną słodyczą, maskując jego zapach. W Tajlandii durian trafia do koktajli i deserów, takich jak kleisty ryż z durianem i mlekiem kokosowym. W Indonezji smażony durian z cebulą i chili serwowany jest jako pikantna przystawka. Co ciekawe, nasiona duriana po ugotowaniu lub uprażeniu, również są jadalne i mają orzechowy smak. Dla seniorów, którzy chcą spróbować duriana w domu, dobrym pomysłem jest dodanie jego miąższu do ciasta na naleśniki lub przygotowanie prostego musu z dodatkiem jogurtu, co łagodzi intensywność smaku. Ważne, by przechowywać duriana w szczelnie zamkniętym pojemniku w lodówce, aby zapach nie rozprzestrzenił się na inne produkty.
Ciekawostki o durianie
Durian od wieków zajmuje ważne miejsce w kulturze Azji. W Indonezji reliefy na świątyni Borobudur z IX wieku przedstawiają duriana jako symbol obfitości. W folklorze filipińskim istnieje mit o pustelniku, który stworzył duriana, ale przeklął go za niewdzięczność, nadając mu zapach. Owoc ten zainspirował nawet filmy, jak „Durian Durian” z Hongkongu, eksplorujący jego sprzeczną naturę.
W Malezji durianowe drzewa są pielęgnowane przez pokolenia, dostarczając nie tylko pożywienia, ale i lekarstw. Warto też wiedzieć, że durian jest tak cenny, że w 2018 roku jeden owoc sprzedano za 48 tysięcy dolarów, choć część kwoty przeznaczono na cele charytatywne. Dla seniorów, którzy lubią poznawać świat, durian to zaproszenie do odkrywania nowych smaków i kultur.
Durian ciekawostki: (c) Potrawy Sadurski.com / GR
Zobacz też:
> Patelnie beztłuszczowe
> Historia otwieraczy do butelek
