80-letni Georges Wolinski był jedną z ofiar ataku terrorystycznego w redakcji Charlie Hebdo w Paryżu, 7 stycznia 2015 roku. Telewizyjne programy śniadaniowe zapraszały mnie wtedy jako komentatora i eksperta. Nieprzypadkowo. Przeczytaj, jak moje rysunki w 1990 r. trafiły na łamy francuskich czasopism i co o mnie pisały.
Gerges Wolinski – spotkanie z gwiazdą
Gdy w 1990 r. poznałem słynnego francuskiego rysownika Gergesa Wolinskiego, był u szczytu sławy. Mieszkałem wtedy w Lublinie i poproszono mnie o współpracę w związku z jego zbliżającą się wystawą. Uświetniła ona sympozjum „Humor Europejski”, które zorganizowano na UMCS w Lublinie, w dniach 1-7 października 1990. Dałem mu wtedy „Kwiatki polskie„ – książkę z moimi rysunkami. O co wtedy zapytał? Tę historię oraz jak robiłem dla Wolinskiego katalog wystawy, opiszę przy innej okazji.
Niedawno porządkując dawne dokumenty i publikacje (piszę obecnie wspomnieniową książkę), natrafiłem na plik odbitek ksero kilku stron, z dwóch francuskich czasopism.
Moje rysunki we francuskiej prasie
Trzy strony, to artykuł „L’humour décortiqué” (Humor pod lupą), którego autorem jest J.Diament (Jacques Diament), szef czasopisma „Fluide Glacial”. Artykuł opublikowało to czasopismo w numerze 177, na stronach 24-26 i wśród ilustracji są moje dwa rysunki (patrz poniżej).
Cztery kolejne odbitki ksero, to artykuł „Le gai savoir européen” (Europejska radosna wiedza), którego autorką jest Françoise Ploquin. Ukazał się w magazynie „Le français dans le monde” nr 234 (Język francuski na świecie), na stronach 27-30. Tu obok tytułu jest mój rysunek z okładki „Kwiatków polskich” (patrz górna ilustracja), a nazwisko Sadurski w treści występuje dwukrotnie.
Sensacyjne wykopalisko z przeszłości
Dlaczego wspominam o tym dopiero teraz? Bo treści przetłumaczyłem na polski dopiero teraz, w 2026 roku. A mogłem już w 1990 roku dowiedzieć się, że napisano o mnie we Francji: „Sadurski une étoile montante de la caricature” (Sadurski wschodząca gwiazda karykatury).
Dziś, po wielu sukcesach których doświadczyłem w późniejszej karierze jako karykaturzysty, to określenie traktuję jako miłe i warte odnotowania. Jednak gdybym to przeczytał wtedy, gdy odbitki do mnie trafiły w 1990 roku (czyli 36 lat temu) – odebrałbym to jako zaszczyt i sukces, którym warto się chwalić.
W 1990 roku miałem 25 lat, na koncie Złotą Szpilkę oraz kilkaset publikacji w znanych polskich gazetach. Prasa pisała, że jako młody satyryk osiągnąłem w Polsce wszystko, a niedługo moje rysunki będą każdemu wyskakiwały z lodówki. Ale Francuzi przebili wszystko, co o mnie wtedy napisano. I umieścili mnie w towarzystwie Zbigniewa Jujki (wtedy do jeszcze osobiście nie znałem) oraz Georgesa Wolinskiego.
Sadurski, wschodząca gwiazda karykatury
Skąd te miłe słowa Françoise Ploquin na mój temat? Książkę „Kwiatki polskie” można było wtedy kupić w księgarniach, ale niewykluczone, że egzemplarz który wręczyłem Wolinskiemu po obiedzie w lubelskim hotelu Victoria, trafił do Françoise (uczestniczącej we wspomnianym sympozjum w Lublinie) i zapoznała się z jej treścią czyli z moimi rysunkami. I choć nie było wtedy Internetu, informacje na mój temat można było zdobyć, Szpilki w których drukowałem trafiały do Paryża, więc z pewnością wiedziała kim jestem, jako autor książki.
O ile wiem, później moich rysunków nie drukowała już francuska prasa, choć moje zdjęcie pojawiło się w czasie, gdy byłem specjalnym gościem (invité d’honneur) festiwalu karykatury w Tourcoing na północy Francji, w 2007 roku. Byłem jedynym gościem z kraju, w którym nie posługiwano się językiem francuskim.
To warto wiedzieć
Czym jest czasopismo Fluide Glacial?
To kultowy francuski magazyn komiksowy i satyryczny, założony w 1975 roku przez Marcela Gotliba. Czasopismo słynie z czarnego humoru, absurdu i braku politycznej poprawności. Na jego łamach (obecnie to miesięcznik) publikowane są prace najwybitniejszych rysowników, a obecność na jego stronach (jak w przypadku rysunków Sadurskiego) jest dla artysty ogromnym wyróżnieniem w świecie europejskiej satyry.
Kim był Georges Wolinski i dlaczego odwiedził Lublin w 1990 roku?
Georges Wolinski (1934–2015) był legendą francuskiej karykatury, wieloletnim współpracownikiem Charlie Hebdo, autorem wielu autorskich albumów z rysunkami. Do Lublina przyjechał w październiku 1990 roku jako gość honorowy sympozjum „Humor Europejski” organizowanego na UMCS.
Kim był Jacques Diament?
Jacques Diament (zmarł w 2014 roku) był wieloletnim redaktorem naczelnym i współzałożycielem wspomnianego magazynu Fluide Glacial. Był kluczową postacią francuskiego rynku wydawniczego, odpowiedzialną za promocję nowoczesnego, odważnego komiksu.
Kim jest Françoise Ploquin?
Françoise Ploquin to znana francuska dziennikarka i redaktorka, przez lata związana z prestiżowym magazynem „Le français dans le monde”. Specjalizuje się w promowaniu kultury i języka francuskiego poprzez media.
Gwiazda karykatury: (c) Karykatura . Sadurski.com
Obecnie na temat Szczepana Sadurskiego powstaje film dokumentalny.
Zobacz też:
> Współpraca Sadurskiego przy projekcie Rzecznika Praw Obywatelskich
> Szczepan Sadurski jurorem konkursu karykatury w Sztokholmie
