Słowo „kometa” w języku greckim oznacza „długowłosy”. Sadurski.com zaprasza do zgromadzonych przez nas ciekawostek. Gotowy na krótkie ciekawostki o kosmosie? Zaczynamy!
Planeta Ziemia
1) Ziemia, to jedyna planeta w naszym układzie słonecznym, której nazwa nie pochodzi od imienia boga
Planety Układu Słonecznego zawdzięczają swoje nazwy starożytnym bogom rzymskim, np. Marsowi, Jowiszowi czy Wenus. Ziemia jest wyjątkowa – jej nazwa pochodzi od staroangielskiego słowa „eorðe” i niemieckiego „Erde”, oznaczających po prostu „grunt” lub „ziemię”. W ten sposób nazwa tej planety nie odwołuje się do żadnej postaci mitologicznej, co czyni ją unikalną w całym układzie. Ludzie od wieków utożsamiali planetę z materią i życiem, które na niej istnieje. Nazwa przypomina nam o jej fizycznej naturze i znaczeniu dla człowieka. Dzięki temu Ziemia wyróżnia się wśród innych planet swoją prostotą i naturalnością.
2) Długość linii brzegowej Kanady wynosi 243 791 kilometrów
Kanada ma najdłuższą linię brzegową na świecie, co wynika z ogromnej liczby zatok, wysp i półwyspów. Dla porównania, ta odległość to niemal dwie trzecie drogi z Ziemi do Księżyca, co pokazuje skalę tego kraju. Tylko nieliczne państwa mają dostęp do tak ogromnych obszarów wodnych, a kanadyjskie wybrzeża obfitują w różnorodną przyrodę i życie morskie. Znajdują się tu zarówno lodowate wody Arktyki, jak i cieplejsze wybrzeża Oceanu Spokojnego oraz Atlantyku. Taka rozległość sprawia, że Kanada ma jedną z najbogatszych i najbardziej zróżnicowanych przyrodniczo stref wodnych na świecie. Dzięki temu kraj ten jest niezwykle atrakcyjny dla naukowców, turystów i miłośników przyrody.
3) Wokół orbity okołoziemskiej krąży obecnie 5,5 tys. ton śmieci
W kosmosie krąży ogromna ilość fragmentów starych satelitów, rakiet i odpadków pozostawionych przez człowieka. Ta masa szacowana jest na około 5,5 tys. ton, a liczba ta stale rośnie z każdym nowym startem rakiety czy misją satelitarną. Gdy czytasz te słowa, wokół Ziemi pojawiły się kolejne mikroskopijne kawałki metalu i plastiku. Problem kosmicznych odpadów staje się coraz bardziej poważny, ponieważ mogą one zderzać się z działającymi satelitami, powodując kolejne zniszczenia. Naukowcy i agencje kosmiczne szukają sposobów na ograniczenie i oczyszczenie orbity, zanim ilość śmieci stanie się katastrofalna. To pokazuje, że nasza działalność na Ziemi ma wpływ także daleko poza nią.
Ciekawostki o kosmosie: planety i gwiazdy
4) Bez użycia przyrządów optycznych można zobaczyć z Ziemi 5 planet
Ziemski obserwator może dostrzec gołym okiem pięć planet Układu Słonecznego: Wenus, Merkury, Mars, Jowisz i Saturn. Są one na tyle jasne, że w nocy wyróżniają się na tle gwiazd, a ich ruch na niebie można zauważyć w ciągu tygodni lub miesięcy. Wenus, często nazywana „Gwiazda Wieczorna” lub „Gwiazda Poranna”, jest najjaśniejsza z tej piątki i łatwo ją odnaleźć tuż po zachodzie lub przed wschodem Słońca. Jowisz i Saturn przyciągają uwagę swoją wielkością i stabilnością blasku. Mars wyróżnia się czerwonym odcieniem, a Merkury jest trudniejszy do obserwacji ze względu na bliskość Słońca. Obserwacja tych planet gołym okiem pozwala poczuć skalę i piękno Układu Słonecznego bez konieczności używania teleskopu.
5) Planetę Pluton odkryto dopiero w 1929 roku
Pluton jest najmniejszą planetą karłowatą w naszym Układzie Słonecznym i przez długi czas uchodził za dziewiątą planetę. Odkryto go dopiero w 1929 roku, dzięki precyzyjnym obserwacjom astronomicznym amerykańskiego astronoma Clyde’a Tombaugha. Przez dziesięciolecia Pluton pozostawał owiany tajemnicą, a jego odległość od Słońca i niewielki rozmiar utrudniały badania. W 2006 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna przeklasyfikowała Plutona jako planetę karłowatą. Mimo to nadal fascynuje naukowców i entuzjastów astronomii swoją nietypową orbitą i lodową powierzchnią. Odkrycie Plutona pokazało, jak wiele jeszcze pozostaje do poznania w naszym Układzie Słonecznym.
6) Ocenia się, że w naszej galaktyce jest 100 milionów gwiazd
Droga Mleczna to ogromna galaktyka, w której naukowcy szacują obecność około 100 milionów gwiazd, choć liczba ta może być nawet wyższa. Gwiazdy różnią się wielkością, jasnością i wiekiem – od młodych, gorących gwiazd po stare, powoli wygasające czerwone olbrzymy. Wiele z nich posiada własne układy planetarne, które mogą być podobne do naszego Układu Słonecznego. Badanie gwiazd pozwala zrozumieć procesy powstawania galaktyk i ewolucji kosmosu. Obserwacje prowadzone teleskopami naziemnymi i kosmicznymi pozwalają coraz dokładniej określać ich liczbę i rozmieszczenie. Dzięki temu możemy sobie uświadomić, jak ogromny i pełen tajemnic jest wszechświat wokół nas.
Kosmonauci i astronauci
7) Bochenek chleba ważący 3 gramy? Takie mini-chleby wypiekane są na potrzeby Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Pieczywo ma wystarczyć na jeden kęs, gdyż ewentualne okruchy krążące w próżni mogłyby unieruchomić skomplikowaną aparaturę.
8) Aby okrążyć Ziemię, stacja kosmiczna potrzebuje 1,5 godziny. Można powiedzieć, że dzień na stacji kosmicznej trwa 45 minut.
9) Na podstawie badań organizmu kosmonautów naukowcy stwierdzili, że przebywanie w stanie nieważkości czyli w warunkach braku siły ciążenia, powoduje rozluźnienie kręgów i wydłużenie kręgosłupa o 2,5 cm. Przy dłuższym pobycie w stanie nieważkości, można „urosnąć” nawet 5 centymetrów. Wszystko wraca do normy po kilku tygodniach od powrotu na Ziemię.
10) Przed każdym lotem, rosyjscy kosmonauci oglądają radziecki film „Białe słońce pustyni”, bo wierzą, że przyniesie im to szczęście. Szczęście mają im też przynieść końskie podkowy wiszące na autobusie, zawożącym ich do rakiety, którą mają wystartować.
11) Walentina Tierieszkowa, pierwsza kobieta w kosmosie, podczas lotu myła zęby palcem, gdyż ekipa przygotowująca jej lot, zapomniała spakować szczoteczki do zębów.
12) Jesteś w kosmosie, masz przy sobie telefon który jakimś cudem działa i chcesz do kogoś zadzwonić? Najpierw trzeba wybrać 9, potem 011 i dopiero potem właściwy numer. Ponieważ w stanie nieważkości łatwo o pomyłkę, Holenderski kosmonauta André Kuipers w 2018 r. pominął „0” i zatelefonował na numer alarmowy 911. Postawiło to w stan gotowości amerykańskie służby wywiadowcze.
Historia podbojów kosmosu. Podróże astronautów
13) Przed startem pierwszego kosmonauty Jurija Gagarina, Rosjanie przygotowali trzy wersje komunikatów prasowych. Jeden mówiący o sukcesie, drugi o awarii i niepowodzeniu misji, trzeci o śmierci kosmonauty.
14) Brytyjski astronauta Tim Peake zapytany jak czuł się po powrocie na Ziemię: – Przez pierwsze dni jest beznadziejnie, czujesz się okropnie, kręci ci się w głowie, musisz uczyć się od nowa równowagi, chodzenia – czyli odczuwasz wszystkie oczywiste efekty działania grawitacji.
15) Kanadyjczyk Chris Hadfield, przed wylotem w kosmos z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w USA, musiał oddać paszport. Został mu oddany, gdy wrócił na Ziemię.
16) Aby pierwszy astronauta wylądował na Księżycu, USA wydały 24 miliardy dolarów (równowartość obecnych 192 miliardów).
17) Szansa na powrót kosmonautów załogi Apollo 11 na Ziemię wynosiła 60%
Gdy w 1969 roku załoga Apollo 11 wyruszała na Księżyc, misja była obarczona ogromnym ryzykiem i niepewnością. Szacowano, że prawdopodobieństwo bezpiecznego powrotu astronautów na Ziemię wynosiło zaledwie około 60%. W tamtym czasie loty kosmiczne były nowością, a technologia, choć zaawansowana jak na ówczesne standardy, wciąż pozostawiała wiele niewiadomych. Astronauci musieli zmierzyć się z ekstremalnymi warunkami w przestrzeni kosmicznej, w tym z promieniowaniem, mikrometeorytami i możliwością awarii statku. Dzięki precyzyjnym przygotowaniom, treningowi i odwadze zespołu, Neil Armstrong, Buzz Aldrin i Michael Collins szczęśliwie powrócili na Ziemię.
18) Kolejną misją rosyjskiego statku kosmicznego Sojuz TMA oznaczono numerem 14. Pominięto liczbę 13, gdyż uznano, że to liczba pechowa.
Kosmiczny biznes. Ile kosztuje jedna planeta?
19) Greg Laughlin – profesor astrofizyki z Uniwersytetu w Kalifornii, postanowił wycenić Ziemię i inne planety. Wziął pod uwagę takie czynniki, jak m.in.: wiek planet, odległość od gwiazd, wielkość, temperaturę, ich masę. Według tych wyliczeń, Ziemia okazała się najdroższą planetą wszechświata i została wyceniona na 3.000.000.000.000.000 (trzy biliardy) funtów brytyjskich. Wśród innych planet (sondy kosmiczne wysłane z Ziemi wykryły dotychczas ponad 1235 planet) Mars został wyceniony na 10.000 funtów, a Wenus na mniej niż 1 pensa – czyli prawie tyle, co nic. (2011)
Ile kosztuje marka Gagarin?
20) Jurij Gagarin to rosyjski kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie. Pół wieku temu (12 kwietnia 1961 r.) odbył lot kosmiczny na pokładzie rakiety Wostok 1. Zaraz po powrocie stał się bohaterem ZSRR, a jego nazwisko stało się słynne na całym świecie. Markę o nazwie Jurij Gagarin fachowcy od marketingu wycenili na 33,5 miliona dolarów. Nie należy się więc dziwić, że jego najmłodsza córka Julia zastrzegła tę markę w urzędzie patentowym, aby czerpać z niej profity.
Szczęściarz czy pechowiec?
21) W 1964 r. Brytyjczyk David Threlfall postawił 10 funtów na to, że przed 1 stycznia 1970 roku człowiek wyląduje na Księżycu. Zakład wygrał i za zrobione pieniądze kupił sportowy samochód. Zabił się w chwilę po tym, jak odebrał go z salonu.
Reklamy w kosmosie?
22) Amerykańska agencja kosmiczna NASA rozważa możliwość zarabiania poprzez umieszczanie napisów reklamowych na rakietach kosmicznych (np. nazwa firmy, logo) oraz sprzedawanie prawa do nazwy konkretnej rakiety. Start każdej rakiety ogląda wielu Amerykanów, więc sprzedaż jej powierzchni reklamowej powinien być dobrą inwestycją dla reklamodawców. Rozważane też jest wydawanie astronautom zgody na podpisywanie przez nich kontraktów reklamowych z firmami. Dotychczas nie mogli tego robić. (2018)
Ciekawostki o kosmosie zgromadził i opracował: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Ciekawostki o Amerykanach
> Dowcipy o kosmonautach
> Dowcipy o spadochroniarzach
