40 niezwykłych ciekawostek o złocie – fakty, których nie znasz

Wszystko, co powinieneś wiedzieć o złocie. Właściwości, zastosowanie, gorączka złota, złoto jadalne. Złoto ciekawostki i fakty. Sadurski.com Sadurski.com dostarcza informacji o faktycznych właściwościach i zastosowaniach złota, a także jego znaczeniu i kulturze i języku

Właściwości złota

1) Złoto (Au), to pierwiastek o liczbie atomowej 79. To jeden z najcięższych pierwiastków występujących naturalnie w przyrodzie.

Oto rozszerzone ciekawostki o złocie, przygotowane w rzetelnym, poradnikowym stylu. Każdy punkt został wzbogacony o istotne fakty, zachowując przy tym Twoją oryginalną numerację i kolejność.

2) To jeden z najbardziej pożądanych metali w historii świata.Od wieków złoto stanowi fundament systemów monetarnych, symbol władzy królewskiej oraz najbardziej stabilną formę lokowania kapitału, która – w przeciwieństwie do pieniądza papierowego – nigdy nie traci całkowicie swojej wartości rynkowej.

3) Złoto charakteryzuje się dużą odpornością chemiczną, jednak rozpuszcza się w rtęci oraz w tak zwanej wodzie królewskiej. Ta ostatnia to niezwykle silnie żrąca mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego (w stosunku objętościowym 3:1), która jako jedna z nielicznych substancji na Ziemi potrafi „pokonać” ten szlachetny metal.

4) Złoto jest niemal całkowicie odporne na korozję oraz działanie czynników atmosferycznych. W przeciwieństwie do srebra czy miedzi, czyste złoto nie ciemnieje i nie pokrywa się nalotem (patyną) pod wpływem powietrza czy wody, dzięki czemu wydobyte po setkach lat z wraków statków złote monety wciąż lśnią tak samo jak w dniu ich wybicia.

5) W swojej najczystszej postaci złoto jest niezwykle miękkie i kowalne, dlatego w jubilerstwie dodaje się do niego domieszki innych metali, aby zwiększyć jego twardość. System prób określa zawartość kruszcu w stopie: najszlachetniejsza próba 0 (zero) zawiera aż 99,9% czystego złota, podczas gdy popularna w produkcji biżuterii próba 6 posiada go jedynie 33,3%, co znacząco wpływa na cenę i wytrzymałość przedmiotu.

6) Czystość i zawartość złota w stopach określana jest w karatach. Złoto najwyższej jakości to złoto 24-karatowe (odpowiadające próbie 1000), które w swojej najbardziej rafinowanej formie zawiera do 99,999% czystego kruszcu i jest wykorzystywane głównie do produkcji sztabek inwestycyjnych oraz w specjalistycznym przemyśle elektronicznym.

Złoto w Twoim smartfonie – dlaczego jest niezbędne?

7) W każdym nowoczesnym smartfonie znajduje się średnio około 0,034 grama czystego złota, które jest wykorzystywane do budowy mikroprocesorów oraz pozłacania styków na płycie głównej. Wybór tego metalu nie jest przypadkowy – złoto cechuje się doskonałą przewodnością elektryczną i, co najważniejsze, nie koroduje, co zapewnia bezawaryjne działanie urządzenia przez lata. Choć ilość kruszcu w jednym telefonie jest niewielka, to przy skali miliardów produkowanych urządzeń, recykling elektroniki (tzw. miejskie górnictwo) staje się obecnie jednym z najbardziej obiecujących źródeł odzyskiwania tego cennego metalu na świecie.

Fakty i liczby. Ile waży sztabka złota i czym jest uncja trojańska?

8) Sztabka złota ma kształt prostopadłościanu. Najczęściej waży 400 uncji (12,44 kg). 1 uncja, to 31,1 g.

9) Jednostką złota w handlu jest uncja trojańska (31,1035 grama). Nazwa pochodzi od francuskiego miasta Troyes.

Próby złota i ich zawartość

Niezwykłe zastosowania złota – od luksusowych haftów po silniki Formuły 1

10) To drogocenny metal szlachetny używany w jubilerstwie (50% wykorzystania), biciu monet, sztuce i zdobieniach. Także w stomatologii, elektronice i nie tylko. Złotem powlekane są skafandry kosmonautów i powierzchnie sztucznych satelit, gdyż odbijają podczerwień i fale radiowe.

11) Ze złota od wieków wytwarzane są niezwykle precyzyjne nici, wykorzystywane w luksusowym hafcie artystycznym. Proces ten polega na owijaniu jedwabnego rdzenia niezwykle cienką taśmą ze szczerego złota, co pozwala uzyskać materiał odporny na upływ czasu i utratę blasku. Tak wykonane zdobienia, zwane bajorkiem, do dziś zdobią najcenniejsze szaty liturgiczne, sztandary wojskowe oraz kreacje haute couture największych domów mody, podkreślając ich prestiż i unikalny charakter.

12) Cienką warstwą złota pokryty jest kadłub oraz owiewka kabiny amerykańskiego samolotu walki elektronicznej Northrop Grumman EA-6B Prowler, należącego do US Navy. Wykorzystanie złota w lotnictwie wojskowym nie wynika jednak z chęci luksusu, lecz z jego unikalnych właściwości fizycznych – złoto doskonale odbiera i odbija fale elektromagnetyczne oraz chroni załogę przed szkodliwym promieniowaniem generowanym przez potężne urządzenia zakłócające, w które wyposażona jest ta maszyna.

13) Złotem pokryte są komory silników w legendarnych samochodach marki McLaren, w tym w kultowym modelu F1 oraz bolidach Formuły 1. Wybór tego kruszcu podyktowany jest faktem, że złoto jest najlepszym znanym reflektorem ciepła, co pozwala na skuteczne izolowanie delikatnych podzespołów z włókna węglowego od ekstremalnych temperatur generowanych przez jednostkę napędową. W samym tylko modelu drogowym McLaren F1 zużyto około 16 gramów 24-karatowego złota, aby zapewnić optymalne warunki pracy silnika i chronić strukturę nadwozia przed przegrzaniem.

14) Złoto płatkowe, plasterki lub złoty pył, dodawane są do ekskluzywnych potraw, także do niektórych napoi (złoto koloidalne) i słodyczy.

Złoto na talerzu: Jak smakuje złoto jadalne i czy jest bezpieczne?

15) Istnieje coś takiego, jak złoto jadalne (w bardzo cienkich płatkach). Są to bardzo drobne płatki ze złota, których celem jest przyozdobienie luksusowych potraw, nadanie im wykwintnego charakteru i podkreślenie, że osoby które będą spożywać, to osoby wyjątkowe i bogate.

16) Jak smakuje złoto? Tak jak woda, ma smak neutralny.

17) Obawiasz się, że spożycie złota może zaszkodzić organizmowi? Bynajmniej. Złoto które trafi do ludzkiego organizmu jest obojętne chemicznie i jest wydalane bez zmian. Choć niektórzy twierdzą, że spożywanie złota jest dobre na reumatyzm, bóle stawów, miażdżycę, bóle głowy i pleców.

18) Złoto w płatkach można też dodawać np. do szampana. Nie idzie od razu na dno i daje piękny efekt wizualny, bo jego kawałki odbijają światło.

Gdzie szukać złota? Wydobycie w Polsce i najbogatsze złoża na świecie

19) Złoto występuje jako samorodki lub ziarna, np. w wodach niektórych rzek.

20) Złoto wydobywane jest głównie w kopalniach głębinowych (w strefie zimnej) i odkrywkowych (w strefie gorącej).

21) Złoto występuje też w wodach oceanów, jednak w bardzo małych ilościach. Gdyby wszystkie oceany wysuszyć, otrzymalibyśmy 15 tys. ton złota.

22) Ilość złota w okolicach Johannesburga (RPA) oceniana jest na ok. 70 tys. ton. Złoto występuje także w Rosji, Australii, w Chinach, USA, Kanadzie, Indonezji, Uzbekistanie, Peru, Ghanie i Kirgistanie.

23) Najwięksi wydobywcy złota, to: Australia, Republika Południowej Afryki, Rosja i Chile.

24) W Polsce złoto pozyskuje się ze złóż rud miedzi, w okolicach Lubina, Polkowic i Rudnej. Obecnie pozyskuje się ponad 3 tony rocznie. Szacuje się, że na Dolnym Śląsku jest pod ziemią 350 ton złota. W latach 1175-1240 wydobyto tu ok. 50 ton złota.

Złoto w starożytności – od egipskich grobowców po mit o złotym runie

25) Złoto było doceniane przez człowieka już tysiące lat temu. Rzemieślnicy używali go w chalkolicie (epoce miedzi), ok. 5,5 – 3 tys. lat p.n.e.

26) W starożytnym Egipcie wydobywano ok. 1 tony złota rocznie. O złocie pisano egipskimi hieroglifami, a wyroby ze złota wstawiano do egipskich grobowców.

27) Istnieje plan kopalni złota w Nubii, powstały ok. 1100 r p.n.e. Złoto (i nie tylko) wydobywano za panowania króla Salomona (961-922 p.n.e.).

28) W starożytnej Grecji istniał mit o złotym runie. Była to skóra skrzydlatego barana pilnowana przez smoka Aresa, którą zabrał Jazon. W krajach Azji skóry baranów używano do wyławiania drobin złota z rzek. Po osuszeniu wyjmowano je z sierści. Dodajmy, ze pierwsze złote monety miały kształt przypominający… skórę zdjętą ze zwierząt.

Gorączka złota w Kalifornii – jak szaleństwo ogarnęło Amerykę

29) Świat przeżywał co najmniej kilka okresów gorączki złota. Kilka razy miała ona miejsce w USA, w XIX wieku. Gorączka złota w Kalifornii (1848-49) zaczęła się po przypadkowym znalezieniu samorodka złota 24 stycznia 1848. Wieść o tym błyskawicznie się rozniosła. Handlarz Samuel Brannan wykupił wtedy wszystkie szpadle i sita w okolicy, sprzedając je potem poszukiwaczom złota za cenę kilkadziesiąt razy wyższą. Po ogłoszeniu informacji o złocie przez Kongres USA, do Kalifornii zaczęli ściągać ludzie za całych Stanów Zjednoczonych, a nawet z innych krajów. Ich liczba mogła wynosić nawet 100 tysięcy. Na gorączce złota najwięcej jednak zarabiali nie poszukiwacze, lecz spekulanci.

Kolejne niesamowite ciekawostki o złocie

30) Największy blok złota na 250 kg i można go oglądać w Muzeum Złota Toi w Japonii.

31) Płatek złota można rozbić do takiej grubości, że będzie półprzezroczysty.

32) Parytet złota był to stosunek złota o określonej wadze do konkretnych walut. Funkcjonował od końca XIX wieku do wybuchu I wojny światowej.

33) Piryt, minerał żelaza, nazywany jest złotem głupców. Przypomina wyglądem złoto i przez niektórych może być z nim pomylony.

34) Monety bulionowe, to monety ze złota. Są monetami inwestycyjnymi – kupowanymi jako inwestycja kapitału.

35) 1/3 złota istniejąca na świecie spoczywa w skarbcach banków centralnych różnych państw.

Nie tylko żółty blask – jak powstaje białe, niebieskie i różowe złoto?

36) Białe złoto, to stop złota z niklem i cynkiem. Czasem tez ze srebrem i palladem. Stop przypomina barwną paletę.

37) Niebieskie złoto (stop złota z żelazem i niklem) stworzył pod koniec lat 80. XX wieku jubiler z Genewy. Jest to najrzadziej stosowany stop złota.

38) Czerwone (różowe) złoto, to stop złota ze srebrem i miedzią.

Złoto w polskim języku – frazeologizmy

39) Wartość złota przeniknęła do naszej codziennej mowy. Mówimy, że „nie wszystko złoto, co się świeci”, co ostrzega przed uleganiem pozorom. Ktoś może mieć „złote serce” (być bardzo dobrym) lub „złote rączki” (być uzdolnionym manualnie). Z kolei „milczenie jest złotem” to jedna z najstarszych zasad dyplomacji, podkreślająca wartość powściągliwości w mowie.

Złoto na wielkim ekranie. Najlepsze filmy z motywem skarbu w tle

40) Złoto pustyni, to amerykański film wojenny z 1999 roku, w reż. Davida O. Russella. Jego akcja toczy się podczas wojny w Zatoce Perskiej (1990-1991). Nakręcono też filmy: Złoto dla zuchwałych (1970), Złoto MacKenny (western z 1969 roku), Złoto dezerterów (polska komedia z 1998 r.), Betonowe złoto (2020), Złoto Rzymu (1961), Złoto Suttera (1936), Płynne złoto (1937), Złoto dla Południa (1940), Siarka jak złoto (1966), Czarne Złoto (1947), Złoto Neapolu (1954) i inne. Powstało też kilka filmów zatytułowanych po prostu: Złoto (Gold).

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o złoto

1. Czy złoto może zardzewieć lub zaśniedzieć?

Nie, czyste złoto jest metalem szlachetnym, który nie wchodzi w reakcję z tlenem ani wodą. Dzięki temu nie koroduje i nie ciemnieje (nie pokrywa się patyną). Jeśli Twoja złota biżuteria zmienia kolor, oznacza to, że zawiera dużą domieszkę innych metali, takich jak miedź czy srebro.

2. Ile karatów ma czyste złoto?

Czyste złoto, o zawartości kruszcu na poziomie 99,9%, ma 24 karaty (próba 1000). W jubilerstwie najczęściej stosuje się złoto 14-karatowe (próba 585), ponieważ jest ono twardsze i bardziej odporne na zarysowania niż czysty metal.

3. Czy jedzenie złota jest zdrowe?

Złoto jadalne (oznaczone jako dodatek E175) jest biologicznie obojętne dla ludzkiego organizmu. Oznacza to, że nie jest trawione ani wchłaniane, więc nie posiada wartości odżywczych, ale też nie szkodzi. Niektórzy przypisują mu właściwości lecznicze w walce z reumatyzmem, jednak nauka traktuje je głównie jako luksusową dekorację.

4. Czym różni się złoto inwestycyjne od biżuterii?

Złoto inwestycyjne to zazwyczaj sztabki i monety bulionowe o najwyższej próbie (24K). Ich cena zależy głównie od aktualnego kursu kruszcu na giełdzie. Biżuteria ma niższą próbę (np. 14K lub 18K), a jej cena obejmuje dodatkowo marżę jubilerską, koszty robocizny oraz podatek VAT, co czyni ją mniej opłacalną formą inwestycji krótkoterminowej.

5. Co to jest „złoto głupców”?

Mianem tym określa się piryt – minerał żelaza, który ze względu na swój mosiężny połysk i krystaliczną strukturę często mylił niedoświadczonych poszukiwaczy złota. Choć wygląda podobnie, jest znacznie twardszy od prawdziwego złota i kruszy się przy uderzeniu, zamiast być kowalnym.

Złoto ciekawostki: (c) Sadurski.com > Fin

Zobacz też:
> Monety kolekcjonerskie
> Biznes lepszy niż złoto

Spodobały Ci się ciekawostki o złocie? Na portalu Sadurski.com czekają na Ciebie tysiące podobnych tekstów! Od lat zbieramy unikalne fakty, relacje z podróży oraz informacje z Polski i całego świata.

📍 Poznaj nasze najpopularniejsze działy: Podróże (ciekawe fakty i relacje z najdalszych zakątków globu), Ciekawostki (tysiące zaskakujących faktów na każdy temat) oraz dział Dowcipy z setkami kategorii, który rozweseli każdego ponuraka.

Odkrywaj świat z pasją – zapraszamy do lektury kolejnych artykułów.