22 ciekawostki o parkach miejskich

parki miejskie ciekawostki historia park miejski

Kiedy zaczęły powstawać parki? Gdzie jest najmniejszy park świata? Największy park w Polsce? Ciekawostki o parkach miejskich

Definicja, historia parków

1) Park miejski, to publiczna miejska przestrzeń zielona pełniąca głównie funkcje wypoczynkowe i rekreacyjne. W parku wyznaczone są ścieżki i trasy do spacerowania, są obiekty małej architektury: kosze na śmieci, ławki, latarnie, pomniki, place zabaw, niekiedy fontanny, altany, amfiteatry. Parki miejskie są namiastką lasu. Niektóre zespoły parkowe mają status pomników przyrody lub zabytków.

2) Początki parków miejskich miały miejsce w XVII wieku. W miastach niemieckich i francuskich zaczęto tworzyć promenady dostępne dla każdego. Już w następnym wieku parki stały się nieodłącznym elementem wielu miast. Po rewolucji francuskiej ogrody prywatne będące własnością arystokratów i kościoła, zaczęto udostępniać publiczności.

3) W XIX wieku głównie w Niemczech, powstawały tzw. Parki Ludowe (Volksgärten). Uznano, że ogród miejski powinien być miejscem spotkań różnych klas społecznych. W otoczeniu natury stawiano pomniki, monumenty i budynki upamiętniające historię ludu (Volk) i jego czynów.

4) Za twórcę koncepcji współczesnego parku publicznego uchodzi John Claudius Loudon (1783-1843). To wtedy nieodłącznymi elementami parków stały się ogrody botaniczne, muszle koncertowe oraz restauracje. Za pierwszy współczesny park publiczny uchodzi otwarty w Liverpoolu w 1847 roku Birkenhead Park.

Chase Palm Park Santa Barbara Kalifornia ciekawostki atrakcje
Chase Palm Park w Santa Barbara (Kalifornia, USA)

Parki miejskie w Polsce

5) Najstarszym parkiem miejskim w Polsce jest Park Miejski w Kaliszu, założony w 1798 roku na miejscu pojezuickiego ogrodu warzywnego. Jego inicjatorem był ówczesny prezydent Kalisza, Jan Karol Horning. Potem park był powiększany. Obecnie ma powierzchnię ponad 24 ha. W XIX wieku był uważany za najpiękniejszy polski ogród publiczny. Pod koniec XIX w. w parku ustawiono sześć rzeźb, z których po II wojnie światowej pozostała tylko jedna – „Flora” (kwiaciarka) z 1886 roku.

Ogród Saski Warszawa parki ciekawostki
Warszawa. Fontanna w Ogrodzie Saskim

6) Ogród Saski, to pierwszy publiczny ogród miejski w Polsce. Został udostępniony przez króla mieszkańcom Warszawy 27 maja 1727 roku.

> Ciekawostki o parkach Warszawy

7) Prawie 830 hektarów – taką powierzchnię ma największy park w Polsce. Nazywa się Myślęcinek, usytuowany jest w północnej części Bydgoszczy, ok. 5 km od centrum. Rośnie tu co najmniej 820 gatunków roślin. 2% powierzchni tego parku, to zbiorniki wodne. Największy ma 10,3 ha powierzchni. Jest tu również ogród botaniczny (100 ha powierzchni), miejskie ZOO, stadnina koni, park rozrywki (Leśny Park Kultury i Wypoczynku) oraz pole do gry w golfa.

8) Park Śląski w Chorzowie ma ponad 600 ha powierzchni. Zaczął powstawać na początku lat 50. XX wieku i był wtedy największą inwestycją ekologiczną na Górnym Śląsku. Obszar tej inwestycji w 75% objął zdewastowane tereny poprzemysłowe.

Park Śląski, to jeden z największych parków miejskich w Europie. Jest nazywany zielonym płucami Górnego Śląska. Na jego terenie znajdują się m.in. wielofunkcyjny stadion sportowy, Śląski Ogród Zoologiczny (47,5 ha), Legendia Śląskie Wesołe Miasteczko (otwarte w 1959 roku, ok. 26 ha powierzchni) i Planetarium Śląskie (największe i najstarsze obserwatorium astronomiczne w Polsce, powstało w 1955 r.). W Parku Śląskim jest też kilkadziesiąt rzeźb.

Park Śląski Chorzów parki miejskie ciekawostki
Park Śląski w Chorzowie. Foto: Abraham / cc-by sa 3.0

9) Niemal 800 ha powierzchni ma Leśny Park Kultury i Wypoczynku w Bydgoszczy. Byłby największym w Polsce gdyby nie to, że jego częścią jest kompleks leśny – Las Gdański.

10) Najbardziej znany park w Krakowie, to Planty znajdujące się w centrum miasta. Wszędzie stąd blisko, są tu pomniki i fontanny.

Park Zdrojowy Ciechocinek ciekawostki atrakcje
Ciechocinek, Park Zdrojowy

11) Inne wybrane parki w Polsce:
Park Szczytnicki we Wrocławiu,
Park Zdrojowy w Nałęczowie,
Park Henryka Jordana w Krakowie,
Park Źródliska w Łodzi,
Park Zdrojowy w Kudowie-Zdroju,
Park Pszczyński w Pszczynie, nazywany Perłą Górnego Śląska,
Ogród Saski w Lublinie,
Park Sołacki w Poznaniu,
Park Miejski w Zamościu,
Park im. Ronalda Reagana w Gdańsku,
Park Kasprowicza w Szczecinie.

12) Ogrody jordanowskie, to tereny zieleni głównie na terenach miast, przeznaczone dla dzieci i młodzieży. Nazwa pochodzi od nazwiska lekarza Henryka Jordana (1842-1907), pomysłodawcy i założyciela pierwszego ogrodu tego typu w Krakowie. Chodzi o założony w 1889 r. Park im. Henryka Jordana w dzielnicy V Krowodrza, mający 21,5 ha powierzchni.

Central Park ciekawostki Nowy Jork
Central Park w Nowym Jorku. Piesek na górnym foto, to też Central Park

Parki miejskie na świecie

13) Najbardziej znanym twórcą amerykańskich parków publicznych był Frederick Law Olmsted (1822-1903). Stworzył m.in. nowojorski Central Park.

14) Wprawdzie Central Park jest najsłynniejszym parkiem Nowego Jorku, ale jest dopiero piąty na liście największych parków tego miasta. Największym jest Pelham Bay Park, mający 11,19 km powierzchni.

> Ciekawostki o Central Parku

Everton Park ciekawostki Liverpool dzielnica
Liverpool, Anglia. Tablica informacyjna w Everton Park

15) Parki kieszonkowe (pocket parks), to parki o niedużej powierzchni, maksymalnie do 5 tys. metrów kwadratowych. Często to niewielki grunt o nieregularnym kształcie między działkami budowlanymi. Koncepcja takich parków zrodziła się w USA, w najbardziej zurbanizowanych regionach. Po jakimś czasie stwierdzono, że atrakcyjnie utrzymywane małe i średnie parki mają pozytywny wpływ na wartość sąsiadujących nieruchomości.

Niektóre parki kieszonkowe:
– Balfour Street Park w Sydney, Australia,
– Park przed Pałacem La Moneda na Morandé Street (Santiago, Chile),
– Polaris Founder’s Park w Columbus (Ohio, USA).

Parki kieszonkowe powstały też w Polsce, np. na krakowskim Zabłociu, w Dzielnicy XIII Podgórze, w łódzkiej dzielnicy Polesie, w Warszawie na Wilanowie.

Mill Ends Park 2007 Portland parki miejskie ciekawostki
Mill Ends Park, Portland – najmniejszy park świata (rok 2007). Foto: atul666 / cc-by sa 2.0

16) Najmniejszy park świata, to Mill Ends Park. Znajduje się na drodze SW Naito Parkway w Portland (Oregon, USA). Ma kształt koła o średnicy 61 cm i zajmuje powierzchnię około 0,29 m². W 1948 r. dziennikarz Dick Fagan z okazji dnia Świętego Patryka postanowił zagospodarować otwór pod latarnię. W 1976 roku, siedem lat po śmierci Fagana, Mill Ends Park został oficjalnie uznany za park miejski.

Mundelein Illinois USA Robert Lewandowski Park
Robert Lewandowski Park w Mundelein (Illinois, USA)

17) Największy park miejski w USA? South Mountain Park (Phoenix, Arizona) o powierzchni 66 km². Powstał w 1924 roku, gdy prezydent Calvin Coolidge za 17 tys. USD sprzedał miastu Phoenix 13 tys. akrów (53 km²) swojej ziemi.

18) W 1934 r. w Lizbonie (Portugalia) powstał Park Montsanto. Obecnie jest obsadzony różnymi gatunkami drzew, głównie sosen. Ma niemal 1000 hektarów powierzchni.

Hong Kong Park ślub za granicą w Hongkongu
Hong Kong Park > tu więcej zdjęć

19) Richmond Park, to niemal 1000-hektarowy park w Londynie. Był ogrodzony już w XVII wieku.

20) Największy system parków znajduje się w Denver (Kolorado, USA). Najbardziej znanymi spośród ponad 200. tutejszych parków są: Washington Park, City Park oraz Cheesman Park.

Battery Park Nowy Jork ciekawostki NYC
Battery – park w Nowym Jorku

21) Phoenix Park w Dublinie ma 800 ha powierzchni. Jest ogrodzony, a na jego terenie stoją zabytkowe budowle. Kiedyś w tym miejscu polowano na zwierzynę.

22) Inne parki na świecie, godne odnotowania:
Kings Park (Perth, Australia),
Stanley Park (Vancouver, Kanada),
Fairmount Park (Filadelfia, USA),
Bitcewskij Park (Moskwa, Rosja),
Metropolitan Park (Santiago, Chile),
Park Chapultepec (Mexico City).

Ciekawostki o parkach i zdjęcia: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Banan – ciekawostki
> Ciekawostki o papugach
> Hulajnoga – ciekawostki