Amsterdam to miasto, które wymyka się prostym definicjom. Z jednej strony kojarzone z absolutną wolnością obyczajową, z drugiej – z niezwykle uporządkowaną architekturą i bogatym dziedzictwem artystycznym. Choć oficjalnie zamieszkuje go około 800 tysięcy osób, jest to stolica pełna kontrastów. Co ciekawe, mimo pełnienia funkcji konstytucyjnej stolicy Holandii, większość instytucji rządowych, ambasad, a nawet siedziba rodziny królewskiej znajduje się w oddalonej o około 50 kilometrów Hadze. Ten dualizm to tylko początek długiej listy faktów, które sprawiają, że Amsterdam jest jednym z najbardziej unikalnych miejsc na mapie Europy. Poznaj z Sadurski.com ciekawostki o Amsterdamie
Wenecja Północy – miasto zbudowane na tamie
Nazwa miasta nie jest dziełem przypadku. Pierwotnie osada nazywała się Amsteldam, co stanowiło bezpośrednie połączenie nazwy rzeki Amstel oraz słowa dam (tama). To właśnie budowa tamy w XIII wieku pozwoliła na uregulowanie podmokłych terenów i rozwój portu, który z czasem stał się potęgą handlową. Ze względu na fakt, że miasto leży nad rzeką oraz nad siecią kilkuset kanałów, Amsterdam zyskał przydomek Wenecji Północy.
System kanałów amsterdamskich to majstersztyk inżynierii wodnej, który w XVII wieku (w tzw. Złotym Wieku Holandii) został zaplanowany w kształcie koncentrycznych półokręgów. Trzy największe i najważniejsze kanały, które do dziś definiują krajobraz centrum, to: Herengracht (Kanał Panów), Keizersgracht (Kanał Cesarzy) oraz Prinsengracht (Kanał Książąt). Podróżując łodzią po tych wodnych arteriach, można podziwiać setki zabytkowych kamienic, które charakteryzują się niezwykle wąskimi fasadami – dawniej podatki od nieruchomości płacono bowiem właśnie od szerokości frontu budynku.
Podstawowe fakty o Amsterdamie
Zanim przejdziemy do mroczniejszych zakamarków miasta, warto przyjrzeć się jego strukturze administracyjnej i gospodarczej. Amsterdam to nie tylko centrum turystyczne, ale przede wszystkim potężny węzeł komunikacyjny i handlowy.
| Kategoria | Szczegóły / Dane |
|---|---|
| Status | Stolica konstytucyjna Holandii |
| Podział administracyjny | 8 dzielnic (Centrum, Noord, West, Zuid itp.) |
| Gospodarka | Drugi port handlowy Holandii (po Rotterdamie) |
| Transport lotniczy | Lotnisko Schiphol (18 km od centrum) |
| Znani artyści | Rembrandt van Rijn, Vincent van Gogh |
Koniec pewnej epoki: Dzielnica Czerwonych Latarni
Przez dziesięciolecia symbolem Amsterdamu była słynna Dzielnica Czerwonych Latarni, znana lokalnie jako De Wallen. To miejsce, w którym usługi erotyczne i legalna marihuana stały się magnesem dla milionów turystów. Jednak władze miasta, chcąc walczyć z nadmierną turystyką oraz problemami kryminalnymi, podjęły historyczną decyzję o zakończeniu działalności tej dzielnicy w jej obecnym kształcie.
Już na początku 2021 roku ogłoszono ambitny plan przeniesienia przybytków uciech cielesnych na obrzeża miasta. Ma tam powstać nowoczesne „centrum erotyczne” – wielki budynek, który odciąży zabytkowe, wąskie uliczki centrum. Wśród potencjalnych lokalizacji brane są pod uwagę obszary takie, jak ArenAPoort, tereny wokół Sloterdijk w dzielnicy Nieuw-West oraz Hamerkwartier. Ta zmiana to sygnał, że Amsterdam chce zmienić swój wizerunek z „imprezowni Europy” na miasto stawiające na kulturę i jakość życia mieszkańców.
Sztuka przez duże „S” – muzea i geniusze malarstwa
Mimo kontrowersji wokół dzielnic rozrywki, Amsterdam pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków sztuki na świecie. To tutaj urodzili się i tworzyli giganci pędzla: Rembrandt van Rijn oraz Vincent van Gogh. Miasto oferuje kilkadziesiąt muzeów, z których każde posiada bezcenne zbiory.
Najważniejszym punktem na mapie jest bez wątpienia Rijksmuseum – holenderskie muzeum narodowe, w którym można podziwiać „Straż nocną” Rembrandta. Tuż obok znajduje się Muzeum Vincenta van Gogha, posiadające największą na świecie kolekcję dzieł tego tragicznego artysty. Miłośnicy historii powinni odwiedzić także Rembrandthuis (Dom Rembrandta), w którym artysta mieszkał i pracował u szczytu swojej sławy. Obcowanie z taką dawką kultury sprawia, że łatwo zapomnieć o zgiełku miasta i przenieść się w czasy Złotego Wieku.
Rowerowa stolica świata i tulipanowe szaleństwo
Nie da się pisać o Amsterdamie, nie wspominając o rowerach. Szacuje się, że w mieście jest więcej jednośladów niż mieszkańców! Jazda na rowerze to tutaj nie hobby, a podstawowy środek transportu, któremu podporządkowana jest cała infrastruktura drogowa. Co roku tysiące rowerów lądują w kanałach, co wymusza regularne akcje ich „łowienia” przez specjalne barki oczyszczające miasto.
Równie ważnym symbolem są tulipany. Choć te kwiaty trafiły do Holandii z Turcji, to właśnie w Amsterdamie i okolicach wybuchła w XVII wieku pierwsza na świecie bańka spekulacyjna, zwana „tulipanomanią”. Dziś kwiaty te zdobią targi kwiaciarskie, z których najbardziej znany to Bloemenmarkt – jedyny na świecie pływający targ kwiatowy, zakotwiczony na kanale Singel.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o Amsterdam
1. Czy Dzielnica Czerwonych Latarni jeszcze istnieje? Tak, obecnie nadal funkcjonuje w centrum miasta, ale proces jej przenoszenia na obrzeża jest w toku i jest częścią długofalowej strategii władz Amsterdamu.
2. Jak najlepiej poruszać się po Amsterdamie? Zdecydowanie rowerem lub tramwajem. Centrum jest bardzo zwarte i najlepiej zwiedzać je pieszo lub z pokładu łodzi wycieczkowej płynącej kanałami.
3. Ile kanałów jest w Amsterdamie? W mieście znajduje się ponad 100 kilometrów kanałów, nad którymi rozciąga się około 1500 mostów. To znacznie więcej niż w słynnej Wenecji.
4. Gdzie znajduje się siedziba rządu Holandii? Oficjalna siedziba rządu, parlamentu oraz króla znajduje się w Hadze, mimo że to Amsterdam jest konstytucyjną stolicą państwa.
Amsterdam – miasto, które trzeba poczuć
Amsterdam to miasto, które nieustannie ewoluuje. Od rybackiej osady na tamie, przez morską potęgę, aż po nowoczesną metropolię walczącą z własną sławą. Odwiedzając stolicę Holandii, warto wyjść poza utarte szlaki Dzielnicy Czerwonych Latarni i zagubić się w bocznych uliczkach Jordaan czy Noord, by poczuć prawdziwy klimat tego miejsca. To miasto, które uczy tolerancji, zachwyca architekturą i przypomina, że prawdziwe skarby często ukryte są za wąskimi fasadami kamienic, które od wieków dumnie odbijają się w wodach kanałów.
Ciekawostki o Amsterdamie: (c) Europa . Sadurski.com / GM
Zobacz też:
> Ciekawostki o rowerach
> Ciekawe fakty o Belgii
