Kuwejt przyciąga uwagę jako jedno z najbogatszych państw świata, gdzie ropa naftowa płynie strumieniami, a dinar kuwejcki króluje jako najsilniejsza waluta globu. Ten niewielki kraj nad Zatoką Perską łączy tradycję arabską z nowoczesnością, oferując widoki na futurystyczne wieże i starożytne artefakty odkryte przez archeologów. Bogactwo Kuwejtu manifestuje się nie tylko w braku podatków, lecz także w historii pełnej dramatycznych zwrotów, od inwazji po triumfalne odbicie niepodległości
Historia małego giganta naftowego
Kuwejt, położony na Półwyspie Arabskim, ma korzenie sięgające głęboko w przeszłość, choć jego współczesna forma ukształtowała się stosunkowo niedawno. Nazwa kraju wywodzi się od arabskiego słowa „kut”, oznaczającego fortecę, co nawiązuje do małej osady nadmorskiej założonej w 1710 roku przez uciekinierów z terenów dzisiejszej Arabii Saudyjskiej. Ci nomadzi, należący do plemienia Bani Utub, wybrali to miejsce ze względu na dogodne położenie przy zatoce, idealne do handlu i rybołówstwa. Przez wieki Kuwejt rozwijał się jako port handlowy, wymieniając perły, konie i przyprawy z Indiami, Persją i Afryką Wschodnią. W XVIII i XIX wieku region ten przyciągał uwagę mocarstw europejskich, a w 1899 roku Kuwejt podpisał traktat z Wielką Brytanią, stając się protektoratem w zamian za ochronę przed osmańskimi ambicjami.
Kuwejt uzyskał niepodległość w 1961 roku, po dekadach negocjacji z Brytyjczykami, którzy wycofali się z regionu. To wydarzenie zbiegło się z przyjęciem obecnej flagi, składającej się z zielonego, białego, czerwonego i czarnego pasa, symbolizujących odpowiednio arabską ziemię, czyny, pola bitewne i wrogów. Jednak wolność nie trwała długo bez wyzwań – już w tym samym roku Irak zgłosił roszczenia terytorialne, twierdząc, że Kuwejt to dawna prowincja osmańska. Brytyjskie wojska interweniowały, zapobiegając inwazji, ale napięcia pozostały. Najczarniejszy rozdział historii Kuwejtu nadszedł w sierpniu 1990 roku, gdy siły Saddama Husajna wkroczyły do kraju, anektując go jako 19. prowincję Iraku. Okupacja trwała siedem miesięcy, podczas których Irakijczycy plądrowali infrastrukturę, a wycofując się, podpalili setki szybów naftowych, powodując katastrofalne zanieczyszczenia. Koalicja pod wodzą Stanów Zjednoczonych, w ramach operacji „Pustynna Burza„, wyzwoliła Kuwejt w lutym 1991 roku po sześciu tygodniach intensywnych walk. To doświadczenie wzmocniło sojusze Kuwejtu z Zachodem i ukształtowało jego politykę zagraniczną, opartą na dyplomacji i inwestycjach w bezpieczeństwo.
Wcześniejsze odkrycia archeologiczne rzucają światło na prehistorię regionu. Polscy archeolodzy, badając pustynię Al-Subiyah w północnym Kuwejcie, odnaleźli figurkę sprzed siedmiu tysięcy lat, co świadczy o starożytnych osadach z epoki neolitu. Ceramika lokalnej produkcji znaleziona w tym samym miejscu wskazuje na rozwinięte rzemiosło już w czasach przedhistorycznych. Kuwejt, mimo pustynnego krajobrazu, kryje ślady cywilizacji Ubaid, jednej z najstarszych w Mezopotamii, co dodaje mu warstwy tajemniczości. Współczesna monarchia konstytucyjna, z emirem jako głową państwa, łączy te dawne tradycje z nowoczesnym ustrojem, gdzie parlament odgrywa rolę w legislacji, choć władza wykonawcza pozostaje w rękach rodziny Sabah, rządzącej od ponad 250 lat.
Geografia i podział, który kształtuje codzienność kraju
Kuwejt zajmuje powierzchnię zaledwie 17 820 kilometrów kwadratowych, co czyni go jednym z najmniejszych państw świata, porównywalnym wielkością do województwa mazowieckiego. Graniczy z Irakiem na północy i zachodzie, Arabią Saudyjską na południu, a od wschodu oblewa go Zatoka Perska, zapewniając 499 kilometrów linii brzegowej. Teren dominuje pustynia, z płaskimi równinami i nielicznymi wzgórzami, gdzie najwyższy punkt sięga ledwie 306 metrów nad poziomem morza. Klimat jest ekstremalnie suchy i gorący – latem temperatury przekraczają 50 stopni Celsjusza, a opady deszczu wynoszą średnio zaledwie 100 milimetrów rocznie. Grunty uprawne stanowią zaledwie 0,6 procent powierzchni, co ogranicza rolnictwo do marginalnej roli w gospodarce, generującej tylko 0,4 procent PKB. Mimo to Kuwejt importuje większość żywności, polegając na bogactwach podziemnych.
Administracyjnie Kuwejt dzieli się na sześć prowincji, zwanych muhafazami. Największe to Al-Dżahra na północnym zachodzie, obejmująca rozległe pustynie i tereny rolnicze, oraz Al-Ahmadi na południu, centrum przemysłu naftowego. Stolica, również nazywana Kuwejt, leży w prowincji Al-Asima i skupia większość populacji. Inne znaczące miasta to Dżalib asz-Szujuch, As-Salimijja, Hawalli, Dżanub Czitan i Al-Farwanijja, tworzące aglomerację z nowoczesnymi dzielnicami biznesowymi i mieszkalnymi. Populacja Kuwejtu liczy około pięciu milionów mieszkańców, z czego 80 procent to Arabowie, a resztę stanowią imigranci z Azji Południowej, Filipin i Egiptu, pracujący w sektorze usług i budownictwie. Językiem urzędowym jest arabski, choć angielski jest powszechny w biznesie i edukacji.
Z czego słynie Kuwejt
Kuwejt słynie przede wszystkim z ogromnych zasobów ropy naftowej, odkrytych w 1938 roku, co katapultowało kraj do grona światowych potentatów. Już w 1945 roku Kuwejt eksportował ropę na masową skalę, a dziś szacuje się, że pod jego piaskami leży 10 procent globalnych rezerw tego surowca. Sprzedaż ropy generuje blisko połowę dochodów państwa, umożliwiając brak podatków dochodowych dla obywateli i hojne subsydia na paliwo, elektryczność czy opiekę zdrowotną. To bogactwo przejawia się w najwyższym na świecie PKB per capita, przekraczającym 70 tysięcy dolarów amerykańskich. Dinar kuwejcki, waluta wprowadzona w 1961 roku, jest najsilniejszą na świecie – jeden dinar wart jest około 12,5 złotego polskiego, co czyni codzienne transakcje w Kuwejcie symbolem luksusu.
Poza ropą Kuwejt zyskał rozgłos dzięki dramatycznej inwazji irackiej w 1990 roku i szybkiemu wyzwoleniu, co stało się casusem w studiach nad konfliktami międzynarodowymi. Ikoniczne Kuwait Towers, trzy betonowe wieże oddane do użytku w 1979 roku, symbolizują odrodzenie – najwyższa mierzy 187 metrów i służy jako zbiorniki wody oraz punkt widokowy. Uszkodzone podczas okupacji, zostały odrestaurowane, stając się atrakcją turystyczną z restauracjami oferującymi panoramiczne widoki na zatokę. Kuwejt słynie też z unikalnych rekordów, jak największe na świecie składowisko zużytych opon w Sulabiya, gdzie zgromadzono ponad siedem milionów sztuk. Miejsce to jest widoczne z kosmosu i stało się nieoczekiwaną „atrakcją” dla miłośników osobliwości.
W sferze kultury Kuwejt wyróżnia się konserwatyzmem islamskim – sprzedaż i spożywanie alkoholu są zakazane, a nocne życie ogranicza się do kawiarni i centrów handlowych bez dyskotek. Kuchnia kuwejcka, inspirowana tradycjami bliskowschodnimi, opiera się na ryżu, mięsie i przyprawach; popularne dania to machboos, czyli ryż z kurczakiem lub jagnięciną gotowany w bulionie z kardamonem i cynamonem, oraz kabsa, podobna potrawa z dodatkiem suszonych owoców. Sport w Kuwejcie ma specyficzny status – ze względu na ingerencję władz w organizacje sportowe, reprezentanci nie mogą występować pod flagą kraju na olimpiadach, co zmusza ich do startów jako niezależni atleci. Mimo to piłka nożna i koszykówka cieszą się popularnością, a kraj inwestuje w nowoczesne stadiony. Kuwejt słynie również z postępu w prawach kobiet – pierwsze głosy w wyborach oddały one w 2006 roku, co było przełomem w regionie Zatoki Perskiej.
Bogactwo ukryte pod piaskami
Gospodarka Kuwejtu opiera się na ropie, ale kraj dywersyfikuje źródła dochodów, inwestując w fundusze suwerenne warte setki miliardów dolarów. Kuwait Investment Authority, założony w 1953 roku, zarządza aktywami przekraczającymi 700 miliardów dolarów, lokując je w nieruchomościach, akcjach i obligacjach na całym świecie. To pozwala Kuwejtowi na stabilność mimo wahań cen surowców. Przemysł petrochemiczny, rafinerie i eksport gazu ziemnego uzupełniają naftowy filar, a sektor finansowy rozwija się w stolicy, przyciągając banki międzynarodowe. Brak podatków przyciąga inwestorów zagranicznych, choć obywatele Kuwejtu cieszą się dodatkowymi przywilejami, jak gwarantowane zatrudnienie w sektorze publicznym.
Inwestycje w infrastrukturę przekształciły Kuwejt w nowoczesne państwo. Lotnisko międzynarodowe w stolicy obsługuje miliony pasażerów rocznie, a autostrady łączą prowincje z prędkością godną Formuły 1. Sektor turystyczny, choć niszowy, rośnie dzięki wizom elektronicznym – odwiedzający mogą podziwiać wieżowiec Al-Hamra, jeden z najwyższych w regionie, mierzący 414 metrów. Kuwejt rozwija też edukację, z uniwersytetami oferującymi programy w języku angielskim, co przyciąga studentów z Bliskiego Wschodu.
Stolica pełna kontrastów i atrakcji
Stolica Kuwejtu, miasto Kuwejt, to pulsujące serce kraju, gdzie tradycja spotyka się z futurystycznymi projektami. Założone jako mała wioska rybacka, rozrosło się do metropolii z wieżowcami i bulwarami nad zatoką. Wielki Meczet, ukończony w 1986 roku, może pomieścić 10 tysięcy wiernych i zachwyca mozaikami z irańskiej ceramiki oraz kryształowymi żyrandolami. Pałac Seif, rezydencja emira, łączy elementy osmańskiej architektury z nowoczesnymi dodatkami, choć nie jest otwarty dla publiczności.
Atrakcje turystyczne skupiają się wokół promenady Arabskiej, gdzie spacerowicze podziwiają jachty i fontanny. Muzeum Narodowe Kuwejtu prezentuje artefakty z epoki brązu, w tym kolekcję pereł, dawnego bogactwa regionu. Dla miłośników nauki planetarium w kompleksie muzealnym oferuje pokazy gwiazd, a pobliskie akwarium pokazuje faunę Zatoki Perskiej. Souk Al-Mubarakiya, tradycyjny bazar, tętni życiem – tu handluje się przyprawami, złotem i tekstyliami, a restauracje serwują autentyczne dania. Wyspa Failaka, oddalona o 20 kilometrów, kryje ruiny starożytnych świątyń greckich z czasów Aleksandra Wielkiego, co dodaje historycznego smaku wycieczkom.
Kuwejt inwestuje w kulturę, organizując festiwale filmowe i koncerty, choć w ramach islamskich norm. Centra handlowe jak The Avenues, z setkami sklepów i kinami, stają się miejscami spotkań. Miasto ewoluuje, budując nowe dzielnice jak Silk City, planowane jako hub biznesowy z najwyższym budynkiem świata – Burj Mubarak al-Kabir, mającym przekroczyć kilometr wysokości. To wizja Kuwejtu jako lidera regionu, gdzie bogactwo napędza ambicje.
Społeczeństwo w rytmie tradycji i postępu
Społeczeństwo Kuwejtu to mozaika kultur, z dominującą arabską większościową i znacznym odsetkiem ekspatów. Rodzina Sabah rządzi od pokoleń, zapewniając stabilność, choć debaty parlamentarne dodają elementu demokracji. Kobiety, od 2006 roku uczestniczące w wyborach, zajmują stanowiska w rządzie i biznesie, co kontrastuje z konserwatywnymi normami ubioru. Edukacja jest bezpłatna i obowiązkowa, z wysokim wskaźnikiem alfabetyzacji sięgającym 96 procent.
Codzienne życie kręci się wokół rodziny i religii – piątkowe modlitwy w meczetach gromadzą tłumy, a ramadan kształtuje rytm roku. Kuchnia podkreśla gościnność: poza machboos i kabsa, popularne są harees, puree z pszenicy i mięsa, oraz świeże daktyle. Sport, mimo ograniczeń olimpijskich, rozwija się – reprezentacja piłkarska rywalizuje w azjatyckich pucharach, a kluby inwestują w zagranicznych graczy. Kuwejt promuje też jeździectwo i wyścigi wielbłądów, nawiązując do beduińskich tradycji.
Ciekawostki o Kuwejcie: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Korea Południowa ciekawostki
> Tajlandia ciekawostki
> Ciekawostki o Irlandii
