Sadurski.com zaprasza na wycieczkę po słynnym Central Parku. Central Park ciekawostki, najważniejsze fakty, zdjęcia
Ten park znamy z akcji ponad ćwierć tysiąca filmów kręconych w Nowym Jorku. Począwszy od „Kevin sam w Nowym Jorku” przez „Pokojówkę na Manhattanie” po „Wall Street”. Komedie, filmy sensacyjne, miłosne, science fiction. Zresztą, pokażcie film kręcony w Nowym Jorku, na którym nie ma Manhattanu i znajdującego się w jego sercu Central Parku. Do tego komiksy, gry, powieści, wiersze… Pora dowiedzieć się na jego temat trochę więcej.
Gdzie znajduje się Central Park
Central Park zlokalizowany w Nowym Jorku jest większy niż dwa państwa: Monako i Watykan razem wzięte. Zajmuje powierzchnię 341 hektarów i odwiedza go 20 milionów osób rocznie, kilka razy więcej niż Wielki Kanion. Rozciąga się pomiędzy Central Park West (Ósma Aleja) a Piątą Aleją, od Central Park South (59. Ulica) aż po Central Park North (110. Ulica). Ma powierzchnię prostokąta. Żeby przejść go wzdłuż dłuższego boku z północy na południe (lub odwrotnie), trzeba przespacerować się 4 kilometry. Żeby przejść wzdłuż krótszego boku, wystarczy pokonać 800 metrów.
Jak powstał Central Park
Pierwszą osobą, która zaproponowała aby w Nowym Jorku powstał duży park (jeden z pierwszych publicznych parków na świecie), był poeta i wydawca William Cullen Bryant. Pomysł zyskał poparcie prasy, potem też decydentów. Władze Nowego Jorku decyzję o jego powstaniu podjęły w 1853 roku. Cztery lata później rozpisano konkurs na koncepcję parku. Wygrał Frederic Law Olmsted, 35-letni farmer, inżynier, dziennikarz ze stanu Connecticut. Wcześniej zrobił na nim wrażenie Park Ludowy w angielskim Birkenhead, teraz mógł zrobić coś innego. Gdy projekt został zatwierdzony, przez kolejnych 15 lat przy jego budowie pracowało tysiące robotników. Zasadzono 4 miliony roślin, w tym wiele tysięcy drzew, osuszono znajdujące się tu bagna. Wszystko to kosztowało ponad 14 mln ówczesnych dolarów.
Nowojorski park obecnie
Central Park jest zadbanym miejscem wypoczynku nowojorczyków. Znajdują się tu place zabaw dla dzieci, można pograć w gry zespołowe, są rzeźby (wśród nich ustawiony w 1845 r. monument polskiego króla Władysława Jagiełły) i oczywiście alejki do spacerów oraz jazdy rowerem (ich łączna długość, to 93 kilometry).
Tuż obok Central Park znajdują się trzy nowojorskie muzea: Guggenheim Museum, Muzeum Historii Naturalnej oraz Metropolitan Museum. Chętnie odwiedzanym fragmentem Central Parku są Strawberry Fields (Pola Truskawkowe), miejsce upamiętniające Johna Lennona (The Beatles), który mieszkał w pobliżu parku.
Kolejne ciekawostki o Central Parku
Aby Central Park w ogóle mógł powstać, konieczne było wykonanie ogromnych prac ziemnych. Na teren przyszłego parku zwieziono około 10 milionów wagonów ziemi, skał i gruzu, co pozwoliło na wyrównanie powierzchni, stworzenie wzniesień, dolin, jezior i innych elementów krajobrazu. Dla porównania – taka ilość ziemi wystarczyłaby, aby kilkukrotnie zasypać Empire State Building. Dzięki temu sztucznemu modelowaniu przestrzeni powstał park, który choć wygląda naturalnie, jest w dużej mierze efektem inżynieryjnej pracy XIX wieku.
Na obszarze, który planowano przeznaczyć pod budowę Central Parku, mieszkało wcześniej około 1600 osób. Były to głównie ubogie rodziny, imigranci, a także społeczności afroamerykańskie, które zamieszkiwały m.in. tzw. Seneca Village. Niestety, wszyscy ci ludzie musieli opuścić swoje domy, które następnie zostały zburzone. Proces wysiedleń budził wówczas wiele kontrowersji, a temat do dziś stanowi przedmiot badań historyków i aktywistów, którzy starają się przypominać o tej mniej chwalebnej stronie historii powstawania parku.
Central Park jest nie tylko zielonym terenem wypoczynkowym, ale także swoistym muzeum na świeżym powietrzu. Znajduje się w nim aż 29 różnych pomników, rzeźb i posągów, w tym przedstawienia znanych postaci literackich i historycznych, jak np. Szekspir, Krzysztof Kolumb czy Alicja w Krainie Czarów. Dodatkowo, w obrębie parku można zobaczyć 36 mostów i wiaduktów, każdy o unikalnej architekturze i stylu – od prostych kamiennych konstrukcji po bogato zdobione mosty żeliwne. Te elementy nadają parkowi wyjątkowego charakteru i sprawiają, że jest on nie tylko miejscem spacerów, ale również przestrzenią pełną sztuki i architektury.
Wartość ekonomiczna terenu, na którym znajduje się Central Park, jest dziś trudna do wyobrażenia. Szacuje się, że rynkowa wartość gruntów parku przekracza 500 miliardów dolarów, co czyni go jednym z najcenniejszych obszarów zielonych świata. Co ciekawe, miasto Nowy Jork kupiło ten teren około 150 lat temu za kwotę zaledwie 5 milionów dolarów. Oczywiście, trzeba pamiętać, że w połowie XIX wieku wartość pieniądza była zupełnie inna niż obecnie, ale i tak skala wzrostu jest imponująca. Dziś działki o podobnej wielkości w centrum Manhattanu byłyby całkowicie bezcenne i praktycznie niemożliwe do zakupu.
Jednym z najbardziej legendarnych wydarzeń w historii Central Parku był koncert Paula Simona i Arta Garfunkela, który odbył się 19 września 1981 roku. Występ ten zgromadził na miejscu ponad pół miliona osób, co sprawiło, że stał się jednym z największych koncertów plenerowych w historii muzyki rozrywkowej. Transmitowany był również w telewizji i wydany na płycie, dzięki czemu przeszedł do historii jako symboliczny powrót duetu Simon & Garfunkel na scenę po latach rozłąki. Wydarzenie to do dziś wspominane jest jako moment, w którym muzyka zjednoczyła Nowy Jork w trudnym czasie kryzysu gospodarczego i społecznego.
Choć Central Park jest najbardziej znanym i rozpoznawalnym parkiem w Nowym Jorku, wcale nie należy do największych pod względem powierzchni. W rankingu rozmiarów zajmuje dopiero piąte miejsce, co dla wielu osób jest zaskakujące. Największym parkiem Nowego Jorku jest Pelham Bay Park, którego powierzchnia wynosi około 11,19 km², czyli jest prawie trzy razy większa niż Central Park. Warto dodać, że w Nowym Jorku znajduje się wiele innych rozległych terenów zielonych, które mieszkańcy chętnie odwiedzają, jednak to właśnie Central Park pozostaje symbolem miasta dzięki swojej historii, położeniu i ogromnej popularności w kulturze masowej.
Co ciekawe, Central Park został zaprojektowany w taki sposób, aby mógł służyć ludziom przez wiele pokoleń, i do dziś jego układ urbanistyczny nie stracił aktualności. Architekci krajobrazu Frederick Law Olmsted i Calvert Vaux zastosowali nowatorskie wówczas rozwiązania – oddzielili ruch pieszy, konny i kołowy, a także wprowadzili system ukrytych dróg przecinających park, aby minimalizować kolizje między użytkownikami. Dzięki temu park pozostaje funkcjonalny nawet w czasach, gdy codziennie odwiedza go średnio ponad 40 milionów ludzi rocznie, co czyni go jednym z najczęściej odwiedzanych parków miejskich na świecie.
Central Park ciekawostki i zdjęcia: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Najmniejszy wieżowiec na Manhattanie
