Ciekawostki o Chełmie

katedra na górce Chełm ciekawostki atrakcje zabytki

Chełm ciekawostki i najważniejsze informacje o Chełmie

Miasto Chełm

1) Chełm, to ponad 60-tysięczne miasto na wschodzie Polski, na Lubelszczyźnie. Stąd jest 42 km do Białorusi i 27 km do Ukrainy.

2) Miasto leży nad rzeka Uherką, dopływem Bugu.

3) Nazwa Chełm prawdopodobnie wywodzi się od starosłowiańskiego słowa „cholm” czyli „wzgórze”. Chodzi zapewne o położoną w centrum miasta Górę Chełmską (Górę Zamkową). Niegdyś stał tu gród, a obecnie jest chełmska katedra czyli Bazylika Najświętszej Maryi Panny.

4) W latach 1975-1998 Chełm był stolicą województwa chełmskiego, obecnie znajduje się na terenie województwa lubelskiego.

5) Z Chełma do Lublina jest 70 kilometrów, a do przejścia granicznego z Ukrainą koło Dorohuska ok. 25 km.

6) W podziemiach chełmskiej katedry jest prawdopodobnie pochowany Daniel, III-wieczny władca Księstwa Halicko-Włodzimierskiego wraz z synami. Niegdyś zbudował w Chełmie zamek i przeniósł tu stolicę swego królestwa. Dla części Ukraińców jest pierwszym królem niepodległej Ukrainy.

Rynek ulica Łuczkowskiego Chełm ciekawostki atrakcje zabytki
Rynek czyli ulica Łuczkowskiego. Chełm ciekawostki

Chełm ciekawostki z historii

7) Prawa miejskie Chełm uzyskał w 1392 roku.

8) Przez kilka dni Chełm był nieformalną stolicą Polski. 24 lipca, w 3 dni po wyzwoleniu miasta przez Armię Czerwoną, w Chełmie ogłoszono Manifest PKWN, uchwalony w Moskwie. Wtedy mówiono, że w Chełmie.

cerkiew Chełm ciekawostki atrakcje zabytki
Prawosławna cerkiew św. Jana Teologa w centrum Chełma

9) Między lipcem 1941 a kwietniem 1944 w Chełmie hitlerowcy stworzyli jeden z największych obozów jenieckich na ziemiach polskich – Stalag 319. Spośród ok. 200 tys. jeńców obozu, ok. 90 tys. poniosło śmierć.

Chełm, kreda i duch Bieluch

10) Chełm leży na kredzie, dlatego nie można tu budować wieżowców, a najwyższy budynek ma 8 kondygnacji. W przeszłości wielu mieszkańców utrzymywało rodziny, wydobywając i sprzedając kredę. Wskutek tego w XVII wieku zapadł się fragment głównej ulicy miasta, więc w 1787 r. oficjalnie zakazano kopania kredy pod ulicami. W 1845 r. 70% zabudowy Chełma nadawała się do remontu, bo kredę wydobywano nawet z piwnic domów.

Chełm ciekawostki atrakcje zabytki Górka park
Z tyłu park i Góra Chełmska z katedrą, z przodu Rynek. Chełm ciekawostki

11) Od wieków krąży legenda o duchu Bieluchu, mieszkającym w podziemiach kredowych. Obecnie Chełmskie Podziemia Kredowe czyli system podziemnych korytarzy, można zwiedzać. To jedna z największych atrakcji miasta. Długość podziemnej trasy wynosi 2 kilometry.

katedra Chełm ciekawostki atrakcje zabytki
Katedra na Górze Chełmskiej od tyłu, z prawej dzwonnica

Katedra i muzeum

12) Chełmską katedrę na Górce wybudowano w stylu późnobarokowym w latach 1735-1756 jako unicki (obecnie Greckokatolicki) kościół. Wcześniej w tym miejscu znajdowała się XIII-wieczna cerkiew prawosławna. Została rozebrana w 1735 roku, gdyż groziło jej zawalenie.

13) W Chełmie od 1953 r. działa Muzeum Ziemi Chełmskiej. Jest tu zgromadzonych ok. 20 tys. eksponatów historycznych i przyrodniczych. Znajduje się w kilku budynkach, a gmach główny znajduje się przy ul. Lubelskiej 55.

gmach Wesoły Wieżowiec Chełm ciekawostki atrakcje zabytki
Gmach na osiedlu Dyrekcja i podróżujący po świecie Wesoły Wieżowiec

Chełm obecnie

14) Budynkiem, który znają wszyscy Chełmianie, jest „Gmach” przy placu Niepodległości. Wybudowano go przed II wojną światową jako siedziba Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych. To właśnie tu w lipcu 1944 r. odczytano Manifest PKWN. Obecnie mają tu siedzibę chełmskie urzędy (m.in. Starostwo Powiatowe) oraz firmy.

15) Powstała w latach 50-ych XX wieku Cementownia Chełm, to największy zakład pracy w mieście. Obok cementowni jest przystanek kolejowy Chełm Cementownia.

16) Amfiteatr w Kumowej Dolinie, to amfiteatr na obrzeżach Chełma, istniejący od 1980 roku. Odbywają się tu koncerty i inne imprezy masowe.

Chełm ciekawostki i zdjęcia: (c) Sadurski.com
Na górnym foto: katedra na Górce w zimie, widok z boku

Zobacz też:
> Kielce
> Płock
> Szczecin