Bóg się rodzi słowa kolędy i ciekawostki
Królowa polskich kolęd – tak nazywana jest kolęda Bóg się rodzi. Autorem słów jest Franciszek Karpiński (1741-1825). To on napisał też pieśń „Kiedy ranne wstają zorze”. Tekst kolędy Bóg się rodzi ukazał się w śpiewniku „Pieśni nabożne” (1849) i miał wtedy tytuł „O narodzeniu Pańskim”. Nie było tam jednak informacji na temat nut. Wersja polonezowa kolędy, którą znamy obecnie, pochodzi z XIX wieku, a autorem muzyki prawdopodobnie jest Karol Kurpiński. Z powodów patriotycznych akcentów ta kolęda miała się stać polskim hymnem narodowym. Być może zamiast „Mazurka Dąbrowskiego” teraz śpiewalibyśmy każdemu złotemu medaliście „Bóg się rodzi”.
W okresie zaborów zakazano śpiewania fragmentu „błogosław ojczyznę miłą”. Zamiast tego można było śpiewać „błogosław krainę miłą”. W późniejszym czasie dopisano kilka kolejnych zwrotek. Ich autorem jest Gustaw Ehrenberg (1818-1895). To właśnie wtedy ta kolęda jeszcze bardziej stała się pieśnią patriotyczno-religijną.
Od jakiegoś czasu kolęda „Bóg się rodzi” umieszczana jest w śpiewnikach różnych wspólnot chrześcijańskich, ma więc charakter ekumeniczny.
> Ciekawostki o kolędach
Bóg się rodzi, moc truchleje – tekst kolędy
Bóg się rodzi, moc truchleje,
Pan niebiosów obnażony;
ogień krzepnie, blask ciemnieje,
ma granice Nieskończony.
Wzgardzony – okryty chwałą,
śmiertelny – Król nad wiekami!
A Słowo Ciałem się stało
i mieszkało między nami.
Cóż masz, niebo, nad ziemiany?
Bóg porzucił szczęście twoje,
wszedł między lud ukochany,
dzieląc z nim trudy i znoje.
Niemało cierpiał, niemało,
żeśmy byli winni sami.
A Słowo…
W nędznej szopie urodzony,
żłób mu za kolebkę dano!
Cóż jest, czym był otoczony?
Bydło, pasterze i siano.
Ubodzy, was to spotkało,
witać Go przed bogaczami!
A Słowo…
Potem i króle widziani
cisną się między prostotą,
niosąc dary Panu w dani:
mirrę, kadzidło i złoto.
Bóstwo to razem zmieszało
z wieśniaczymi ofiarami.
A Słowo…
Podnieś rękę, Boże Dziecię,
błogosław ojczyznę miłą,
w dobrych radach, w dobrym bycie
wspieraj jej siłę swą siłą,
dom nasz i majętność całą
i wszystkie wioski z miastami.
A Słowo…
Najpopularniejsze polskie kolędy – teksty kolęd
• Tekst kolędy Cicha noc
• Tutaj tekst kolędy Do szopy, hej pasterze
• Tekst kolędy Dzisiaj w Betlejem
• Tekst kolędy Gdy się Chrystus rodzi
• Tu znajdziesz tekst kolędy Gdy śliczna panna
• Tekst kolędy Jezus malusieńki
• Tekst kolędy Lulajże Jezuniu
• Przeczytaj tekst kolędy Mędrcy świata
• Tekst kolędy Oj maluśki, maluśki
• Tekst kolędy Pójdźmy wszyscy do stajenki
• Tu jest tekst kolędy Przybieżeli do Betlejem
• Tekst kolędy Wśród nocnej ciszy
• Tekst kolędy W żłobie leży
Kolęda – pierwotnie radosna pieśń noworoczna, która współcześnie przyjęła powszechnie formę pieśni bożonarodzeniowej (nawiązującej do świąt Bożego Narodzenia). Utrzymywana najczęściej w konwencji religijnej, początkowo wywodząca się z tradycji ludowej, w późniejszym okresie komponowana jest również przez wielu wybitnych kompozytorów. Odmiana kolędy o wątkach zaczerpniętych z życia codziennego nazywana jest pastorałką, która w odróżnieniu od kolędy we współczesnym, potocznym tego słowa rozumieniu, nie jest wykorzystywana w chrześcijańskich nabożeństwach religijnych ze względu na swój świecki charakter.
W liturgii Kościoła Katolickiego kolędy wykonuje się od mszy o północy w święta Bożego Narodzenia (noc 24/25 grudnia) czyli od Pasterki, do święta Chrztu Pańskiego (niedziela po 6 stycznia). W polskiej tradycji dopuszcza się śpiewanie ich do Święta Ofiarowania Pańskiego (2 lutego). Termin kolęda wywodzi się najprawdopodobniej od łacińskiego calendae i oznaczał w dosłownym tłumaczeniu „pierwszy dzień miesiąca”.
Kolęda swe źródła ma w obchodach rzymskich Kalendae styczniowych (mensis Januarius). Był to szczególny dla Rzymian pierwszy dzień miesiąca, ponieważ 1 stycznia, począwszy od 153 roku przed narodzinami Chrystusa, konsulowie rzymscy obejmowali swój urząd. Z czasem, od 46 roku p.n.e., dekretem Juliusza Cezara 1 stycznia został oficjalnie ogłoszony jako początek roku administracyjnego. Z tej okazji w Rzymie odwiedzano się, składano sobie podarki i śpiewano pieśni. Zwyczaje te przejęło chrześcijaństwo, łącząc je z okresem Bożego Narodzenia, uważanym za początek rachuby nowego czasu. Jest to jeden z najważniejszych aspektów Bożego Narodzenia.
Zobacz też:
> Boże Narodzenie na świecie – w różnych krajach
> Jarmarki bożonarodzeniowe w Polsce
> Najsłynniejsze świąteczne hity muzyczne
> Słynne jarmarki bożonarodzeniowe w Polsce i Europie
