Najważniejsze fakty na temat katarynek i kataryniarzy. Wynalezienie i historia grającego pudła uruchamianego korbką. Ciekawostki o katarynkach – to trzeba wiedzieć
Czym jest katarynka i skąd jest jej nazwa
1) Katarynka, to pudło grające, czasem nazywane instrumentem. Dzięki kręceniu korbką, mechanizm znajdujący się we wnętrzu wydobywa zaprogramowaną wcześniej melodię. Jest to możliwe dzięki wałkowi z kolcami, które co chwilę dotykają zaczepów. Kręcenie korbką przez kataryniarza nie wymaga zdolności muzycznych, może to robić każdy.
2) Nazwa katarynka pochodzi od imienia Katarzyna (Katarzynka). Baletnica o tym imieniu była małą laleczką. Ta ozdoba katarynek miała wzbudzić swym widokiem zainteresowanie przechodniów. Kathrinchen (śliczna Katarzynka) była postacią z teatrów marionetek, występujących podczas jarmarków.
3) Obecnie katarynki można oglądać głównie w muzeach. Zabytkowe egzemplarze są bardzo cenne – kosztują tyle, co dobrej klasy samochód.
Ciekawostki z historii katarynek
4) Wynalazcą katarynki jest Włoch z miasta Modena, Giovanni Barberi. Żył w XVIII wieku.
5) Katarynki trafiły do Polski z Niemiec, pod koniec XVIII wieku. Stały się popularne w Polsce, w XIX wieku.
6) Przed II wojną światową w Warszawie było aż 470. kataryniarzy (dla porównania: w mieście było wtedy 360 ulic). W Polsce działało wówczas czterech producentów katarynek. Można je było kupić w jednym z warszawskich sklepów.
7) Po II wojnie światowej zostały niemal zapomniane. Dziś w Polsce działa tylko kilku kataryniarzy.
Kataryniarze i ich zaczarowane pudła
8) Niektórzy kataryniarze mają ze sobą oswojoną, kolorową papugę. Ptak wyciąga dziobem karteczki z wróżbami dla przechodniów, co jest jednym ze sposobów zarobkowania kataryniarza.
9) W Londynie w XIX wieku kataryniarzy było bardzo dużo i władze próbowały ograniczyć ich liczbę. O kataryniarzach debatowano nawet w parlamencie.
10) Yull le Renouillus, to francuski kataryniarz od ćwierć wieku przemierzający wraz ze swoją katarynką Francję i inne kraje Europy. Prasa pisała, że jest współczesnym trubadurem.
Kolejne ciekawostki o katarynkach i kataryniarzach
11) Między 1864 r. a końcem II wojny światowej, w Pekařov na Morawach, działała wytwórnia katarynek Franz Kolb&Söhne.
12) Co roku w Kielcach jest organizowany Międzynarodowy Festiwal Kataryniarzy, na który przejeżdżają kataryniarze z różnych krajów. Pomysłodawcą festiwalu jest miłośnik katarynek, Przemysław Predygier.
13) Do dziś funkcjonuje powiedzenie „mówić (trajkotać) jak katarynka”. Mówi się tak o osobach, które szybko i wciąż coś mówią.
14) Katarynka, to nowela Bolesława Prusa, będąca lekturą szkolną. Co ciekawe, dziewczynka będąca główną postacią ani razu nie została wymieniona z imienia. Według tej noweli w 1967 r. nakręcono 27-minutowy film, w reżyserii Stanisława Jędryki.
Ciekawostki o katarynkach: (c) Sadurski.com > Rys
Sadurski.com, to setki tysięcy ciekawostek na ogromną liczbę tematów. Coś cię interesuje? Skorzystaj z naszej wyszukiwarki
Zobacz też:
> Ciekawostki o brzuchomówcach
