Sztokholm to jedno z najpiękniejszych miast Europy, rozłożone na 14 wyspach i połączone ponad 50 mostami, co nadaje mu niepowtarzalny, wodny charakter. W stolicy Szwecji historia splata się z nowoczesnością, a każdy zakątek skrywa fascynujące opowieści – od zatopionego okrętu Vasa po miejsca wręczania Nagród Nobla. Jeśli szukasz inspiracji na podróż lub chcesz dowiedzieć się więcej, ten tekst zabierze cię w magiczną podróż po Sztokholmie
Sztokholm, stolica Szwecji i jej największe miasto
Sztokholm jest politycznym i kulturalnym sercem Szwecji i największym miastem kraju. Mieszka tu około 1,5 miliona ludzi w aglomeracji, a cała metropolia liczy ponad 2,4 miliona mieszkańców. To dynamiczne, wielonarodowe miejsce, gdzie Szwedzi, imigranci z całego świata i turyści tworzą wyjątkową mieszankę kultur. Miasto rozciąga się na 14 wyspach w archipelagu Morza Bałtyckiego, co sprawia, że wszędzie czuje się bliskość wody – od jeziora Mälaren po Morze Bałtyckie. Sztokholm słynie z wysokiej jakości życia, czystego powietrza i doskonałej komunikacji miejskiej, co przyciąga zarówno młodych profesjonalistów, jak i rodziny.
Nazwa miasta
Nazwa „Sztokholm” pochodzi ze staroszwedzkiego: „stock” oznaczającego belkę, pal lub pień drzewa oraz „holme” – wyspa. Nazwa nawiązuje do pnia wbitego w wodę jako znak graniczny lub miejsca, gdzie w XIII wieku zbudowano pierwsze umocnienia. Według legendy, nazwa powstała w czasach, gdy miasto broniło się przed piratami – pal wbity w dno oznaczał granicę, za którą nie wolno było cumować obcym statkom. Ta etymologia idealnie oddaje charakter miasta – zbudowanego na wyspach i od zawsze związanego z wodą.
Siedziba rządu, parlamentu i rodziny królewskiej
Sztokholm jest sercem władzy Szwecji. Tu mieści się Riksdag – parlament szwedzki, a także siedziba rządu. Rodzina królewska, na czele z królem Karlem XVI Gustawem i królową Sylwią, mieszka w Pałacu Drottningholm, oficjalnej rezydencji monarchów, położonej na obrzeżach miasta. W centrum znajduje się Zamek Królewski, gdzie odbywają się oficjalne uroczystości. Szwecja jest monarchią konstytucyjną, więc król pełni funkcje reprezentacyjne, ale jego obecność w Sztokholmie nadaje miastu szczególnego blasku i tradycji.
Założenie miasta przez Jarla Birgera w 1252 roku
Miasto prawdopodobnie założył Jarl Birger Magnusson, jeden z najpotężniejszych szwedzkich możnowładców średniowiecza. W 1252 roku Birger nakazał zbudowanie fortecy na wyspie Stadsholmen, aby chronić szlak handlowy na jeziorze Mälaren. To właśnie od tego czasu datuje się początki Sztokholmu jako ważnego ośrodka handlowego. Birger, ojciec przyszłego króla Magnusa Ladulåsa, był mistrzem w budowaniu fortyfikacji – jego działania pozwoliły miastu szybko stać się centrum władzy i handlu na Bałtyku.
70 muzeów, w tym słynne Muzeum Okrętu Vasa
Sztokholm to prawdziwa mekka miłośników muzeów – jest ich blisko 70! Największą atrakcją jest Muzeum Vasa, w którym stoi w całości zachowany XVII-wieczny okręt wojenny Vasa. Ten 69-metrowy galeon zatonął podczas pierwszego rejsu 10 sierpnia 1628 roku – zaledwie 1300 metrów od brzegu. Po ponad 300 latach, w 1961 roku, wydobyto go z dna Morza Bałtyckiego w stanie niemal idealnym. Dziś Vasa to najlepiej zachowany okręt z XVII wieku na świecie i jedna z największych atrakcji turystycznych Szwecji. Inne ciekawe muzea, to Skansen – pierwszy na świecie skansen na wolnym powietrzu, Muzeum ABBA i Fotografiska.
Ratusz Sztokholmski – miejsce wręczania Nagród Nobla
Ratusz Sztokholmski (Stadshuset), zbudowany w latach 1911–1923, to nie tylko siedziba władz miasta, ale też miejsce corocznej gali wręczania Nagród Nobla. Bankiet noblowski odbywa się tu co roku 10 grudnia – w rocznicę śmierci Alfreda Nobla. Sala Złota z mozaikami i Sala Błękitna to prawdziwe arcydzieła sztuki. Z 106-metrowej wieży ratusza rozciąga się jeden z najpiękniejszych widoków na miasto. Ratusz jest symbolem Sztokholmu i jednym z najważniejszych budynków w Szwecji.
Zamek Królewski – Kungliga Slottet
Zamek Królewski, znany jako Kungliga Slottet, zbudowano w latach 1697–1754 w stylu barokowym. Stoi na wyspie Stadsholmen, w sercu Gamla Stan – Starego Miasta. Zamek jest oficjalną rezydencją króla, choć rodzina królewska mieszka w Drottningholm. W środku znajdują się reprezentacyjne sale, skarbiec i muzeum. Codziennie o 12:15 odbywa się zmiana warty, która przyciąga tłumy turystów. To jeden z największych zamków królewskich w Europie, który łączy historię z codzienną obecnością monarchii.
Greta Garbo – ikona Hollywood urodzona w Sztokholmie
Greta Garbo (właśc. Greta Lovisa Gustafsson) urodziła się w Sztokholmie 18 września 1905 roku, w dzielnicy Södermalm. Dorastała w skromnych warunkach, ale jej talent aktorski szybko został zauważony. W Hollywood stała się legendą kina niemego i wczesnego dźwiękowego, grając w takich filmach, jak „Anna Karenina” czy „Ninoczka”. Po 1941 roku wycofała się z życia publicznego i nigdy nie wróciła na ekrany. W Sztokholmie można odwiedzić miejsca z jej dzieciństwa i zobaczyć tablice pamiątkowe.
Transport publiczny – metro, autobusy i Pendeltåg
Sztokholmska komunikacja miejska jest jedną z najlepszych w Europie. Metro (Tunnelbana) ma 100 stacji i trzy linie, a niektóre stacje wyglądają jak dzieła sztuki – np. stacja T-Centralen czy Kungsträdgården. Autobusy i tramwaje dojeżdżają wszędzie, a szybka kolej podmiejska Pendeltåg łączy centrum z przedmieściami. Wszystko działa punktualnie i jest bardzo ekologiczne – większość pojazdów jest elektryczna. Kupując bilet SL Access, można podróżować całą siecią.
Letnie Igrzyska Olimpijskie 1912
W 1912 roku Sztokholm był gospodarzem Letnich Igrzysk Olimpijskich – piątych w historii nowożytnych igrzysk. Impreza była wzorowo zorganizowana i uznawana za jedne z najlepszych w historii. Po raz pierwszy pojawiły się konkurencje kobiet (pływanie i tenis), a także debiutowały konkurencje takie jak pięciobój nowoczesny. Stadion Olimpijski w Sztokholmie, zbudowany na te igrzyska, stoi do dziś i jest używany na różne wydarzenia sportowe i koncerty.
Z czego słynie Sztokholm?
Sztokholm słynie przede wszystkim z wyjątkowej architektury, pięknych parków i wyspiarskiego charakteru. To jedno z najbardziej zielonych miast na świecie – aż 40% powierzchni zajmują parki, lasy i woda. Miasto jest znane z designu – tu powstały marki takie jak IKEA, H&M czy Orrefors. Sztokholm to stolica skandynawskiego minimalizmu i stylu „lagom”. W sezonie letnim archipelag zamienia się w raj dla żeglarzy – ponad 30 tysięcy wysp i wysepek tworzy niepowtarzalny krajobraz. Zimą miasto zamienia się w bajkową krainę lodowych ścieżek i saun, z widokiem na zamarznięte jezioro.
Sztokholm ciekawostki o Sztokholmie + zdjęcia: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Göteborg
> Malta
> Kronborg, Dania
