Naczelny, minister, prezydent. Jak Kwaśniewski poznał najmłodszego rysownika

Moje drogi z Aleksandrem Kwaśniewskim krzyżowały się, zanim jeszcze Polska poznała go jako głowę państwa. Spotkaliśmy się w redakcji „Sztandaru Młodych” na Wspólnej. Kilka lat później nasze drogi zeszły się ponownie, podczas upalnego Zlotu ZHP na polach Grunwaldu, gdzie Kwaśniewski wizytował harcerzy już jako minister. Oto garść nieoczywistych anegdot o człowieku, który przeszedł drogę od biurka redaktora do pałacowych komnat

„Mniej niż zero” i pusta redakcja „itd.”

Jako mniej niż 20-latek byłem nieopierzonym satyrykiem, który o życiu jeszcze niewiele wiedział, ale rysował i chciał, żeby te rysunki trafiały do druku. Po prostu włożyłem ich najnowszą porcję do teczki i podczas kolejnej wizyty w Warszawie, poszedłem do redakcji tygodnika „itd.”, licząc na rozmowę o współpracy. Pamiętam, miałem wtedy ze sobą kolorowy rysunek z podpisem „Mniej niż zerooo!” czyli tytułem słynnego wtedy hitu Lady Pank.

Kiepsko trafiłem. Nie było naczelnego (chyba nawet nie wiedziałem, że wtedy był nim Aleksander Kwaśniewski, zresztą kto go wtedy znał?). W redakcji nie było z kim porozmawiać – wszystkich poza sekretarką wywiało i nawet nie zostawiłem żadnego rysunku ani kontaktu do siebie, chociaż powinienem. Wkrótce „itd” zaczęło na ostatniej stronie drukować rysunki Henryka Sawki, od czego zaczęła się jego wielka kariera i drugi raz do „itd” już nie podszedłem.

Nie poznałem więc Kwaśniewskiego, ale jak mówi przysłowie: „Co się odwlecze, to nie uciecze”. Tym bardziej, że obaj byliśmy bardzo blisko mediów i prasy. Ten moment wkrótce nadszedł i jak to często w życiu bywa, był przypadkiem.

Spotkanie na Wspólnej. Dwóch „najmłodszych” w jednym gabinecie

Wkrótce, w 1984 r. Kwaśniewski awansował, no powiedzmy – trafił na podobne stanowisko. Został redaktorem naczelnym dziennika „Sztandar Młodych”, której redakcja mieściła się na Wspólnej 61, w centrum Warszawy. Od jakiegoś czasu ze „Sztandarem” współpracowałem jako rysownik, dostarczając rysunki i krótkie, humorystyczne komiksy. Do współpracy zachęcił mnie Andrzej Podulka, którego poznałem na karnawałowym, całonocnym balu w redakcji Szpilek. Gdy któregoś razu przyszedłem z rysunkami do redakcji, Podulka zagadał:
– Wiesz co, Szczepanek? Zaraz ciebie z kimś poznam.

Przeszliśmy przez korytarz kilka drzwi dalej. W gabinecie redakcyjnym było sporo osób, nazwijmy to w średnim wieku – trafiłem w sam środek trwającego właśnie kolegium redakcyjnego. Podeszliśmy kilka metrów, w kierunku okna, widzę na krześle młodego faceta, najmłodszego ze wszystkich. Ożywia się na nasz widok.
– To jest nasz redaktor naczelny, Aleksander Kwaśniewski. A to jest nasz najmłodszy rysownik, Szczepan Sadurski – mniej więcej coś takiego powiedział Podulka.

Trochę byłem zdziwiony:
– Naczelny? Nie wiedziałem, że teraz są tacy młodzi naczelni!
– Nie wiedziałem, że teraz są tacy młodzi rysownicy! – wypalił w odpowiedzi Kwaśniewski.
Zaśmialiśmy się wspólnie, była jeszcze jakaś krótka wymiana zdań i zaraz wyszliśmy, zostawiając kolegium redakcyjne i redaktora Kwaśniewskiego.

Dodam, że wtedy za publikację rysunku redakcja płaciła 1000 złotych – tyle wtedy kosztował 1 dolar. A że inflacja była niesamowita, niedługo potem płacili za rysunek 1200 (też 1 dolara), a wkrótce 1500 (też 1 dolara).

Grunwald 1988. Minister, mundur i książeczka z rysunkami

Od dawna byłem w harcerstwie. Od 1980 r. dostarczałem rysunki Lubelskiej Chorągwi ZHP, które były wykorzystywane przy różnych okazjach. Harcerska kolumna „Na Tropie” w Kurierze Lubelskim, biuletyn Watra (rysunki, zaprojektowałem też logo) i nie tylko. Poznałem kilka osób, polubiliśmy się. Byłem na festiwalu piosenki harcerskiej w Kadzielni, w Kielcach (za swoje pieniądze wydałem pocztówkę z harcerką siedzącą na nutce), moje rysunki były w biuletynach festiwalu piosenki harcerskiej w Siedlcach.

W 1988 roku szykowało się ważne wydarzenie, w którym Lubelska Chorągiew miała wziąć udział – Zlot ZHP w Grunwaldzie. Wymyśliliśmy, że wydadzą z tej okazji książeczkę z moimi rysunkami (o tematyce dziecięco-młodzieżowej) i będzie tam rozdawana. Wszystkim się zająłem, a książeczkę wydrukował Alf-Graf. Ta sama drukarnia Alfreda Podkościelnego koło Poczty Głównej w Lublinie, która w 1990 roku wydrukowała pierwszą książeczkę mojego Wydawnictwa Superpress – „Speedway na wesoło”.

Nie pamiętam jak do Grunwaldu dotarliśmy, ale najprawdopodobniej autokarem. 21 lipca 1988 było gorąco, na polach Grunwaldu 20 tysięcy harcerzy. W oddali z głośników muzyka, było też wystąpienie Jaruzelskiego, potem Kwaśniewskiego (był wtedy Ministrem do spraw Młodzieży, więc byłoby dziwne, gdyby go tu nie było).

Kwaśniewski wizytował Chorągwie z całej Polski, jedna za drugą. W pewnym momencie rozeszła się wiadomość: odwiedzi nas Kwaśniewski! Uzgodniliśmy, że jak przyjdzie – staniemy w rzędzie, jak na harcerzy przystało (byłem z harcerskim mundurze!).

Przyszedł. Każdemu po kolei od lewej strony podawał rękę, wymiana grzeczności. Gdy podał mi rękę, powiedziałem:
– My się już znamy!
Zdziwienie i konsternacja, spojrzenie na mnie, po chwili:
– Proszę mi przypomnieć.
– Spotkaliśmy się w „Sztandarze Młodych”, rysunki, Sadurski! – szybko wystrzeliłem.
– Aaaach, Szczepan, rysownik! Mundur bardzo człowieka zmienia.
Oczywiście dostał na pożegnanie moją książeczkę. Pewnie nawet nie miał okazji jej przejrzeć, chociaż któż to wie.

To samo powiedziała Ilona Leśnodorska, gdy w mundurze żołnierza – szeregowca odwiedziłem Szpilki dwa lata wcześniej, w 1986 roku. Nie poznała mnie wtedy, choć drukowali moje rysunki w pokaźnej ilości i byłem częstym gościem w redakcji.

Prezydent fraszkopisarz? Tajemnica Kancelarii

Gdy Aleksander Kwaśniewski był już prezydentem RP, a ja wydawałem Twój Dobry Humor (coś koło 2000-2001 r.), Super Express napisał, że Kwaśniewski w młodości pisał fraszki. Znaczy fraszkopisarz, satyryk! Świetny temat dla pisma satyrycznego, chętnie wydrukuję – pomyślałem i już nie pamiętam w jaki sposób (chyba listownie), na adres kancelarii prezydenta wysłałem pytanie i prośbę o kontakt. Spytałem czy informacja o fraszkach jest prawdziwa, a może prezydent mógłby wysłać jakąś fraszkę do publikacji. Sądzę, że osoba decyzyjna nawet nie raczyła bardzo zajętemu sprawami Polski prezydentowi zawracać głowy – nie było żadnego odzewu.

Czy Aleksander Kwaśniewski nadal ogląda rysunki Sadurskiego?

Od końca 2019, przez kilka lat moje rysunki w każdym numerze drukowała lewicowa gazeta Trybuna. Nie wierzę, że przez tych kilka lat Kwaśniewski ani razu nie miał jej w rękach. Na pewno moje rysunkowe komentarze satyryczne oglądał, może kilka razy się uśmiechnął. Pewnie nawet nie pamięta opisanych wyżej spotkań i anegdot. A ponieważ „do trzech razy sztuka” – nie zdziwię się, jeśli nadarzy się okazja do naszego trzeciego spotkania – gdzieś, kiedyś. Przecież mieszkamy w tym samym mieście. I nawet mamy wspólnych znajomych.

Aleksander Kwaśniewski anegdoty: (c) Sadurski.com
Na górnym zdjęciu prezydenci RP: Bronisław Komorowski, Aleksander Kwaśniewski, Lech Wałęsa. Wszystkich Sadurski narysował, wszystkich miał okazję widzieć przy różnych okazjach, nawet jeśli tego nie pamiętają. Fot. prezydent.pl, licencja: GNU Free Documentation License v. 1.2.

Fragment książki, którą obecnie pisze Szczepan Sadurski. Obecnie na jego temat powstaje film dokumentalny.

Kariera Aleksandra Kwaśniewskiego:

FAQ – to warto wiedzieć

• Z czego Aleksander Kwaśniewski jest znany wśród młodszego pokolenia? Obecnie młodzi kojarzą go głównie jako bohatera licznych memów internetowych oraz z tzw. „choroby filipińskiej” – incydentu podczas wizyty na cmentarzu w Charkowie w 1999 r., który tłumaczono problemami zdrowotnymi. Jest też pamiętany jako prezydent, który wprowadził Polskę do NATO i UE.

• Czym był Zlot ZHP w Grunwaldzie w 1988 roku? Było to ogromne wydarzenie harcerskie, zorganizowane z okazji 75-lecia harcerstwa w Polsce. Na polach Grunwaldu zgromadziło się około 20 tysięcy uczestników, a wizytowali ich najważniejsi dostojnicy państwowi, w tym Wojciech Jaruzelski i Aleksander Kwaśniewski.

• Jakie gazety prowadził Aleksander Kwaśniewski? Przed wejściem do polityki był redaktorem naczelnym studenckiego tygodnika „itd.” (1981–1984) oraz dziennika „Sztandar Młodych” (1984–1985). Był również zaangażowany w powstanie pierwszego polskiego pisma komputerowego „Bajtek”.

• Czy Aleksander Kwaśniewski pisał fraszki? W mediach pojawiały się informacje, że w młodości przyszły prezydent próbował swoich sił jako fraszkopisarz i interesował się satyrą, co wpisywało się w jego wizerunek dziennikarza pism młodzieżowych.

• Czy skrzyżowały się kiedyś drogi Lady Pank i Sadurskiego? Tak, w Londynie. w 2008 roku byli gośćmi III Polskich Targów Materiałów Budowlanych. Sadurski rysował karykatury na żywo, a Lady Pank występował na scenie. Choć byli bardzo blisko (Sadurski miał wstęp za kulisy), nie poznali się osobiście.
• Czy Sadurski drukował rysunki w Super Expressie? W 1993 r. gazeta wydrukowała całą stronę z jego rysunkami. W 2025 r. Super Express USA był patronem medialnym wystawy Sadurskiego w Nowy Jorku. W specjalnym numerze rozdawanym podczas Parady Pułaskiego, był z nim wywiad oraz wielki rysunek na okładce, a on przeszedł paradę wraz z redakcją.

Zobacz też: 
> Skandal z rysunkiem Sadurskiego. Co mówiły VIP-y PRL-u? 
> Jak nie poznałem Majki Jeżowskiej i wokalisty Papa Dance