Przez ostatnie lata uwagę mediów i strategów przykuwały głównie maszyny latające, jednak prawdziwa rewolucja odbywa się dziś tuż przy samej ziemi. Wojskowe drony naziemne – określane fachowo jako bezzałogowe pojazdy lądowe (UGV, ang. Unmanned Ground Vehicles) – przestały być futurystyczną ciekawostką z poligonów, stając się pełnoprawnymi uczestnikami współczesnych konfliktów zbrojnych. Wyposażone w zaawansowane sensory, kamery termowizyjne oraz algorytmy sztucznej inteligencji, przejmują najniebezpieczniejsze zadania na linii frontu, ratując życie żołnierzy i zmieniając taktykę prowadzenia walk.
Wygląd, waga i koszt produkcji bezzałogowych pojazdów lądowych
Współczesne wojskowe drony naziemne przybierają niezwykle zróżnicowane formy, dostosowane ściśle do ukształtowania terenu i powierzonej misji. Najmniejsze konstrukcje zwiadowcze przypominają miniaturowe łaziki lub zdalnie sterowane pojazdy o wadze zaledwie 15–40 kilogramów, które żołnierz może przenieść w plecaku lub przetransportować w bagażniku samochodu terenowego. Średnie platformy logistyczne i ewakuacyjne ważą zazwyczaj od 200 do 800 kilogramów, poruszając się na szerokich kołach terenowych lub gumowych gąsienicach zapewniających doskonałą przyczepność w błocie i gruzach. Największe, ciężkie bezzałogowce bojowe przypominają bezzałogowe miniczołgi – ich masa przekracza 1,5–3 tony, a opancerzony kadłub chroni elektronikę przed odłamkami i ogniem broni strzeleckiej.
Ogromną zaletą tych konstrukcji jest ich ekonomia produkcji. Proste, drukowane i składane modułowo roboty transportowe lub minujące kosztują od 5 000 do 25 000 dolarów za sztukę. Bardziej zaawansowane systemy rozpoznawcze i ewakuacyjne to wydatek rzędu 50 000–150 000 dolarów, natomiast ciężkie, uzbrojone platformy z wieżyczkami strzeleckimi i systemami AI kosztują od kilkuset tysięcy do ponad miliona dolarów – co i tak stanowi ułamek ceny tradycyjnego czołgu czy bojowego wozu piechoty, którego załoga wymaga wieloletniego szkolenia.
Rodzaje dronów naziemnych i rola sztucznej inteligencji
Współczesne bezzałogowce lądowe dzielą się na kilka wyspecjalizowanych kategorii, które wzajemnie się uzupełniają na polu walki:
Drony zwiadowcze i obserwacyjne: Niskoprofilowe, ciche maszyny z napędem elektrycznym, wyposażone w kamery dzienno-nocne, termowizję oraz dalmierze laserowe. Wjeżdżają w gęstą zabudowę miejską, tunele czy okopy przeciwnika, przesyłając obraz na żywo bez narażania zwiadowców.
Platformy do ewakuacji medycznej (CASEVAC): Specjalnie wyprofilowane, opancerzone lub osłonięte nosze na gąsienicach, pozwalające bezpiecznie wywieźć rannego żołnierza ze strefy ciągłego ostrzału snajperskiego i artyleryjskiego.
Drony logistyczne i transportowe: Przewożą amunicję, wodę, żywność, akumulatory i sprzęt łączności na pierwszą linię okopów, pokonując tzw. „szarą strefę” kontrolowaną przez wrogie drony powietrzne.
Roboty saperskie i minujące: Wykrywają i neutralizują improwizowane ładunki wybuchowe lub samodzielnie rozkładają pola minowe pod osłoną nocy.
Bezzałogowe pojazdy bojowe i drony kamikadze: Uzbrojone w zdalnie sterowane karabiny maszynowe, granatniki, wyrzutnie przeciwpancernych pocisków kierowanych (PPK) albo przenoszące kilkadziesiąt kilogramów materiału wybuchowego do niszczenia bunkrów i mostów.
Kluczowym przełomem ostatnich lat jest integracja tych platform ze sztuczną inteligencją (AI). Dzięki systemom wizji komputerowej i nawigacji autonomicznej nowoczesne wojskowe drony naziemne potrafią samodzielnie omijać przeszkody terenowe, wracać po własnym śladzie w przypadku zagłuszenia sygnału radiowego przez systemy walki radioelektronicznej (WRE), a także automatycznie wykrywać i śledzić cele w trudnych warunkach pogodowych.
Dlaczego armie inwestują w UGV? Korzyści na polu bitwy XXI wieku
Masowe inwestycje w robotykę lądową wynikają z fundamentalnej zmiany charakteru współczesnej wojny, zdominowanej przez wszechobecne rozpoznanie satelitarne i roje dronów powietrznych. Na dzisiejszym froncie każdy ruch tradycyjnego pojazdu opancerzonego lub grupy piechoty jest natychmiast wykrywany i atakowany.
Wprowadzenie bezzałogowców lądowych przynosi armiom cztery strategiczne korzyści:
Ochrona życia ludzkiego: Maszyna przejmuje zadania o najwyższym wskaźniku śmiertelności – rozminowanie, szturm na umocnione pozycje oraz ewakuację rannych spod ostrzału.
Niska sygnatura wykrywalności: Elektryczne silniki praktycznie nie emitują ciepła i hałasu, dzięki czemu są znacznie trudniejsze do namierzenia przez kamery termowizyjne niż klasyczne pojazdy spalinowe.
Niezawodność i brak zmęczenia: Roboty mogą pełnić dyżur obserwacyjny lub transportowy przez wiele godzin bez ludzkiego stresu, strachu i w skrajnych warunkach pogodowych.
Asymetria kosztów: Tani dron naziemny wart kilkanaście tysięcy dolarów jest w stanie zniszczyć umocnienia lub pojazd przeciwnika wart kilka milionów dolarów.
Kto przoduje w technologii i jak roboty bojowe sprawdziły się w Ukrainie?
Światowymi liderami w rozwoju zaawansowanych platform lądowych są Stany Zjednoczone (programy takie jak RCV – Robotic Combat Vehicle), Izrael (autonomiczne pojazdy patrolowe chroniące granice), Estonia (słynna platforma THeMIS firmy Milrem Robotics, używana przez wiele armii NATO), Wielka Brytania, Chiny oraz Korea Południowa.
Prawdziwym poligonem doświadczalnym stała się jednak wojna w Ukrainie, gdzie obie strony – a w szczególności armia ukraińska – wdrożyły wojskowe drony naziemne na niespotykaną dotąd skalę. Ukraińskie jednostki regularnie wykorzystują kołowe i gąsienicowe roboty (takie jak Ratel S, Ironclad, TerMIT czy estońskie THeMIS) do dostarczania amunicji do okrążonych pozycji, ewakuacji ciężko rannych żołnierzy z otwartego pola oraz wysadzania umocnionych punktów oporu i przepraw mostowych za pomocą lądowych dronów kamikadze. Doświadczenia z frontu jednoznacznie pokazują, że w najbliższej dekadzie bezzałogowe pojazdy lądowe staną się tak samo powszechnym elementem wyposażenia każdej brygady, jak dziś kamizelka kuloodporna czy karabinek szturmowy.
Wojskowe drony naziemne: (c) Technologie . Sadurski.com / GM
Brytyjskie próby systemu X-2 ze współczesnym wyposażeniem, rok 2020. Foto:
Zobacz też:
> Tanie drony i nowe fabryki zmienią potęgę militarną USA?
> Zwierzęta na wojnie w Ukrainie. Historie przetrwania pośród wybuchów i chaosu


