Nidzica, brama do Mazur i dawna strażnica Zakonu, to miejsce, gdzie historia splata się z nowoczesnością na styku kluczowych szlaków komunikacyjnych. Miasto to słynie przede wszystkim z potężnej, gotyckiej warowni, która od stuleci dominuje nad okolicą, będąc niemym świadkiem burzliwych losów pogranicza. Dziś to prężny ośrodek kulturalny i gospodarczy, przyciągający turystów spragnionych autentycznych średniowiecznych klimatów oraz bliskości natury. Poznaj fascynujące ciekawostki o Nidzicy, które odkrywają przed Tobą bogatą tożsamość tego mazurskiego ośrodka, od jego krzyżackich fundamentów, aż po współczesne znaczenie w regionie warmińsko-mazurskim
Nidzica ciekawostki i informacje
1) Nidzica to malownicze, 15-tysięczne miasto położone w południowej części województwa warmińsko-mazurskiego. Pełni funkcję stolicy powiatu nidzickiego oraz jest siedzibą władz gminy miejsko-wiejskiej Nidzica.
2) Miasto stanowi ważny węzeł drogowy; od Olsztyna dzieli je 56 kilometrów, do portowego Gdańska jest 173 kilometry, a do Warszawy 156 kilometrów trasą S7.
Nidzica ciekawostki z historii
3) W drugiej połowie XIII wieku na te tereny przybyli Krzyżacy, wznosząc potężny zamek (o nim za chwilę), a w 1381 roku osada Neidenburg (obecnie Nidzica) uzyskała oficjalne prawa miejskie od wielkiego mistrza Winricha von Kniprode.
4) Burzliwe dzieje miasta obejmują najazdy Tatarów, wojny szwedzkie, tragiczny pożar w 1804 roku oraz niemal całkowite zniszczenia podczas walk Kozaków w 1914 roku i ofensywy radzieckiej w 1945 roku.
5) Wybudowany w Nidzicy w XIV wieku w stylu gotyckim Klasztorek, był budowlą o charakterze obronnym i wraz z Kościołem św. Wojciecha wchodził w skład fortyfikacji miejskiej. Potem były tu: szkoła, koszary, biblioteka, kino i spichlerz. W 1914 roku uległ pożarowi, a w 1945 r. został zniszczony w trakcie działań wojennych. Po wojnie ostał odbudowany. W latach 1967-1988 była tu filia Archiwum Państwowego w Olsztynie.
Czy wiesz, że?
W lesie obok Nidzicy znajduje się Tatarski Kamień – jeden z największych głazów w Europie. Według legendy to pocisk wystrzelony przez nidzickiego kuszników w stronę tatarskiego wodza.
Krzyżacki zamek w Nidzicy
6) Jednym z zabytków Nidzicy jest gotycki zamek krzyżacki z XIV wieku. W 1370 roku rozpoczęto jego wznoszenie. Został budowany z cegły na wysokiej kamiennej podmurówce. Na poddaszu (od strony zewnętrznej i od strony dziedzińca) znajdują się krużganki. W murach fasady umieszczone są duże ostrołukowe, gotyckie okna. W piwnicach wież niegdyś było więzienie. Nad bramą dwie kondygnacje zajmowała kaplica zamkowa, były tu komnaty dla gości, natomiast w bocznych skrzydłach twierdzy mieszkali rycerze, giermkowie i służba. Na dziedzińcu była studnia.
7) Pod koniec XV wieku zamek otoczono murem zewnętrznym, na którym były dwie basteje (to coś między basztą a bastionem). Na zbudowanym w XVI wieku otoczonym murem przedzamczu m.in. były stajnie i miejsca pracy rzemieślników. Było i drugie przedzamcze, które spłonęło w 1784 roku. Dziś w tym miejscu rośnie stary dąb.
8) W latach 1806-1812 (z przerwami) w zamku stacjonowali francuscy żołnierze, którzy dokonali tu wielu zniszczeń. Zamek przed dewastacją został uratowany przez radcę sądowego Ferdynanda Tymoteusza Gregoroviusa (1828-1830), którego pomysłem było przeznaczenie twierdzy na siedzibę sądu, prywatne mieszkania i więzienie. Dziś obok zamku stoi upamiętniający jego osobę pomnik. Podczas bombardowania w 1945 r. zamek stracił stropy i część murów. Powojenna odbudowa zamku zakończyła się w 1965 roku.
9) Obecnie na zamku są: Muzeum Ziemi Nidzickiej, Nidzicki Ośrodek Kultury, Bractwo Rycerskie, biblioteka publiczna, galeria, restauracja, a także hotel. Wstęp na dziedziniec jest bezpłatny, a wejście do muzeum i zwiedzanie zamku z przewodnikiem płatne.
10) Zamek w Nidzicy znajduje się na wzgórzu, jest otoczony gęstym XIX-wiecznym parkiem. Obok jest nieduży parking, a do zamku prowadzi kilkadziesiąt schodów po zboczu góry.
Zabytki Nidzicy – co warto zobaczyć
11) Przy Placu Wolności 1 stoi neoklasycystyczny budynek ratusza z okrągłą wieżyczką. Zbudowano go w 1923 r. Jest tu siedziba Urzędu Miejskiego, Punkt Informacji Turystycznej, sklep i nie tylko.
Poprzedni ratusz zbudowany w 1842 r. zniszczono podczas I wojny światowej. A jeszcze wcześniejszy, wyburzono w 1842 roku, z powodu złego stanu technicznego.
12) Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Wojciecha stał już w XIV wieku, potem był wielokrotnie niszczony (1414, 1664, 1804, 1914) i przebudowywany, zyskując inne style architektoniczne.
13) W 1868 r. zakończono budowę neogotyckiej siedziby Browaru Zamkowego (Schlossbrauerei Neidenburg). Produkowano tu piwo do 1945 r, potem oranżadę, obecnie miody pitne.
Poznaj najbardziej znane legendy związane z tym mazurskim miastem:
Legenda o dzielnym Nowaku opowiada o mieszkańcu, który podczas oblężenia wystrzelił z kuszy prosto w misę z kaszą jedzoną przez dowódcę wrogich wojsk, czym skutecznie ich odstraszył.
Podanie o podziemnym ganku mówi o tajnym tunelu łączącym zamek z lokalnym kościołem, którym rzekomo dostarczano zapasy i przesyłano ważne wiadomości w czasie wojen.
Legenda o dębie jagiełłowym wspomina o starym drzewie, pod którym po bitwie pod Grunwaldem miał odpoczywać sam król Władysław Jagiełło, patrząc na zdobytą warownię.
Opowieść o duchu na zamku dotyczy tajemniczej postaci w zbroi, która ma ukazywać się nocami na murach, pilnując bezpieczeństwa dawnej krzyżackiej siedziby.
Legenda o nidzickich kamieniach głosi, że głazy znajdujące się w murach zamku to w rzeczywistości zaklęci w kamień chciwi rycerze, którzy bardziej kochali złoto niż honor.
Ciekawostki o Nidzicy i zdjęcia: (c) Polskie miasta Sadurski.com
