W latach 2011–2015 w polskich szkołach dokształcających na wschodnim wybrzeżu USA miała miejsce niezwykła inicjatywa artystyczno-edukacyjna. Cykl ekspozycji pod nazwą „Sadurski polskim dzieciom w Ameryce” stał się narzędziem wspierającym naukę języka ojczystego i budowanie tożsamości narodowej najmłodszego pokolenia Polonii. Projekt, zainicjowany przez portal Dobra Polska Szkoła, udowodnił, że satyra i komizm rysunkowy to najlepszy sposób na dotarcie do młodych odbiorców z przekazem o polskiej kulturze
Szczepan Sadurski: „Z kierownictwem portalu Dobra Polska Szkoła (Marta Kustek i Danusia Świątek) skontaktowałem się w 2011 roku. Miałem wtedy w planach wyjazd do Nowego Jorku. Obie strony były otwarte na współpracę, powstało kilka pomysłów. Marta i Danusia dostały ode mnie legitymacje Dobrego Humoru, zostały ambasadorkami organizacji na Nowy Jork. Ale wcześniej powstał pomysł uruchomienia ekspozycji moich rysunków, które naklejone na grube, duże plansze krążyły po polskich szkołach w USA. Zgodziliśmy się z tym, że wesołe rysunki potrafią lepiej zainteresować dzieci, gdy przekazuje im się poważne informacje o języku czy polskości. Projekt nazwano: Sadurski polskim dzieciom w Ameryce i od razu na tę nazwę się zgodziłem”.
Pierwsze spotkanie i narodziny Wesołego Wieżowca na Manhattanie
Początek obecności Wesołego Wieżowca zrobionego z pudełka po paście do zębów, to październik 2012 roku. Spotkanie przy Trzeciej Alei na Manhattanie, w kawiarni niegdyś odwiedzanej przez Lisę Minnelli, stało się ważnym momentem. To właśnie wtedy Szczepan Sadurski, wraz z Martą Kustek, Danutą Świątek oraz Martą Wesołowską z Copiague, przeprowadził pierwszy happening z pod Chrysler Building.
Tachanie przez Sadurskiego wielkich, niewygodnych plansz z wystawą przez ulice Nowego Jorku i opieranie ich o ściany drapaczy chmur (bo przeszkadzały w fotografowaniu) dało początek tysiącom zdjęć wesołego symbolu na całym świecie, które powstawały w kolejnych latach. Po happeningu wystawa z rysunkami Sadurskiego ruszyła w dalszą drogę – do Copiague na Long Island, a potem do kolejnych polskich szkół na wschodnim wybrzeżu.
Rysunkowa trasa po Pensylwanii: Stroudsburg i Allentown
Edukacyjna moc humoru szybko rozprzestrzeniała się. Wkrótce wystawa trafiła do Pensylwanii, a na jej trasie były:
Stroudsburg: Polska Szkoła Dokształcająca im. Jana Pawła II.
Allentown: Szkoła Języka i Kultury Polskiej przy parafii św. Piotra i Pawła.
Sadurski polskim dzieciom w Ameryce, Stroudsburg, PA. Wycinek prasowy
Lokalna prasa polonijna, m.in. w tekstach Anety Sudoł-Pieróg, odnotowała zjawisko dzieci z zainteresowaniem studiujących plansze z rysunkami, co było najlepszym dowodem na skuteczność metody „nauki przez śmiech”. Dodamy, że miłe dla oka rysunki nieprzypadkowo dobrano tak, aby komizm sytuacyjny zmuszał młodych odbiorców do czytania polskich tekstów w dymkach. Furorę robił rysunek z psem komentującym celność myśliwego: „Uważaj, ten z prawej to Małysz”.
Dawka dobrego humoru w Clifton i Mahwah (New Jersey)
W stanie New Jersey pierwsza wystawa edukacyjno-humorystycznego projektu miała miejsce w Polskiej Szkole im. Mikołaja Kopernika w Mahwah. Potem wystawa zagościła w Clifton. Wydarzenie to odbiło się echem w „Nowym Dzienniku”, który pod tytułem „Dawka dobrego humoru w szkole” opublikował relację z ekspozycji.
Brooklyn i akcja „Pluszakowy Most”
28 stycznia 2012 r. wystawa trafiła do Polskiej Szkoły Dokształcającej im. Henryka Sienkiewicza na Brooklynie. Wydarzenie to połączono ze szlachetną akcją Pluszakowy Most, organizowaną przez portal Dobra Polska Szkoła. Gdy dzieci z Nowego Jorku przynosiły tysiące zabawek dla domów dziecka w Polsce, w tle towarzyszyły im humorystyczne rysunki Szczepana Sadurskiego. Relację z tego dnia wyemitowała TVP Polonia.
Polonijny Dzień Dwujęzyczności z patronatem prof. Miodka
W 2015 roku projekt stał się częścią święta – Polonijnego Dnia Dwujęzyczności. Szczepan Sadurski przyleciał z Polski na otwarcie swej kolejnej wystawy (Polacy w Nowym Jorku w karykaturze Sadurskiego), na spotkania (także w polskich szkołach). Znów odwiedził Copiague – jedno z miejsc w USA, gdzie Polonia celebrowała Dzień Dwujęzyczności. Wydarzenie, odbywające się pod patronatem MSZ oraz patronatem honorowym prof. Jana Miodka, zgromadziło elity polonijne i wkrótce powiększało się o kolejne kraje. Ekspozycje wesołych rysunków Sadurskiego udostępnione w Internecie kopiowano, drukowano i eksponowano w polskich szkołach.
Były jednym z punktów programu, promując dwujęzyczność i znów wśród młodych Polaków propagowały poważne tematy edukacyjne i polskie, poprzez uśmiech.
Głos Nauczyciela z Chicago i misja w Copiague
Wpływ Sadurskiego na edukację polonijną odnotował prestiżowy kwartalnik „Głos Nauczyciela” (Lato 2013), wydawany przez Kongres Polonii Amerykańskiej. W artykule opisano wizytę artysty w Copiague na Long Island, gdzie prowadził warsztaty, rysował karykatury na żywo i zachęcał do akcji fotografowania „wieżowców” z papieru.
Artysta wsparł również akcję „Cała Polonia Czyta Dzieciom”, tworząc specjalny rysunek z hasłem „Tylko osioł nie czyta”. Jego prace towarzyszyły spotkaniom z takimi postaciami, jak Michał Ogórek i Grzegorz Kasdepke, promując czytelnictwo wśród najmłodszych.
2015. Polska Szkoła Dokształcająca im. Kazimierza Pułaskiego w South Hackensack, New Jersey
Fragment relacji, opublikowany przez Tygodnik Plus:
Szczepan Sadurski podczas swojej wizyty oczarował młodą Polonię, nie tylko swoim talentem, ale także poczuciem humoru, niezwykłą umiejętnością dialogu z młodym pokoleniem. (…) Szczepan Sadurski, o którym napisano, że jest „jednym z najszybszych karykaturzystów świata” (zdarza się, że na jedną karykaturę wystarczy mu kilkadziesiąt sekund!), udowodnił to po oficjalnym spotkaniu, rysując karykatury dla uczniów polskiej szkoły im. Kazimierza Pułaskiego. Wielu z nich wróciło do domu z piękną pamiątką – karykaturą z podpisem: Sadurski. Link
Podsumowanie
1. Na czym polegał projekt „Sadurski polskim dzieciom w Ameryce”? Był to cykl wystaw rysunków humorystycznych Szczepana Sadurskiego, które krążyły po polskich szkołach w USA. Celem było zainteresowanie dzieci nauką języka polskiego poprzez humor.
2. Gdzie można było zobaczyć wystawy? Wystawy odwiedziły liczne ośrodki w stanach Nowy Jork, New Jersey, Pensylwania i Connecticut, m.in. Mahwah, Clifton, Brooklyn w Nowym Jorku, Copiague, Stroudsburg i Allentown.
3. Kto był organizatorem tych wydarzeń? Głównym organizatorem był portal DobraPolskaSzkola.com oraz powiązana z nim Fundacja, kierowana przez Martę Kustek i Danutę Świątek.
4. Czy Szczepan Sadurski osobiście odwiedzał szkoły w USA? Tak, artysta brał udział w spotkaniach z młodymi Polakami (2012, 2015), prowadził warsztaty rysunkowe dla dzieci, otwierał wystawy swoich rysunków, rysował karykatury na żywo, brał udział w spotykaniach z Polonią oraz dwukrotnie uczestniczył w Paradzie Pułaskiego. Poza tym jego ekspozycje w Nowym Jorku, kilku w kolejnych latach (także w 2025 r.) przygotowywał Janusz Skowron – polski artysta i propagator polskiej sztuki.
Sadurski polskim dzieciom w Ameryce: (c) Sadurski.com / GM
Obecnie na temat Szczepana Sadurskiego powstaje film dokumentalny. Gdy będzie gotowy, dowiesz się o wielu faktach i ciekawostkach.
Zobacz też:
> Nieznana historia z Chaplinem. Dlaczego Sadurski nie został międzynarodową gwiazdą?
> Międzynarodowy Fundusz Karykatur Sadurskiego w Bratysławie
