W polskiej prasie były dodatki regionalne, ale zwykle trafiały tylko do czytelników z konkretnego miasta lub województwa. Gdy wydawałem ogólnopolskie pismo satyryczne „Twój Dobry Humor”, postanowiłem zrobić coś odwrotnego. W całym kraju ukazywały się regionalne dodatki tworzone przez autorów z jednego regionu Polski. W latach 2000–2001 opublikowałem ich dziewięć. Poznaj kulisy tego nietypowego projektu.
Regionalny dodatek dla wszystkich czytelników
„Gazeta Wyborcza” miała dodatki regionalne, gdzie część nakładu każdego numeru była integralną częścią numeru, skierowaną dla czytelników z konkretnego województwa (np. Gazeta w Lublinie).
W „Twoim Dobrym Humorze” było inaczej. Dodatek regionalny czyli 4 środkowe strony numeru, znajdował się w całym nakładzie. Materiały (rysunki i teksty) przygotowywali twórcy mieszkający w konkretnym regionie kraju.
Jak powstawały regionalne dodatki satyryczne
Z pozoru przygotowanie czterech stron dodatku nie wydaje się trudne. W praktyce wymagało odnalezienia autorów, nawiązania kontaktów, przedstawienia idei projektu, zebrania materiałów i przygotowania ich do druku. Każdy dodatek oznaczał dziesiątki rozmów, listów i telefonów.
Na szczęście osoby, które podjęły się tego zadania, wypełniały je solidnie. Do redakcji „Twojego Dobrego Humoru” należało zeskanowanie rysunków, czasem też przepisanie tekstów z maszynopisów, zamakietowanie stron oraz komputerowe złożenie całości do druku, czym zajmowało się studio graficzne.
Dlaczego niektóre regiony nie pojawiły się w dodatkach i nie było np. dodatku lubelskiego? Okazało się, że w tych regionach nie było grupy autorów o której można powiedzieć, że tworzą satyrę i humor. A może po prostu tacy autorzy nie ujawnili się i nie wiedzieli, że „Twój Dobry Humor” istnieje.
Dobry Humor Gdański
Szczególne miejsce zajmował Gdańsk. Nieprzypadkowo „Dobry Humor Gdański” ukazał się aż dwa razy. Na Wybrzeżu działał Tadeusz Buraczewski, jeden z najbardziej aktywnych współpracowników „TDH”. W tym czasie startował też Festiwal Dobrego Humoru, a my organizowaliśmy w Trójmieście wystawy, happeningi i spotkania z czytelnikami. Dzięki temu łatwiej było zgromadzić materiały i zmobilizować lokalne środowisko satyryczne do udziału w projekcie.
Zestawienie dodatków regionalnych w „Twoim Dobrym Humorze”, wg kolejności ukazywania się
1. Dobry Humor Gdański – TDH 7 – lipiec 2000
Koordynator: Tadeusz Buraczewski, autorzy m.in. Zbigniew Jujka, Marian Matocha, Janusz Morek (rysunki), Stanisław Sierko, Mirosław Odyniecki, Joanna Ewa Jarzymowska.
2. Dobry Humor Słupski – TDH 8 – sierpień 2000
Koordynator: Andrzej Graniak, autorzy: Mariusz Bąk, Andrzej Graniak (rysunki), Grzegorz Gurłacz.
3. Dobry Humor Łódzki – TDH 9 – wrzesień 2000
Koordynator: Jerzy Wilmański. Autorzy, m.in. Andrzej Adamowicz, Piotr Rajczyk, Sławomir Łuczyński, Zygmunt Similak (teksty), Jerzy Wilmański (także pod pseudonimami), Tadeusz Gicgier, Eugeniusz Iwanicki, Robert Chojecki,
4. Dobry Humor Wielkopolski – TDH 10 – październik 2000
Koordynator: Dariusz Pietrzak, autorzy m.in. Grzegorz Bąkowski, Dariusz Łabędzki, Wojciech Nawrot, Ireneusz Kowalski, Witold Tkaczyk, Fili Myszkowski, Dariusz Pietrzak (rysunki), Andrzej Niczyperowicz, Lech Konopiński, Janusz Przybysz, Waldemar Kurowski
5. Dobry Humor Podhalański – TDH 4(20) – kwiecień 2001
Koordynator: Robert Drobysz, autorzy: Zbigniew Pytlik, Marek Konecki, Maciej Król, Jan Mrożek, Bogusław Pachniowski, Wojciech Wiercioch, Robert Drobysz. Ciekawostka: w ramach barteru były nieduże reklamy czasopisma Góry i Alpinizm oraz Nasze Strony.
6. Dobry Humor Lubuski – TDH 5(21) – czerwiec 2001
Koordynator: Mirosław Hajnos. Autorzy, m.in. Leszek Hermanowicz, Krzysztof Wysocki, Dariusz Wójcik, Mirosław Hajnos, Tomasz Wołoszyn, Stanisław Kościesza (rysunki), Jacek Kacprzak, ZWK czyli Wojciech Kamiński (Jurki), Jan Gross, Tadeusz Szyfer, Jacek Kacprzak
7. Dobry Humor Gdański – TDH 6(22) – czerwiec 2001
Koordynator: Tadeusz Buraczewski, autorzy: Zbigniew Jujka, Marian Matocha (rysunki), Janusz Pierzak, Tomasz Rybak, Mirosław Odyniecki, Ariana Nagórska, Tadeusz Buraczewski.
8. Dobry Humor Warmia i Mazury – TDH 7(23) – lipiec 2001
Koordynator: Mirosław Krzyśków, autorzy m.in. Józef Burniewicz, Andrzej Mierzyński, Zbigniew Piszczako, Krzysztof Okołowicz, Tadeusz Markos, Aleksander Matuszewski (rysunki), Janusz Sokołowski, Krzysztof Bujnowski. Z częścią autorów Szczepan Sadurski spotkał się kilka miesięcy wcześniej, podczas wernisażu wystawy satyrycznej w Biskupcu.
9. Dobry Humor Podkarpacki – TDH 10(26) – październik 2001
Koordynator: Henryk Cebula, autorzy: Witold Pazera, Stanisław Ożóg, Marek Gliwa, Marek Olszyński, Ryszard Kucab, Jacek Kawa, Ryszard Kudzian, Edward Kieferling, Witold Targosz, Grzegorz Pepaś, Henryk Cebula (rysunki), Waldemar Bylak, Zbigniew Polit.
Twój Dobry Humor jak Szpilki i Karuzela
Warto tu przy okazji dodać ciągłość polskiej satyry. W dodatkach „Twojego Dobrego Humoru” drukowali świetnie znani z łamów „Karuzeli” i „Szpilek”, m.in. Zbigniew Jujka, Zbigniew Pytlik. Jerzy Wilmański, Lech Konopiński, Jan Gross, Janusz Przybysz i Mirosław Hajnos.
I choć wielu myli dziś gazetkę z dowcipami „Dobry Humor” z pismem satyrycznym „Twój Dobry Humor” – to były dwa całkiem inne tytuły, jeśli chodzi o format, zawartość oraz grupę czytelniczą. Na okładkach były m.in. zdjęcia Jasia Fasoli, Kabaretu OT.TO, Tadeusza Drozdy, Marcina Dańca, Krzysztofa Skiby, Lecha Wałęsy, choć oczywiście trochę inne niż w innych tytułach.
Pomysł na zwiększenie sprzedaży
Czy regionalne dodatki spowodowały zwiększenie sprzedaży „Twojego Dobrego Humoru”? Takie było optymistyczne założenie, niestety tak się nie stało. Zawiódł kolportaż i sprzedawcy (kioskarze). Pośrednio też ja oraz brak funduszy na drogie reklamy, które zrekompensowałyby nawet przy wyższej sprzedaży. Jednak nie było tak, że promocji wcale nie było. Były wystawy, spotkania (np. w Nowym Sączu, gdy do kiosków trafił „TDH” z Dobrym Humorem Podhalańskim). Koszty (dojazdy, hotele) nie były symboliczne, a projekt kontynuowałem przez blisko 2 lata.
Satyrycy – szaleni twórcy i koniec z dodatkami
Dlaczego, choć „Twój Dobry Humor” ukazywał się także po 2001 r., nie kontynuowałem publikacji dodatków? Nakład spadał, przygotowanie organizacyjne, czas i energia, nie przyczyniały się do konkretnego sukcesu. Była satysfakcja, że powstaje coś wyjątkowego i niestety to nie wystarczało.
Regionalne dodatki były jednym z najbardziej nietypowych pomysłów, jakie pojawiły się w polskiej prasie satyrycznej początku XXI wieku. Eksperymentem, który już się nie powtórzy. Był to jeden z najbardziej nietypowych projektów wydawniczych, jakie zrealizowałem. Nie zwiększył sprzedaży tak, jak zakładałem, ale połączył dziesiątki autorów z różnych regionów Polski i pokazał, że satyra i humor potrafią łączyć czytelników oraz autorów z całej Polski.
Dodatki satyryczne: (c) Szczepan Sadurski / Media . Sadurski.com
Zobacz też:
> Twój Dobry Humor – pożegnalny artykuł w ostatnim numerze
> Początki polskiego Internetu. Gazetki z dowcipami w Onet.pl czyli Serwis Dobrego Humoru
> Ciekawostka na stronie Muzeum Karykatury w Warszawie
