Rock and Roll Hall of Fame w Cleveland to świątynia historii rocka, gdzie gitary Hendrixa, kostiumy Bowie’go i rękopisy Dylana opowiadają o rewolucji dźwięków XX wieku. Co roku ponad pół miliona fanów z całego świata odwiedza budynek zaprojektowany przez I.M. Peia, aby być wśród artefaktów, które zmieniły kulturę. Miłośnicy Zeppelinów i amerykańskie nastolatki odkrywające Nirvanę – każdy znajduje tu kawałek własnej playlisty
Cleveland jako miasto muzeów i stolica rockowej pamięci
Cleveland nad jeziorem Erie w stanie Ohio, od lat przyciąga nie tylko przemysłowym dziedzictwem, ale też bogatą ofertą kulturalną, gdzie muzea tworzą różnorodny krajobraz atrakcji. Cleveland Museum of Art, muzeum otwarte w 1916 roku, przechowuje ponad 45 tysięcy dzieł, od starożytnego Egiptu po współczesność, z darmowym wstępem przyciągając rodziny i turystów. Great Lakes Science Center oferuje interaktywne eksperymenty i planetarium, a USS Cod, okręt podwodny z II wojny światowej, pozwala wejść na pokład autentycznej jednostki. Cleveland History Center skupia się na lokalnej przeszłości, od motoryzacji po imigrantów. Jednak to Rock and Roll Hall of Fame, otwarty w 1995 roku jest magnesem, który przyciąga fanów muzyki z USA, Europy i nie tylko.
W tym kontekście muzeum rocka wyróżnia się skalą i emocjami, oferując przestrzeń, gdzie historia muzyki splata się z osobistymi wspomnieniami. Wiele osób zaczyna wizytę od spaceru po Rock Walk z cytatami gwiazd, zanim wejdzie do środka. Cleveland wykorzystuje swoją rockową tożsamość, organizując koncerty na placu przed budynkiem w sezonie letnim. Inne instytucje, jak Museum of Contemporary Art Cleveland, uzupełniają ofertę dla tych, którzy szukają szerszego spektrum sztuki. Ta różnorodność sprawia, że weekend w mieście może podziwiać zarówno dzieła impresjonistów, jak i riffy Chucka Berry’ego.
Kiedy i dlaczego muzeum rocka powstało właśnie w Cleveland
Pomysł na Rock and Roll Hall of Fame narodził się w 1983 roku, gdy Ahmet Ertegun, założyciel Atlantic Records, zaproponował uhonorowanie artystów kształtujących rock and roll. Po konkursie na lokalizację w 1986 roku, Cleveland wygrało z Memphis i Nowym Jorkiem, oferując 65 milionów dolarów i działkę nad jeziorem Erie. Miasto, gdzie w 1952 roku DJ Alan Freed użył po raz pierwszy terminu „rock and roll” na antenie WJW, miało historyczne uzasadnienie.
Budowa rozpoczęła się w 1993 roku, a projekt I.M. Peia, z charakterystyczną wieżą i szklaną piramidą, kosztował 92 miliony dolarów. Otwarcie 2 września 1995 roku przyciągnęło gwiazdy, m.in. Yoko Ono i Little Richarda, a koncert na stadionie zgromadził 70 tysięcy osób.
Powierzchnia muzeum wynosi 14 tysięcy metrów kwadratowych, z siedmioma poziomami wystaw i salą koncertową na 600 miejsc. Co roku odwiedza je około 550 tysięcy osób, głównie w wieku 25-54 lat, choć rodziny z dziećmi stanowią rosnący odsetek dzięki interaktywnym strefom. Wsparcie pochodzi od biletów, członkostwa i darowizn, a program Adopt an Artifact pozwala sponsorować konserwację konkretnych przedmiotów. W 2023 roku muzeum zebrało rekordowe fundusze na digitalizację archiwum. Zwiedzający przyjeżdżają nie tylko dla eksponatów, ale też po to, by poczuć ducha rewolucji rockowej w miejscu, gdzie wszystko się zaczęło.
Co można zobaczyć na wystawie stałej i usłyszeć w słuchawkach
Wystawa stała w Rock and Roll Hall of Fame zaczyna się od korzeni rock and rolla na poziomie dolnym, gdzie gitara Lucille B.B. Kinga wisi obok pianina Jerry’ego Lee Lewisa z lat 50. Rękopis „Like a Rolling Stone” Boba Dylana, napisany na odwrocie menu restauracji, pokazuje proces twórczy artysty. Kostiumy Michaela Jacksona z teledysku „Thriller” i skórzana kurtka Bruce’a Springsteena z trasy Born in the U.S.A. przyciągają wzrok detalami. Na wyższych piętrach eksponaty obejmują mniej znanych pionierów, jak siostry McGarrigle czy producentów jak George Martin. Stacje audio pozwalają posłuchać oryginalnych nagrań w jakości studyjnej, od wczesnego Elvisa po grunge Pearl Jam. Interaktywne kioski umożliwiają miksowanie własnych wersji klasyków lub oglądanie archiwalnych występów.
W sekcji Cities and Sounds Cleveland zajmuje honorowe miejsce z artefaktami lokalnych bohaterów, jak Nine Inch Nails czy The Raspberries. Gitara Jimi’ego Hendrixa z Monterey Pop Festival, spalona na scenie w 1967 roku, pozostaje jednym z najbardziej emocjonalnych eksponatów. Zwiedzający spędzają godziny przy ścianach z płytami winylowymi i okładkami, odkrywając połączenia między gatunkami. Dla polskiego fana, który kilka lat temu odwiedził muzeum, uderzające było zobaczenie polskich akcentów w sekcji wpływu rocka na Europę Wschodnią.
Najciekawsze wystawy czasowe z ostatnich lat i ich wpływ
Wystawa „Stayin’ Alive: The 1970s” w 2022 roku skupiła się na erze disco i punku, prezentując białą marynarkę Johna Travolty z „Gorączki sobotniej nocy” obok agrafek The Sex Pistols. W 2023 roku „The Beatles: Get Back” pokazała niepublikowane zdjęcia i taśmy z sesji Let It Be, przyciągając rekordową frekwencję. Wystawa o hip-hopie w 2021 roku uhonorowała pionierów jak Grandmaster Flash, pokazując, jak rock wpłynął na rap. W 2024 roku ekspozycja o kobietach w rocku przedstawiła gitary Joan Jett i kostiumy Taylor Swift, podkreślając ewolucję roli płci. Te czasowe prezentacje, trwające zwykle 6-12 miesięcy, uzupełniają stałą kolekcję świeżymi perspektywami. Wiele eksponatów pochodzi z prywatnych zbiorów gwiazd, co ekspozycjom dodaje autentyczności.
Wystawy często towarzyszą ceremoniom inductees, gdzie nowi członkowie jak Dolly Parton w 2022 roku przekazują muzeum kolejne artefakty. W 2019 roku ekspozycja o Woodstock zgromadziła oryginalne bilety i fragmenty sceny z 1969 roku. Te projekty edukacyjne obejmują panele dyskusyjne i warsztaty dla młodzieży.
Co oferuje sklepik i dlaczego warto tam zajrzeć dłużej
Sklep Rock and Roll Hall of Fame na parterze zajmuje ponad 300 metrów kwadratowych, oferując wszystko od koszulek z logo inductees po repliki gitar w miniaturze. Płyty winylowe, od reedycji klasyków po limitowane wydania koncertowe, zajmują całe regały, a sekcja z książkami obejmuje biografie i albumy zdjęciowe. Gadżety jak kubki z cytatami Dylana czy breloki w kształcie gitary Fendera przyciągają kolekcjonerów. Polski fan, który spędził tam niemal godzinę kilka lat temu, poszukiwał rzadkich płyt CD, w zasadzie niedostępnych nigdzie. Ceny wahają się od kilku dolarów za naklejki do setek USD za podpisane memorabilia. Dochód ze sprzedaży wspiera konserwację zbiorów.
W sklepie dostępne są też ekskluzywne przedmioty, jak koszulki z aktualnych wystaw czasowych, niedostępne nigdzie indziej. Sekcja dla dzieci oferuje zabawki w stylu rockowym, od bębenków po ubranka z logo. Niektórzy zwiedzający wychodzą z torbami pełnymi pamiątek, a wizyta w sklepie i wyszukiwanie muzycznych skarbów przedłużają wizytę w domu. Pracownicy sklepu, często sami będący fanami, chętnie opowiadają historie związane z eksponatami i gadżetami.
Dlaczego fotografowanie wewnątrz jest zabronione i co to oznacza
Polityka zakazu fotografowania w Rock and Roll Hall of Fame wynika z praw autorskich i ochrony eksponatów przed światłem lamp błyskowych, które może uszkodzić delikatne materiały. Wiele przedmiotów, jak rękopisy czy tkaniny kostiumów, jest wrażliwych na ekspozycję. Muzeum pozwala na zdjęcia w holu i na zewnątrz, ale wewnątrz wymaga skupienia na doznaniach bez rozpraszania. Ta zasada zachęca do głębszego zaangażowania, zamiast robienia szybkich selfie. Dla zwiedzających oznacza to konieczność zapamiętania wrażeń lub zakupu oficjalnych zdjęć w sklepie.
W praktyce strażnicy uprzejmie przypominają o regułach, a zdecydowana większość gości dostosowuje się do zakazu fotografowania. Zakaz dodaje muzeum powagi, porównywalnej do galerii sztuki. Dla polskiego turysty, przyzwyczajonego do wolności fotografowania, początkowo zaskakujące, ale później zrozumiałe, ze względu na unikalność zbiorów.
Jak ceremonia buduje legendę muzeum
Ceremonia wprowadzenia nowych członków do Rock and Roll Hall of Fame odbywa się co roku w kwietniu, jest transmitowana na HBO i przyciąga miliony widzów. Artyści muszą mieć co najmniej 25 lat od swego pierwszego nagrania, a wyboru dokonuje komitet liczący ponad tysiąc ekspertów. W 2023 roku inductees obejmowali Missy Elliott i George’a Michaela. Muzeum przechowuje artefakty z każdej gali, od gitar po suknie. Wydarzenie wzmacnia status instytucji jako strażnika rockowej historii. Dla fanów to okazja zobaczenia muzycznych idoli w jednym miejscu.
W przeszłości ceremonie odbywały się w Nowym Jorku, ale od 2009 roku rotacyjnie wracają do Cleveland. W 2024 roku gala, transmitowana na Disney+ i ABC, zgromadziła gwiazdy, m.in. aktorkę Julię Roberts i Slasha.
Rock and Roll Hall of Fame – tekst i zdjęcia: (c) Muzyka Sadurski.com / GR
Zobacz też:
> Elvis Presley – najciekawsze cytaty
> The Rolling Stones
> Ciekawostki rockowe
