Jablonec nad Nysą, miasto w Czechach

miasto Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki

Jablonec nad Nysą ciekawostki. Jablonec nad Nisou – najważniejsze informacje o mieście w Republice Czeskiej. Z czego słynie Jablonec?

Jablonec nad Nysą – informacje

1) Jablonec nad Nysą, to ok. 50-tysięczne miasto w Republice Czeskiej, w kraju libereckim. Jest tu siedziba powiatu Jablonec nad Nysą.

2) Nazwa miasta oznacza prawdopodobnie pochodzi od słowa jabłko.

3) Wieś Jablonec (Gablonz) została założona w XIV wieku. Prawa miejskie nadał jej cesarz Franciszek Józef I w 1866 roku.

poczta Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki zabytki
Jablonec nad Nysą, budynek poczty w centrum

Jablonec i biżuteria ze szkła

4) W XVIII wieku powstała tu huta szkła oraz fabryka sztucznej biżuterii. Dzięki temu miasto szybko się rozwijało, budowano wiele kamienic, a biżuterię eksportowano do innych krajów.

5) W 1904 r. w Jabloncu otwarto muzeum szkła i biżuterii, jedyne tego tupu muzeum w Czechach. Adres: U Muzea 398/4.

6) Po II wojnie światowej Jablonec był największym producentem sztucznej biżuterii na świecie. Część produkcji trafiała do PRL-owskiej Polski. Polacy biżuterię z Jablonca nazywali „jablonex”.

7) We wsi niedaleko Jablonca urodził się Daniel Swarovski (ten od kryształów Swarovskiego). To w Jabloncu u rzemieślników nauczył się szlifowania i obróbki szkła.

miasto Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki zabytki
Miasto Jablonec nad Nysą, widoczna wieża kościoła św. Anny

Jablonec nad Nysą ciekawostki

8) W Jabloncu mają siedzibę zakłady samochodowe LIAZ, mimo że nazwa Liberecké automobilové závody może sugerować, że siedziba jest w pobliskim (leżącym 9 km obok) mieście Liberec.

9) Jablonec z pobliskim Libercem łączy licząca ok. 12 km międzymiastowa linia tramwajowa.

10) Po rozpadzie Czechosłowacji na Czechy i Słowację, w Jabloncu powstała Mennica Czeska (Česká mincovna, as). Bije się tu czeskie monety i nie tylko. Nie jest to firma państwowa, lecz prywatna.

stara fara dom Scheybalów Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki zabytki
Stara fara czyli dom Scheybalów. Jablonec nad Nysą ciekawostki

Jablonec nad Nysą zabytki, atrakcje

11) Prawdopodobnie najstarszym budynkiem w Jabloncu nad Nysą jest Stara fara, zwana też Domem Jana i Josefa V. Scheybala. Zbudowano ją na początku XVIII wieku, ma neorenesansową elewację i dach w XIX wieku. W drugiej połowie XX wieku budynek kupił Josef Scheybal, a jego syn przekazał go potem miastu. Budynek stoi naprzeciwko kościoła św. Anny.

nowy ratusz Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki zabytki
Jablonec nad Nysą – nowy ratusz. Foto: SchiDD / cc-by-sa 4.0

12) Nowy Ratusz zbudowano w latach 1931-1933. Stoi na rynku Mírové náměstí. W okresie letnim wieża ratuszowa służy jako punkt widokowy.

13) Na rynku stoi także rzymskokatolicki kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa, zbudowany w latach 1930-1931. Od 1963 r. jest zabytkiem.

stary ratusz Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki zabytki
Jablonec nad Nysą – stary ratusz. Foto: cs:ŠJů / cc-by-sa 3.0

14) W budynku starego ratusza zbudowanego w latach 1867–1869 obecnie znajduje się biblioteka miejska. W dawnej sali spotkań gminy jest unikalna obrotowa sala widowiskowa.

15) Kościół św. Anny zbudowano w miejscu wcześniejszego drewnianego kościoła, w latach 1685-1687 jako budowlę barokową. Wieżę dobudowano w XVIII wieku, a elewacja otrzymała wtedy styl neorenesansowy. Przed kościołem stoi Figura Matki Boskiej z piaskowca, wyrzeźbiona w 1773 r. i Krzyż Grobowy (Krzyż Pojednania) z 1666 r.

kościół św. Anny Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki zabytki
Kościół św. Anny. Jablonec nad Nysą

16) W Jabloncu jest starokatolicki Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego. Zbudowano go w stylu secesyjnym, w latach 1900-1902.

17) Zaporę na Nysie wybudowano w Jabloncu w latach 1906-1909. Jest to największy akwen wodny w Europie Środkowej położny w mieście. Obecnie jest to miejsce służy celom rekreacyjnym – jest miejska plaża, boiska, itp.

stadion FK Jablonec nad Nysą Nisou Czechy ciekawostki zabytki
Střelnice – stadion klubu piłkarskiego FK Jablonec nad Nysą

18) FK Jablonec (Fotbalový klub Jablonec), to znany czeski klub piłkarski założony w 1945 roku. Mecze rozgrywa na stadionie Střelnice (adres: U stadionu 4904/5), mającym 6280 miejsc siedzących. Nazwa Střelnice (Strzelnica) nawiązuje do roku 1869 r., gdy Towarzystwo Strzeleckie Jablonca zakupiło teren, na którym wkrótce powstała strzelnica. Potem powstało tu boisko piłkarskie.

Jablonec nad Nysą ciekawostki i zdjęcia: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Harrachov
> Liberec
> Hradec Kralove