Zdarza się, że prawdziwa historia artysty często zaczyna się na długo przed jego pierwszym świadomym wyborem. Jest wpleciona w rodzinne anegdoty i zapomniane audycje radiowe. Pochodzenie imienia Szczepan w moim przypadku to hołd złożony słynnym wesołkom ze Lwowa, których audycja przed wojną jednoczyła miliony Polaków przed odbiornikami. Od fascynacji dziadka Bogusława „Wesołą Lwowską Falą”, przez dziecięcą rekonstrukcję bitwy pod Grunwaldem, aż po pożegnanie na lubelskim cmentarzu – każdy krok zdawał się być częścią zapisanego w gwiazdach planu. Ta wzruszająca opowieść o książeczce, która spoczęła w trumnie jej pierwszego recenzenta, rzuca nowe światło na początki twórczej drogi Szczepana Sadurskiego. To dowód na to, że satyryczne przeznaczenie można otrzymać w spadku, a potem pielęgnować je przez całe życie jako najcenniejszy dar
Szczepko, Tońko i dziadek Bogusław: Radiowy chrzest
Tę historię opowiadałem przy kilku okazjach, więc tutaj napiszę w skrócie. Gdy nie było telewizji i Internetu, wyobraźnię mas pobudzały audycje radiowe. Przed II wojną światową szalenie popularną audycją rozrywkowo-satyryczną była „Wesoła Lwowska Fala”. Nadawana z polskiego wtedy z Lwowa, której bohaterami byli baciarzy Szczepko i Tońko. Cykliczna audycja, której namiętnie słuchali Polacy, aby wprawić się w dobry humor. Jednym z fanów audycji był mój dziadek Bogusław (tato mojej mamy). Gdy miałem przyjść na świat i ważyły się losy imienia dziecka, uparł się abym dostał na imię Szczepan – od słynnego Szczepka. Rodzice przystali na prośbę i nadano mi imię Szczepan.
Czy należy się dziwić, że po narodzinach byłem (jak to się mówi) oczkiem w głowie dziadka? Choć prawdę mówiąc, zupełnie jego nie pamiętam. Za to do dziś jak przez mgłę pamiętam dzień, w którym umarł, choć miałem wtedy 6 lat. Nerwowa atmosfera, płacze, bieganie po mieszkaniu i ja, obserwujący wszystko i niewiedzący co takiego się wydarzyło. I nie pamiętam nawet, czy byłem na jego pogrzebie, ale na 99% tak.
Moja pierwsza Bitwa pod Grunwaldem. Ilu Krzyżaków było w komiksie?
Jako początkujący twórca, chciałem nie tylko rysować, ale i pisać książki. Był jednak pewien problem: nie umiałem pisać. Z jakichś kawałków kartoników, które moja mama spięła kilka razy zszywaczem, zrobiłem książeczkę. Była formatu zbliżonego do A7 – czyli strona miała rozmiar kilka na kilkanaście centymetrów.
Zasada była taka: na kartce znajdującej się z lewej rysowałem, z prawej było miejsce na to, co dyktowałem mamie i uzupełniało obrazek. Ona wpisywała co mówiłem i tak powstała ilustrowana książeczka, coś w rodzaju komiksu. Do rodzinnej anegdoty potem przy różnych okazjach opowiadanej (dlatego ją zapamiętałem) przeszedł początek tej książeczki. Obok rysunku walczących rycerzy, na stronie z prawej mama napisała to, co jej podyktowałem: „Zaczęła się bitwa pod Grunwaldem. Krzyżaków było wielu”.
> Mój talent plastyczny od początku budził kontrowersje – zobacz, jak redakcja Świerszczyka oskarżyła 6-letniego Szczepcia o oszustwo.
Ostatni dar: Dlaczego moje dzieło trafiło na cmentarz?
Potem ta książeczka zaginęła i byłem niepocieszony. Wszędzie jej szukałem. Szkoda – taka fajna historia o bitwie pod Grunwaldem! Z czasem zapomniałem, ale po latach wzruszona mama wyznała, co się z tą książeczką stało. Przed zamknięciem trumny w której był zmarły dziadek, wsunęła ją do środka. Został z nią pochowany i do dziś leży z Nim na cmentarzu przy ul. Unickiej. Dziadek, który tak bardzo pragnął, abym otrzymał imię Szczepan. I który nieświadomie rozpoczął moją przyszłą karierę – jako satyryka. Zanim jeszcze przyszedłem na świat. Czy to nie jest przeznaczenie?
FAQ – to warto wiedzieć
Czym była Wesoła Lwowska Fala?
Wesoła Lwowska Fala była najpopularniejszą audycją rozrywkową w przedwojennym polskim radiu, nadawaną na żywo ze Lwowa. Program gromadził przed odbiornikami miliony słuchaczy, łącząc w sobie satyrę, piosenkę oraz unikalny, lwowski humor. To właśnie ten fenomen kulturowy sprawił, że dziadek Bogusław zapragnął, aby jego wnuk nosił imię jednego z jej bohaterów.
Kim byli Szczepko i Tońko?
Szczepko (Szczepan) i Tońko (Antoni) to legendarny duet lwowskich batiarów (wesołych łobuziaków), grany przez Kazimierza Wajdę i Henryka Vogelfängera. Stworzyli oni archetyp satyryka o dobrym sercu, którego uliczna mądrość i humor stały się symbolem przedwojennej radości życia. Imię Szczepan, nadane przyszłemu satyrykowi i karykaturzyście, było bezpośrednim hołdem dla postaci Szczepka, co po latach okazało się proroczym wyborem drogi zawodowej.
Cmentarz przy ul. Unickiej w Lublinie
Cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Unickiej to jedna z najważniejszych nekropolii w Lublinie, założona w 1932 roku. Miejsce spoczynku wielu zasłużonych mieszkańców miasta, w tym dziadka Bogusława, który stał się pierwszym powiernikiem talentu swojego wnuka. Do dziś na tym cmentarzu, w grobie dziadka, spoczywa zaginiona książeczka o Grunwaldzie, będąca najwcześniejszym dowodem pasji artysty.
Dlaczego Bitwa pod Grunwaldem pojawiła się w pierwszej książeczce?
Bitwa pod Grunwaldem to jeden z najsilniejszych fundamentów polskiej wyobraźni historycznej, który fascynował małego Szczepana już w wieku przedszkolnym. Choć nie umiał jeszcze pisać, stworzył własną, ilustrowaną wersję tego wydarzenia, dyktując mamie zdanie o „wielu Krzyżakach”. Ta dziecięca próba zmierzenia się z wielkim tematem narodowym stała się symbolicznym początkiem jego kariery jako twórcy i satyryka.
Czy często zdarza się coś, co można nazwać przeznaczeniem?
W życiu artystów przeznaczenie może objawiać się poprzez pozornie przypadkowe decyzje bliskich, takie jak wybór imienia czy gesty pamięci. Historia imienia Szczepan oraz komiksu pochowanego wraz z jego dziadkiem sugeruje, że droga do sukcesu została wytyczona jeszcze przed narodzinami twórcy. Takie sploty okoliczności udowadniają, że prawdziwy talent i pasja są silniejsze niż czas i zapomnienie.
Pochodzenie imienia Szczepan: (c) Sadurski.com
Fragment książki, którą obecnie pisze Szczepan Sadurski. Aktualnie na jego temat powstaje film dokumentalny.
Zobacz też:
> Co łączy Sadurskiego i Charlie Chaplina
> Jak VIP-y PRL-u zrównały z ziemią rysunek Sadurskiego
