Z czego słynie Łańcut ciekawostki i najważniejsze fakty. Zabytki, zamek w Łańcucie
Miasto Łańcut ciekawostki
1) Łańcut, to blisko 20-tysięczne miasto w województwie podkarpackim. Jest tu siedziba władz powiatu i gminy, autostrada A4 na Ukrainę. Miasto leży 16 km od Rzeszowa.
2) Miasto założył król Kazimierz Wielki w roku 1349. Nazwa Łańcut nawiązuje do faktu, że król sprowadził tu kolonistów z Bawarii, z miasta Landshut (w tłumaczeniu na polski: Strażnica kraju).
Łańcut – zamek
3) Najsłynniejszym zabytkiem Łańcuta jest zamek Lubomirskich i Potockich (adres: ul. Zamkowa 1), zbudowany w pierwszej połowie XVII wieku. Ta rezydencja magnacka miała początek w wieży obronnej z drugiej połowy XVI wieku, którą zbudował prawdopodobnie ród Pileckich. Około roku 1610 zamek należący wówczas do Stadnickich, otrzymał kształt „podkowy”, a dalsza rozbudowa miała miejsce w latach 1629-1641, gdy właścicielem był wojewoda Stanisław Lubomirski. Dzięki solidnym fortyfikacjom, wojska szwedzkie nie zdobyły zamku podczas potopu szwedzkiego w 1655 roku. Nie zdobyli go też Siedmiogrodzianie 2 lata później.
Podczas II wojny światowej w zamku był sztab Wehrmachtu. W trakcie wojny zamek na szczęście nie ucierpiał. Po wojnie polskie władze zdecydowały, że będzie w nim muzeum.
Najważniejsze sale zamku w Łańcucie, to: Sala Balowa, Jadalnia Wielka, Sala Kolumnowa, Teatr Dworski, Galeria Rzeźb i Chińskie Pokoje.
4) Z parkiem sąsiaduje Park Zamkowy, który zaczął powstawać w latach 70. XVIII wieku, z inicjatywy Stanisława Lubomirskiego. Obecnie to miejsce spacerów mieszkańców i turystów.
Łańcut zabytki, co warto zobaczyć
5) Na południe od zamku, w części parku oddzielonej ulicą 3 Maja, stoją dwa budynki Powozowni. Jest tu największy w Polsce zbiór karet, bryczek, powozów i sań. Niektóre należały do właścicieli zamku, większość została zakupiona przez muzeum po II wojnie światowej.
6) Oranżeria w Łańcucie, to klasyczny budynek wybudowany według projektu architekta Chrystiana Piotra Aignera. Oranżeria służyła jako ogród zimowy.
7) Architektem zameczku romantycznego w Łańcucie był Jan Griesmayer. Budowla była kilkukrotnie przebudowywana i zatraciła swój pierwotny charakter. Wnętrze zdobią piękne sztukaterie wykonane w 1807 roku przez F. Baumana. Właścicielami zameczku romantycznego byli Lubomirscy i Potoccy.
8) Kościół św. Stanisława Biskupa (ul. Farna) wzniesiono pod koniec XV wieku, od 1569 r. był zborem protestanckim. Spłonął, po czym świątynię odbudowano w 1635 roku. Wykorzystując dawne mury, kościół przebudowano pod koniec XIX wieku. W świątyni znajduje się obraz Matki Boskiej Szkaplerznej i barokowa chrzcielnica z czarnego marmuru, z II połowy XVII wieku.
9) Dawny kościół i klasztor (Łańcut, ul. Dominikańska) wzniesiono w połowie XVII wieku przez Teodora Lubomirskiego. Potem był przebudowywany, a obecnie jest tu siedziba oddziału PTTK.
10) Przy placu Jana III Sobieskiego 16 w Łańcucie, w pobliżu zamku Lubomirskich i Potockich, stoi synagoga zbudowana w 1761 roku. Jej wzniesienie sfinansował Stanisław Lubomirski (1722-1783). Została zbudowana w miejscu wcześniejszej, drewnianej bożnicy. To jeden z najcenniejszych zabytków żydowskiej architektury sakralnej w Polsce.
11) Powstały w 1893 r. budynek dawnego towarzystwa kasynowego ordynacji Potockich, w czasach PRL był siedzibą komitetu powiatowego PZPR.
12) Dawny cmentarz żydowski znajduje się przy ul. S.Moniuszki. Został założony na początku XVII wieku i ma powierzchnię 0,87 ha. Zachowały się fragmenty części macew i dwa ohele (grobowce).
13) Muzeum Gorzelnictwa (ul. Kolejowa 1) mieści się w pochodzącym z 1833 roku klasycystycznym dworku, stojącym na terenie Polmosu Łańcut.
Łańcut ciekawostki: (c) Sadurski.com
Na górnym zdjęciu: zamek w Łańcucie. Zdjęcia (2) (c): J. Skowron
