Wąchock to miasto w województwie świętokrzyskim, które zasłynęło w całej Polsce jako stolica dobrego humoru oraz miejsce kultowych dowcipów o sołtysie. Miejscowość kryje w sobie cenne dziedzictwo historyczne, na czele z jednym z najlepiej zachowanych zespołów klasztornych Cystersów w Europie. Poznaj najważniejsze fakty oraz najciekawsze faktów o Wąchocku.
1) Wąchock słynie w całej Polsce z dowcipów o Wąchocku i jego sołtysie. To wynik ogłoszonego bodaj w latach 70. XX wieku konkursu, w których zachęcano wszystkich do wymyślania i nadsyłania dowcipów o tej miejscowości.
Dowcipy i honorowy sołtys Wąchocka
2) Dowcipy oczywiście niewiele mają wspólnego z rzeczywistością. Począwszy od faktu, że Wąchockiem rządzi burmistrz, a nie sołtys. Owszem, jest też honorowy sołtys Wąchocka. Jest on wybierany podczas dorocznego Dnia Sołtysa, odbywającego się właśnie w Wąchocku. I to osoba honorowego sołtysa Wąchocka podtrzymuje legendę o tym, że w Wąchocku jest sołtys. O tym, żeby Polska nie zapomniała o sołtysie i dowcipach, dba Towarzystwo Przyjaciół Wąchocka.
Pomnik sołtysa w Wąchocku
3) Obecnie najważniejszym miejscem w Wąchocku przypominającym o dowcipach i sołtysie, nie jest jego chałupa, lecz pomnik sołtysa. Został odsłonięty 28 czerwca 2003 roku. Jest na nim napis: „Sołtys na zagrodzie równy wojewodzie. W hołdzie polskim sołtysom”.
Partia Dobrego Humoru i Wąchock
4) O tym, że Wąchock może używać określenia Stolica Humoru, poświadczył Certyfikat przyznany przez Partię Dobrego Humoru. Został wręczony honorowemu sołtysowi Wąchocka na scenie w dniu 8 czerwca 2007 r. podczas XVIII Dni Wąchocka. Od tego czasu dokument wisi oprawiony w ramkę, w gabinecie burmistrza.
Gdzie leży Wąchock?
5) Wąchock, to ok. 3-tysięczne miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, nad rzeką Kamienną. Jest tu siedziba miejsko-wiejskiej gminy Wąchock. Wąchock jest członkiem stowarzyszenia Unia Miasteczek Polskich. Najbliższe miasto, to Starachowice.
6) Uzyskał prawa miejskie w 1454 roku. Władze rosyjskie odebrały je w 1869 r. za pomoc mieszkańców Wąchocka udzieloną powstańcom styczniowym. Ponownie Wąchock został miastem w roku 1994.
7) Pierwsza wzmianka o istnieniu miejscowości jest sporo wcześniejsza. Pochodzi z 1179 roku, kiedy to biskup krakowski Gedko ufundował klasztor cystersów.
Klasztor Cystersów w Wąchocku
8) To właśnie klasztor cystersów jest najcenniejszym zabytkiem Wąchocka i jego dumą. W 1179 roku do Wąchocka przybyli mnisi, wraz z legendarnym opatem, bratem Haymo. W 1218 roku papież Honoriusz III wydał bullę protekcyjną dla opactwa, które prowadziło działalność gospodarczo-przemysłową i szybko się bogaciło. Było więc łakomym kąskiem dla Mongołów, którzy w XIII wieku aż trzykrotnie najechali na klasztor. Potem kościół klasztorny został zniszczony podczas potopu szwedzkiego w 1656 roku. W epoce Oświecenia, w 1819 roku, dokonano kasaty opactwa. Cystersi musieli opuścić klasztor, który został zamknięty. Zakonnicy powrócili tu dopiero w 1951 roku.
Od 2011 roku w kościele przyklasztornym Opactwa Cystersów w odbywa się doroczny międzynarodowy festiwal muzyczny Muzyka w Opactwie – Bach u Cystersów. Kościół ma znakomitą akustykę.
Inne atrakcje Wąchocka i ciekawostki
9) W 2008 r. oddano do użytku Zalew Wąchocki – sztuczny zbiornik wodny o powierzchni 18 hektarów. Jest tu promenada spacerowa ze ścieżką rowerową, a o poziom wody w zbiorniku odpowiada mała zapora. Zalew jest atrakcją turystyczną miasta.
10) Różne miasta mają swoje aleje gwiazd filmu, estrady, sportu. Wąchock od niedawna ma Aleję Humoru. Na 33 żeliwnych tablicach wmontowanych między kostkami brukowymi, znajdują się wybrane dowcipy o Wąchocku. Nad Aleją Humoru czuwa Pomnik Sołtysa.
11) W centrum Wąchocka, na placu noszącym imię dowódcy partyzanckich zgrupowań Armii Krajowej, majora Jana Piwnika „Ponurego” (1912-1944), stoi jego pomnik. Został odsłonięty w 1984 roku, w 40. rocznicę jego śmierci. Zmarł na Nowogródczyźnie, ale jego prochy w 1987 roku zostały sprowadzone do klasztoru Cystersów w Wąchocku.
12) Wiele osób nie wie, że w Wąchocku jest także muzeum. Muzeum Pamięci Walki o Niepodległość Narodu znajduje się w opactwie. Są tu eksponaty związane z historią Polski, jest zbiór rękopisów (m.in. Jan III Sobieski, August Poniatowski, Adam Mickiewicz, Eliza Orzeszkowa). Nieodłączną częścią muzeum są tablice na murze klasztornym, poświęcone zgrupowaniom partyzanckim podczas II wojny światowej.
Na zakończenie
13) Przez Wąchock przebiega droga krajowa nr 42. W Wąchocku jest stacja kolejowa, przez miasto kursuje linia autobusowa. Nie ma jeszcze lotniska, ale jeśli sołtys się postara…
Wąchock ciekawostki i zdjęcia: (c) Sadurski.com
Zobacz też:
> Lubomierz – Muzeum Kargula i Pawlaka
> Ciekawostki o Szydłowcu
> Kazimierz Dolny – atrakcje i ciekawostki
