Jiczyn (Jičín) – miasto rozbójnika Rumcajsa

Rumcajs Cypisek Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki

Jiczyn ciekawostki i najważniejsze informacje o Jiczynie. Historia miasta, zabytki, atrakcje turystyczne, zdjęcia Jiczyna. Nie tylko rozbójnik Rumcajs!

Informacje o Jiczynie

1) Jiczyn (Jičín), to kilkunastotysięczne (w 2020 r. blisko 17 tys.) miasto w Czechach, w kraju hradeckim. Jest tu siedziba władz gminy Jiczyn.

2) Jiczyn leżący na pograniczu dwóch wyżyn: Turnovskiej i Jiczyńskiej, nazywany jest „bramą do Czeskiego Raju”.

3) Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1293 roku, a pierwszą znaną właścicielką miasta była czeska królowa Guta (1271-1297).

4) Co roku jesienią Jiczyn jest gospodarzem festiwalu bajek.

5) Wśród miast partnerskich Jiczyna jest polskie miasto Świdnica.

dekanat mury miejskie Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Budynek dekanatu oraz zachowany fragment murów miejskich Jiczyna

Rumcajs i Jiczyn

6) To czeskie miasto rozsławiła na całe Czechy i na inne kraje kreskówka, której bohaterem był rozbójnik Rumcajs, jego żona Hanka (w czeskim oryginale: Manka) i ich synek Cypisek. 39-odcinkowy serial (podzielony na 3 serie) nakręcono w 1967 roku na podstawie cyklu ośmiu powieści, których autorem był pisarz Václav Čtvrtek (1911-1976). Dlaczego ich akcję umiejscowił akurat w Jiczynie? Otóż Václav Čtvrtek spędził tu dzieciństwo. Dodajmy, że wtedy nazywał się Václav Cafourek.

7) O ile wspomniany Čtvrtek wymyślił postać i napisał książki o Rumcajsie, twórcą wizerunku i wyglądu rozbójnika był rysownik Radek Pilař (1931-1993). Co ciekawe, nie musiał długo się zastanawiać jak Rumcajs winien wyglądać. Po prostu spojrzał w lustro i postać stworzył… na własne podobieństwo. Wystarczy porównać zdjęcie Pilařa oraz buzię Rumcajsa. Choć Pilař stworzył wiele plastycznych realizacji, Rumcajs przylgnął do niego na zawsze.

rynek kamienice Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Kamienice z podcieniami przy rynku (plac Wallensteina) w Jiczynie

8) Rozbójnik Rumcajs kiedyś był szewcem, potem zamieszkał w Rzaholeckim Lesie (Řáholci les) pod Jiczynem. Toczył konflikt z Księciem Panem i Księżną Panią. Nie rozstawał się ze swoim wielkim pistoletem.

9) W 1972 r. Czeska Telewizja nakręciła kontynuację liczącą 13 odcinków. Ten serial nosił tytuł O loupeznickém synku Cipískovi, a w Polsce wyświetlano go pod tytułem Cypisek – syn rozbójnika Rumcajsa.

10) Nieopodal rynku w Jiczynie stoi obecnie pracownia szewska (Rumcajsova ševcovna), którą opuścił Rumcajs przed zamieszkaniem w Rzacholeckim Lesie. Jest to rodzaj „muzeum”, w którym można kupić pamiątki z Rumcajsem.

11) Jak by tego było mało, Cypisek – postać znana z kreskówki, znajduje się na każdym drogowskazie w mieście. Bo Jiczyn i postacie z kreskówki o Rumcajsie są już nierozerwalne. Jiczyn zyskał dzięki nim sławę i słusznie ją wykorzystuje wśrod tych, którzy go odwiedzają.

rynek Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Jiczyn, Czechy. Kamienice i fontanna na rynku

Jiczyn – zabytki i atrakcje

12) Jiczyński rynek (plac Wallensteina czyli Valdštejnovo náměstí) jest duży (ma 150 m długości). Stoją przy nim głównie wczesnobarokowe domy z podcieniami, w których są sklepy, piekarnie i kawiarnie.

kolumna maryjna fontanna rynek Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Jiczyn, Czechy. Fontanna na rynku, brama Waldicka i kościół św. Jakuba

13) Na rynku stoi Kolumna Maryjna z 1702 roku, na cokole są posągi z 1795 roku. Są też dwie fontanny: Korunovační (kamienny pawilon z 1834 roku) oraz Amfitrité z 1836 roku, z posągiem Jana Suchardy.

14) W południowej stronie rynku stoi XII-wieczny, dwupiętrowy pałac (po czesku: zamek). To budowla wczesnobarokowa i klasycystyczna. Wcześniej, w XVI wieku stał tu mniejszy dwór.

fontanna rynek Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Rynek w Jiczynie. Kolumna Maryjna i fontanna Korunovační

Pałac został zbudowany w latach 1608-1616 dla Albrechta Jana Smiřický’ego (1594-1618), jednego z potencjalnych kandydatów na króla Czech. Po jego śmierci wybuchły spory o majątek, a królewscy komisarze skonfiskowali zamek i przekazali go siostrze zmarłego (Markéta Salomena). Po roku, 1 lutego 1620 z nieznanych przyczyn doszło do eksplozji. Pałac poważnie ucierpiał, zginęło 41 ludzi. Większość majątku przejął Albrecht z Valdštejna (1583-1634) i na jego polecenie zamek przebudowano.

W połowie 1813 r. w pałacu w Jiczynie spotkali się rosyjski car Aleksander I i król Prus Fryderyk Wilhelm III. Debatowali o koordynacji działań wojskowych wobec wojsk Napoleona.

pałąc zamek rynek Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Pałac w Jiczynie (żółty budynek, z prawej)

Obecnie jiczyński pałac na każdym rogu ma wykusze. Ma trzy dziedzińce, z przodu (od strony rynku) 12 arkadowych filarów. Jest tu muzeum regionalne (w którym zgromadzono 120 tys. eksponatów) i galeria. Jest też sala, w której w 1813 r. debatowali wspomniani wyżej monarchowie. Z tyłu jest nieduży park.

15) Waldicka brama (Valdicka brány) ma 52 metry wysokości i jest symbolem Jiczyna. Nazwa pochodzi od pobliskiej wioski Valdice, gdyż po wyjeździe z bramy była droga w jej stronę. Niegdyś była to jedna z trzech wież wchodzących w skład fortyfikacji Jiczyna. Resztki murów obronnych znajdują się obok kościoła św. Jakuba.

Waldicka brama rynek Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Waldicka brama, symbol Jiczyna

Budowę Waldickiej bramy rozpoczęto w 1568 r. i wykorzystano do tego pozostałości starszej bramy z końca XIV wieku. Brama jest ogólnodostępna, a na loggię widokową prowadzą 152 stopnie.

16) Barokowy kościół św Jakuba Większego zbudowano po 1627 r., na polecenia Albrechta z Wallensteina. Stoi na niedużym placu między jiczyńskim rynkiem, blisko Waldickiej bramy.

Jest połączony specjalnie dobudowanym korytarzem ze stojącym obok pałacem. Dzwony zamontowano w kościele dopiero w 1992 roku. Nigdy nie zbudowano zaplanowanych: kopuły i czterech wież kościoła.

kościół św. Jakuba Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Kościół św. Jakuba, z lewej Waldicka brama

17) Kościół św. Ignacego Loyoli stoi w pobliżu jiczyńskiego rynku, po przeciwległej stronie, co Waldicka brama. Jest zwrócony tyłem do rynku. To najprawdopodobniej najstarsza budowla w Jiczynie.

Kościół zbudowano na przełomie XIII i XIV wieku jako świątynię gotycką i do 1623 r. był pod wezwaniem św. Jakuba Starszego. Po dwóch pożarach otrzymał wygląd renesansowy.

kosciół Loyola Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Kościół św. Ignacego Loyoli blisko jiczyńskiego rynku

18) Na obrzeżach Jiczyna stoi Loggia Wallensteina czyli letni domek Albrechta z Wallensteinu, z XVII wieku. Prowadzi do niego 1825-metrowej długości aleja Lipová (Valdštejnova alej) czyli cztery rzędy starych lip. Jest ich 986 (pierwotnie było ich 1152) i są oddalone od siebie o 6 metrów. Tym niemniej, nie są to te same lipy, które zasadzono w XVII wieku. Obecnie rosnące drzewa mają ok. 100 lat. Są tu ścieżki dla pieszych i rowerzystów.

loggia Waldsteina Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
Loggia Waldsteina w Jiczynie, foto: Vlach Pavel / cc-by-sa 4.0

19) W 1543 r. nad stawem Kníže zbudowano w Jiczynie renesansową wieżę ciśnień (adres: Kollárova 532). Jest nazywana jiczyńską wieżą lub po prostu: wieżą. Krąży o niej legenda o nieszczęśliwych kochankach i duchu mieszkającym w studni. Obecnie na 5. kondygnacjach jest tu 5 apartamentów do wynajęcia.

wieża ciśnień Jiczyn Czechy ciekawostki atrakcje zabytki
XVI-wieczna wieża ciśnień, foto: Kozlikbobes / cc-by-sa 4.0

20) W Jiczynie jest synagoga zbudowana w XVIII wieku, niedawno odrestaurowana (stoi przy ulicy Židovskéj 104). Jest też jeszcze jeden zabytek: cmentarny kościół Panny Marii ze Sale.

(Jičín)Jiczyn ciekawostki i zdjęcia: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Hradec Kralove
> Jablonec nad Nysą
> Harrachov