Pocztówki, widokówki, kartki świąteczne. Zadziwiające fakty i ciekawostki o pocztówkach, które warto wiedzieć. Dawne życzenia. Kto wydrukował pierwsze pocztówki? Kto jest autorem słowa pocztówka?
Historia składania życzeń
1) Ludzie składali sobie życzenia niemal od zawsze. W starożytności dobrą okazją do składania życzeń był Nowy Rok. Życzenia noworoczne składali sobie starożytni Egipcjanie oraz mieszkańcy Cesarstwa Rzymskiego. Ci bogatsi życzenia kazali grawerować na metalowych skarabeuszach, aby potem dostarczyć je ważnym osobom. Pod koniec roku dostarczano też gałązki oliwne i laurowe, co miało przynieść drugiej osobie pomyślność oraz sprawić przyjemność.
2) Życzenia pisali Chińczycy. Ponieważ posiedli sztukę produkcji papieru, swoje życzenia pisali na małych, kolorowych arkuszach.
Pierwsze kartki świąteczne
3) Za osobę, która zapoczątkowała modę na życzenia pisane na kartkach świątecznych na Boże Narodzenie, uważany jest Anglik – sir Henry Cole (1898-1882). Był założycielem Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie i wydawcą. Niedługo potem, jak uruchomiono w Anglii Penny Post (usługę wysyłania listów za 1 pensa czyli za 1/4 dotychczasowej ceny), zaczęto wysyłać sobie kartki pocztowe. Wzajemnie, bo za otrzymanie kartki należało koniecznie podziękować i odwzajemnić się życzeniami.
4) Na pół roku przed świętami Bożego Narodzenia 1843 roku, Cole zamówił o malarza Johna Callcotta Horsleya obrazek o tematyce świątecznej. Przedstawiała siedzącą za stołem rodzinę, wznoszącą czerwonym winem toast za adresata kartki świątecznej. Ponieważ miała mieć charakter charytatywny, na bokach artysta dodał przykłady pomocy osobom ubogim. Wydrukowano kilkadziesiąt egzemplarzy. Kilka lat później Henry Cole namówił pocztę do wydrukowania 2 tys. takich samych kartek, które szybko sprzedano.
5) Dziś mówią, że Cole poszedł na łatwiznę. Ponieważ nie miał czasu, aby odpisywać na otrzymane pocztówki, wszystkim wysłał taką samą kartkę z życzeniami świąteczno-noworocznymi. Na każdej dopisał tylko inne nazwisko i adres, a potem wrzucił wszystkie kartki do skrzynki pocztowej.
6) Półtora wieku później, jedną z kartek świątecznych Cole’a z 1843 roku sprzedano na aukcji za ponad 35 tys. dolarów.
Czy wiesz, że?
Najstarsza znana pocztówka wysłana dla żartu
Pisarz Theodore Hook w 1840 roku w Londynie własnoręcznie narysował oraz wysłał sam do siebie kartkę pocztową z karykaturą urzędników pocztowych zgromadzonych wokół ogromnego kałamarza. Nakleił na niej Penny Black – pierwszy samoprzylepny znaczek. W 2002 r. tę pocztówkę sprzedano na aukcji za 31.750 funtów.
Amerykańskie pocztówki z kwiatami
7) Niedługo potem, gdy w Europie Cole wysyłał swą pocztówkę z życzeniami, Louis Prang, wydawca z Bostonu (USA) w 1973 r. podczas Wystawy Światowej spotkał się z żoną swego przedstawiciela w Londynie. Pokazała mu wizytówki, na których były kwiaty. A gdyby takie miłe kartki z kwiatami wysyłać pocztą dla osób, które lubimy oraz bliskim? Rok później powstał pierwszy bardzo prosty wzór kartki pocztowej z kwiatami. Ameryka oszalała – zaczęto sobie wzajemnie wysyłać pocztówki z kwiatami.
8) Nakład pocztówek z kwiatami szybko rósł. W 1881 r. Louis Prang rocznie sprzedał ponad 5 milionów takich pocztówek. Dodajmy do tego konkurencyjnych wydawców.
Historia pocztówki w Polsce
9) Pocztówki największą popularnością cieszyły się w Polsce między końcem lat 50-ych, a końcem lat 70-ych XX wieku. Wówczas drukowano i wysyłano pocztą tysiące wzorów. Pocztówki z widokiem miejscowości (widokówki) wysyłano z pozdrowieniami dla osób bliskich na dowód, że ta miejscowość została odwiedzona. Do dziś w miejscowościach turystycznych na całym świecie są stojaki z pocztówkami. Takie widokówki są wysyłane pocztą albo zachowywane dla siebie, na pamiątkę.
10) W Polsce, w 1966 r. bożonarodzeniowych kartek wydrukowano 16 milionów. 270 wzorów zamówiono u 27. artystów.
Niezwykłe ciekawostki o pocztówkach
11) Pocztówkowa moda w końcu XIX wieku w Anglii spowodowała, że tematyka obrazków drukowanych na pocztówkach poszła w kierunku satyry, często złośliwej i niesmacznej. Krwiożercze bałwany, zakrwawione ptaki, myszy zjadające koty, wylewanie wody na głowy kolędników.
12) Jednak w okresie Bożego Narodzenia na pocztówkach najwięcej było świętych Mikołajów. Obrazki zamawiane przez wydawców malowało wielu artystów, a kartki świąteczne z Mikołajami i motywami świątecznymi były najchętniej kupowane. Mikołaja przedstawiano w rozmaitych sytuacjach związanych ze świętami i prezentami.
Czy wiesz, że?
Słowo pocztówka wymyślił Henryk Sienkiewicz
W 1900 roku redakcja „Słownika Języka Polskiego” ogłosiła konkurs na polską nazwę carte postale. „karta korespondencyjna”). Spośród 400 propozycji wybrano nazwę „pocztówka” nadesłaną przez Marię R. Wkrótce okazało się, że Marią R. jest przyszły polski noblista, pisarz Henryk Sienkiewicz. Tajemnicza Maria R., to prawdopodobnie Maria Radziejewska, ówczesna ukochana pisarza. Nazwa pocztówka wygrało m.in. ze zgłoszonymi do konkursu nazwami: liścik, otwartka, pisanka i kartka.
13) Szybko okazało się, ze powielane w sporych nakładach kartki mogą być dobrym narzędziem reklamowym, a nawet propagandowym, wykorzystywanym w walce politycznej.
14) Deltiologia – tak nazywa się hobby polegające na kolekcjonowaniu pocztówek. Pewien Anglik zgromadził ponad milion pocztówek, dzięki czemu wpisano go do Księgi Rekordów Guinnessa. Kolekcjonerów jest wielu, a od 1991 r. nie są przyjmowane zgłoszenia od kolejnych osób, mających nawet ponad milionowe zbiory.
15) Kolekcję ponad milion pocztówek reklamujących papierosy (każda z innym wzorem!) zebrał pewien Brytyjczyk. Obecnie jego kolekcja znajduje się w zbiorach British Museum w Londynie.
16) Wielkanoc, to obok Bożego Narodzenia najpopularniejsze święto. Wtedy też składamy innym życzenia świąteczne. Tematem pocztówek wielkanocnych są jaja, pisanki, kurczaki, zajączki, koszyczki wielkanocne, gałązki z baziami, itp. Pocztówki na Wielkanoc zaczęto wysyłać niedługo potem, jak popularność zdobyły pocztówki bożonarodzeniowe.
17) W XX wieku można też było kupić pocztówki dźwiękowe. Nadrukowany obrazek mógł być dowolny, a na nim zarejestrowano utwór muzyczny do odtworzenia na gramofonie.
18) Gdy Internet zaczął zdobywać popularność, na przełomie XX/XXI wieku powstały serwisy internetowe oferujące odwiedzającym wysyłanie pocztówek e-mailem czyli e-pocztówek. Można wybrać z wielu wzorów, wybrać kolor i wzór „znaczka”, nawet dołączyć muzyczkę. I oczywiście wpisać też swoje życzenia o dowolnej treści. Taki sposób wysyłania życzeń jest błyskawiczny, nie wymaga dużo czasu, do tego bezpłatny.
Ciekawostki o pocztówkach: (c) Hobby Sadurski.com
Zobacz też:
> Ciekawostki o kolędach
> Kolekcjonowanie monet
