Stolica Wiktorii. Najciekawsze fakty o australijskim Melbourne

Melbourne, uznawane za kulturalną stolicę Australii, to dynamiczna metropolia, która zachwyca unikalnym połączeniem wiktoriańskiej architektury z nowoczesnymi wieżowcami nad brzegiem rzeki Yarra. Jako stolica stanu Wiktoria, miasto to słynie z najbardziej rozbudowanej sieci tramwajowej na świecie oraz pasji do kawy, która stała się integralnym elementem lokalnej tożsamości. Miejsce to regularnie plasuje się w czołówce rankingów na najlepsze miasto do życia, oferując mieszkańcom ogromne parki, światowej klasy muzea i nowoczesne centra medyczne. Każdy zakątek tej metropolii kryje fascynujące fakty, sprawiając, że odkrywanie jej sekretów staje się niezapomnianą przygodą dla każdego odwiedzającego. Redaktor Sadurski.com dwa razy był w mieście na dłużej, poznał je od podszewki i napstrykał setki zdjęć – na razie udostępniamy tylko wybrane. Ciekawostki o Melbourne – poznaj australijską metropolię na drugim końcu świata

Wielkie australijskie miasto

1) 5-milionowe australijskie miasto Melbourne, to stolica stanu Wiktoria. Więcej mieszkańców w tym kraju ma tylko Sydney. Powierzchnia miasta zbliżona jest do powierzchni województwa śląskiego.

2) Melbourne leży w południowo-zachodniej Australii, nad zatoką Port Philip, u ujścia rzeki Yarra (w języku aborygeńskim: płynąca woda).

3) W latach 1901–1927 czyli przez 26 lat, Melbourne było stolicą Australii. Potem stolicę przeniesiono do miasta Canberra.

4) W Melbourne znajduje się największy i najbardziej ruchliwy port kontenerowy w Australii. Obiekt ten stanowi kluczowy węzeł handlowy kontynentu, obsługując rocznie ponad 3 miliony kontenerów oraz tysiące statków z całego świata. Dzięki strategicznemu położeniu nad zatoką Port Phillip, terminal ten jest fundamentem gospodarki stanu Wiktoria i główną bramą eksportową dla australijskich towarów.

5) W Anglii była wieś Melbourne, obok której mieszkał brytyjski premier William Lamb (1779-1805), wicehrabia Melbourne. To stąd wzięła się nazwa tego australijskiego miasta.

6) W rankingu najlepszych ośrodków uniwersyteckich świata – Melbourne, w którym działa 10 uniwersytetów, plasuje się na czwartym miejscu, po Londonie, Bostonie oraz Tokio. Z uniwersytetów zlokalizowanych w Melbourne warto wymienić: University of Melbourne, Deakin University, La Trobe University, Monash University, RMIT University, Swinburne University of Technology oraz Victoria University of Technology.

Melbourne ciekawostki – krótkie fakty

7) „Najlepsze miasto do życia na świecie” – tak w zestawieniach brytyjskiego tygodnika The Economist z lat 2011-2017 nazywano miasto Melbourne.

8) Pierwszy w dziejach świata film pełnometrażowy nakręcono w 1906 r. w Melbourne. Nosi tytuł: Story of the Ned Kelly Gang (Historia gangu Neda Kelly).

9) Melbourne szczyci się największą na świecie (poza Londynem) liczbą zachowanych budynków z epoki wiktoriańskiej. Architektoniczne dziedzictwo miasta to efekt ogromnego bogactwa z czasów XIX-wiecznej gorączki złota, które pozwoliło na budowę spektakularnych gmachów o bogato zdobionych fasadach. Dziś te historyczne perły, takie jak Royal Exhibition Building czy liczne kamienice w dzielnicy Carlton, tworzą unikalny kontrast z nowoczesnymi wieżowcami, nadając stolicy Wiktorii niepowtarzalny, europejski charakter.

10 miejsc, które musisz zobaczyć w Melbourne

Praktyczna wskazówka 2026

Większość tych miejsc znajduje się teraz w zasięgu nowej linii Metro Tunnel. Przykładowo, jadąc na stację Anzac, znajdziesz się tuż obok Ogrodów Botanicznych i Shrine of Remembrance, a wysiadając na stacji State Library, jesteś zaledwie kilka kroków od historycznej biblioteki i Hosier Lane.

10) W Melbourne jest największe skupisko ludności greckiej poza Grecją.

11) Choć kojarzone z całą Australią, słynne piwo Foster’s Lager zostało po raz pierwszy uwarzone właśnie w Melbourne w 1888 roku przez dwóch amerykańskich braci. William i Ralph Fosterowie wprowadzili rewolucję na lokalnym rynku, oferując schłodzony napój w czasach, gdy w mieście dominowały ciepłe piwa typu ale w stylu brytyjskim. Dziś marka ta jest globalną ikoną, ale jej historia na zawsze pozostanie związana z budynkami browaru w stolicy Wiktorii, gdzie narodziła się receptura tego najpopularniejszego australijskiego eksportowego lagera.

12) W Narodowej Galerii Wiktorii (NGV) w Melbourne pasażerowie i turyści mogą podziwiać największy na świecie sufit witrażowy, będący prawdziwym arcydziełem nowoczesnej architektury. Ten imponujący sufit w hali wielkiej (Great Hall) ma wymiary 51 na 15 metrów i składa się z setek ręcznie ciętych kawałków szkła o niezwykle intensywnych barwach. To właśnie to monumentalne dzieło sprawia, że NGV jest najczęściej odwiedzaną galerią sztuki w Australii, przyciągając miliony widzów pragnących poczuć feerię barw odbijających się na posadzkach muzeum.

13) Zimą w Melbourne (w Polsce jest wtedy lato) występują opady deszczu, bardzo rzadko śniegu.

14) W Melbourne działa największa poza Europą sieć linii tramwajowych. Po trasie o łącznej długości torów ok. 250 kilometrów jeździ ok. 500 tramwajów, które zatrzymują się na ok. 1800. przystankach. Dobra wiadomość dla turystów: zabytkowe tramwaje linii 35 jeżdżą za darmo.

Oto zestawienie parametrów technicznych największej sieci tramwajowej na świecie (poza Europą) oraz aktualne informacje o taryfach w 2026 roku.

Ceny biletów komunikacji w 2026 roku

Podróżowanie komunikacją miejską w Melbourne (tramwaje, metro, autobusy) opiera się na zintegrowanym systemie myki, a stawki w 2026 roku są następujące:

W obrębie Strefy 1 i 2 standardowy bilet 2-godzinny kosztuje obecnie 5,30 AUD, co w przeliczeniu daje około 13,90 PLN. Dla osób planujących intensywne zwiedzanie najkorzystniejszy jest limit dzienny (Daily Cap) w wysokości 10,60 AUD (ok. 27,80 PLN), po którego osiągnięciu wszystkie kolejne przejazdy danego dnia są darmowe. Warto pamiętać, że w weekendy i święta obowiązuje obniżona stawka (Weekend Cap) wynosząca jedynie 7,20 AUD (ok. 18,90 PLN), co czyni sobotnie i niedzielne wycieczki wyjątkowo atrakcyjnymi cenowo.

(Przeliczenie oparte na kursie: 1 AUD ≈ 2,62 PLN – stan na styczeń 2026).

15) Melbourne oraz Sydney, to największe skupiska polonijne Australii. Jest tu siedziba konsula honorowego Rzeczpospolitej Polskiej. Szef Sadurski.com kilka lat temu był zaproszony Melbourne na Festiwalu PolArt jako specjalny gość festiwalu i poznał wielu przedstawicieli australijskiej Polonii.

16) 1 maja 2010 roku wystartowała w Melbourne pierwsza na świecie sieć stacji rowerowych (bicycle sharing system). Takie rozwiązane obecnie dobrze znamy z polskich miast.

17) W Melbourne w 1968 r. urodziła się i mieszkała piosenkarka i aktorka Kylie Minogue, nazywana przez niektórych księżniczką muzyki pop (Princess of pop). Niektórzy pamiętają też takie zespoły, jak Men at Work czy Dead Can Dance – one też pochodzą z Melbourne.

Melbourne ciekawostki z historii

18) Melbourne zostało założone w 1835 roku przez grupę ambitnych wolnych osadników z Tasmanii, którym przewodzili John Batman oraz John Pascoe Fawkner. Batman, postać do dziś budząca historyczne kontrowersje, wsławił się próbą zawarcia tzw. „traktatu” z rdzennymi mieszkańcami z ludu Wurundjeri, na mocy którego planował odkupić tereny nad rzeką Yarra w zamian za koce, noże i mąkę. Choć brytyjskie władze kolonialne uznały ten układ za nielegalny, osada zaczęła błyskawicznie rosnąć, przekształcając się z niewielkiej bazy pasterskiej w tętniące życiem centrum handlowe.

Dynamiczny rozwój osady sprawił, że zaledwie dwanaście lat po jej powstaniu, w 1847 roku, królowa Wiktoria nadała Melbourne oficjalne prawa miejskie, co przypieczętowało jego status kluczowego ośrodka w regionie. Prawdziwa eksplozja demograficzna nastąpiła jednak kilka lat później wraz z wybuchem gorączki złota, która uczyniła z Melbourne jedno z najbogatszych miast Imperium Brytyjskiego. Dzisiejsza stolica Wiktorii, z jej imponującymi gmachami i szerokimi bulwarami, jest bezpośrednim spadkobiercą tamtej wizji osadników, którzy jako pierwsi dostrzegli potencjał w bagnistych wówczas brzegach rzeki Yarra.

19) W latach 50. XIX wieku Melbourne dwukrotnie zwiększyło liczbę mieszkańców. Miała tu wtedy miejsce (od 1851 r.) gorączka złota.

20) W latach 80. XX wieku Melbourne było największym po Londynie miastem Imperium Brytyjskiego. Mówiono o nim: Marvelous Melbourne (Wspaniałe Melbourne).

21) Po II wojnie światowej do Melbourne przybyło wielu emigrantów z Europy, w tym z Polski. W latach 80. XX wieku przybyło tu wielu emigrantów z Azji.

Sport v stolicy stanu Wiktoria

22) Melbourne, to jedyne miasto świata, w którym jest aż 5 międzynarodowych obiektów sportowych.

23) W 1956 r. w Melbourne odbyły się letnie Igrzyska Olimpijskie. Były to pierwsze igrzyska zorganizowane na południowej półkuli.

24) Najpopularniejszym sportem w Australii jest futbol australijski. W Melbourne są siedziby 9. z 16. drużyn ligi futbolu australijskiego.

25) W 1961 r. mecz krykieta na stadionie w Melbourne obejrzało 90.800 widzów. To światowy rekord.

26) Pierwsza edycja turnieju, znanego dziś jako Australian Open, odbyła się w 1905 roku na trawiastych kortach v Melbourne pod pierwotną nazwą Australasian Championships. Choć w kolejnych dekadach lokalizacja zawodów rotowała między różnymi miastami Australii i Nowej Zelandii, to właśnie Melbourne stało się w 1972 roku stałą siedzibą tego prestiżowego wydarzenia. Obecnie turniej rozgrywany w nowoczesnym kompleksie Melbourne Park stanowi pierwszą w roku odsłonę Wielkiego Szlema, przyciągając każdego stycznia setki tysięcy kibiców i najlepszych tenisistów z całego świata.

27) W 1861 r. w Melbourne odbyła się pierwsza gonitwa o Puchar Melbourne (wyścigi konne).

Melbourne ciekawostki + zdjęcia: (c) Podróże Sadurski.com

Zobacz też:
> Atrakcje Melbourne
> Uluru – święta góra Aborygenów
> Ciekawostki o bumerangu

Zafascynowany Melbourne? To tylko ułamek wiedzy, jaką znajdziesz na portalu Sadurski.com. Nasza baza to tysiące autorskich relacji, faktów i zaskakujących informacji i ciekawostek, które gromadzimy od lat, by inspirować Twoje kolejne podróże.

📍 Odkryj więcej w naszych działach:
Podróże (unikalne relacje i praktyczne wskazówki z całego świata),
Ciekawostki (największy zbiór niesamowitych faktów w polskiej sieci)
oraz legendarny dział Dowcipy, w którym znajdziesz setki kategorii na każdą okazję.

Zostań z nami na dłużej i poznaj świat z zupełnie nowej perspektywy.