Informacje o Lesznie. Historia, zabytki, sport. Z czego słynie Leszno ciekawostki, które warto znać
Leszno – informacje
1) Leszno, to ponad 60-tysięczne miasto. Leży w województwie wielkopolskim, między Poznaniem a Wrocławiem.
2) Niegdyś używano nieco innych nazw, m.in. Leszczno, Leszczyn, Leszczyna – co nawiązywało do nazwy gatunku drzewa – leszczyny. Od nazwy miejscowości pochodzi nazwisko wielkopolskiego magnackiego rodu Leszczyńskich.
3) Dzielnice Leszna: Antoniny, Nowe Miasto, Podwale, Zatorze, Leszczynko, Gronowo, Przylesie, Grzybowo, Zaborowo, Śródmieście.
4) Ulica Słowiańska w centrum Leszna, to obecnie miejski deptak.
Leszno ciekawostki z historii
5) Pierwsza wzmianka pisemna o osadzie Lesczno pochodzi z 1393 roku. W 1547 roku Rafał IV Leszczyński herbu Wieniawa od króla Zygmunta Starego otrzymał zgodę na założenie miasta.
6) Na początku XVI w. Leszno było znaczącym centrum reformacji. W 1626 r. Bracia czescy (ruch społeczno-religijny w Czechach, który wyłonił się z husytyzmu) utworzyli w Lesznie szkołę wyższą. Mniej więcej w tym czasie działała tu parafia luterańska i zbudowano tu synagogę.
7) Z dokumentów wiadomo, że w 1507 r. w Lesznie było żydowskie osiedle. W 1606 r. Żydzi otrzymali oficjalną zgodę na osiedlanie się w mieście. W latach 1626-1939 istniał w Lesznie cmentarz żydowski – kirkut. Podczas II wojny świtowej został zdewastowany przez Niemców, którzy zrobili tu tartak. Przy ul. Jana Pawła 14, na skrawku dawnego cmentarza (0,5 ha powierzchni), zgromadzono ok. 400 zachowanych macew. Najstarsza pochodzi z 1700 roku.
8) W związku z szybkim rozrastaniem się miasta, w latach 1636–1639 otoczono je nowymi fortyfikacjami ziemno-bastionowymi. Zbudowano wtedy Cztery Bramy (północną Kościańską, wschodnią Osiecką, zachodnią Święciechowską i południową Rydzyńską).
9) W połowie XVII wieku Leszno było drugim po Poznaniu miastem Wielkopolski.
10) Po drugim rozbiorze Polski, Leszno zostało wcielone do Prus i otrzymało nową nazwę – Lissa. Tę samą nazwę otrzymało w 1939 r., po zajęciu przez wojska niemieckie.
11) Do XIX wieku w Lesznie dominowała ludność nie-polska. Najwięcej było Niemców. W 1905 r. mieszkało tu 16 tys. ludzi, tym 79% Niemców, ok. 14% Polaków i 6% Żydów. Ponad 50% mieszkańców było ewangelikami.
Zabytki Leszna
12) Kościół Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej stoi przy ulicy Czarnoleskiej, w dzielnicy Zaborowo. Ten drewniany zbór kalwiński zbudowano w połowie XVII wieku. Ma konstrukcję szkieletową (drewnianą), więc co kilkadziesiąt lat jest restaurowany (ostatnio w 2012 roku). Od 1946 r. jest świątynią rzymskokatolicką. Obok kościoła jest nieduży cmentarz.
13) Kościół św. Jana zbudowano w latach 1652-1654 i początkowo był to zbór braci czeskich. Potem trawiły go pożary. Obecnie stylem nawiązuje do późnego gotyku. Jego wieża zegarowa ma 60 metrów wysokości. W ścianie świątyni wbudowano zegar słoneczny z 1653 roku.
14) Barokowy, 3-kondygnacyjny budynek ratusza w Lesznie ma wysmukłą, wysoką wieżę zegarową. Stoi na rynku i został zbudowany na początku XVIII wieku. Wcześniej w tym miejscu stał ratusz, który spłonął w pożarze, w 1656 roku.
15) Rzymskokatolicki kościół Świętego Krzyża wybudowano w latach 1711-1720 i początkowo był kościołem luterańskim. Stojąca tu wcześniej XVI-wieczna świątynia spłonęła w pożarze. W latach 1956-1960 obok kościoła stworzono lapidarium. Jest tu ok. 100 nagrobków z XVII, XVIII i XIX wieku.
16) Nowa synagoga żydowska zbudowana w latach 1796-1799, to obecnie galeria sztuki. Została wybudowana w miejscu Starej Synagogi.
Sport w Lesznie
17) W parku (od 1976 r. Parku im. Jana Jonstona) w Lesznie w 1975 r. odsłonięto pomnik Jana Jonstona (1603-1675), szkockiego uczonego. Zanim powstał park, był tu cmentarz, a jedną z pochowanych tu osób, był Jonston.
18) Unia Leszno, to polski klub żużlowy założony w 1938 roku. Żużlowcy klubu wielokrotnie zdobywali mistrzostwo kraju.
19) Wśród pomników w Lesznie jest m.in. odsłonięty w 2008 r. pomnik Alfreda Smoczyka. Jest to naturalnej wielkości postać żużlowca A.Smoczyka, opartego o kierownicę motocykla. Pomnik stoi na skwerze, obok żużlowego stadionu im. Alfreda Smoczyka (ul. Strzelecka 7). Smoczyk, to żużlowa legenda, najlepszy polski zawodnik końca lat 40. XX wieku. Zginął tragicznie w 1950 roku. Na jego część organizowany jest żużlowy turniej – Memoriał Alfreda Smoczyka.
20) Klub Sportowy Polonia 1912 Leszno założono w 1912 r. Wśród szeregu sekcji (m.in. koszykówka, szermierka, boks, tenis), działa też sekcja piłki nożnej. Piłkarze Polonii Leszno rozgrywają mecze na stadionie przy ul. Strzeleckiej.
Leszno ciekawostki i zdjęcie (1): (c) Sadurski.com
