Odessa – ciekawostki o mieście na Ukrainie

Ukraina miasto Odessa ciekawostki atrakcje zabytki

Odessa ciekawostki i najważniejsze informacje. Historia, zabytki, co zobaczyć w Odessie

Odessa

1) Miasto Odessa leży nad Morzem Czarnym i jest stolicą obwodu odeskiego.

2) Mieszka tu ponad milion ludzi. To trzecie po Kijowie i Charkowie największe miasto Ukrainy, pod względem liczby ludności.

3) Choć w Odessie są zakłady przemysłowe, w tym stocznia oraz port morski (największy w Ukrainie), miasto ma też charakter uzdrowiskowy (sanatoria, nadmorskie plaże). Jest tu także międzynarodowy port lotniczy.

Odessa ciekawostki z historii miasta

4) W starożytności były tu greckie osady Isiaka i Istrian. Później tereny należały do Gotów, Hunów, Kutrigurów, Awarów, Bułgarów i Madziarów. W XIV w. do Tatarów, Wielkiego Księstwa Litewskiego, później do Turków, a w 1789 r. Kozacy zdobyli tereny i przekazali je Rosjanom.

5) Kilka lat później, w 1794 r. zaczęto budować miasto, które nazwano Odessa. Zaczęło powstawać według projektu François Sainte de Wollanta, inżyniera z Brabancji. W 1804 r. zakończono budowę portu.

Cerkiew św. Dymitra z Rostowa w Odessie Ukraina
Cerkiew św. Dymitra z Rostowa w Odessie. Foto: Alex Levitsky & Dmitry Shamatazhi / cc by-sa 3.0

6) Dzięki pobieranemu w porcie cłu od dostarczanych statkami towarów, Odessa stała się jednym z najszybciej rozwijających się miast Rosji. To głównie z Odessy eksportowano rosyjskie zboże do innych krajów. Bardzo szybko rosła też liczba ludności miasta. W 1795 r. było ich 2250, w 1850 – 100 tysięcy, w 1884 r – 225 tysięcy, a w 1900 r. – 450 tysięcy. Przed I wojną światową Odessa była czwartym po Petersburgu, Moskwie i Warszawie najważniejszym miastem Imperium Rosyjskiego.

7) Na przełomie XVIII i XIX wieku przybyło do Odessy ponad 100 polskich rodzin szlacheckich. Zdobywali tu swe pałace, a miasto odwiedzali m.in. Adam Mickiewicz, Julian Ursyn Niemcewicz i Józef Ignacy Kraszewski.

8) Między 1821 a 1905 r. doszło do sześciu pogromów ludności żydowskiej. Życie straciło kilka tysięcy Żydów. Masowe mordy ludności żydowskiej miały potem miejsce w latach 1941-1042 i nazwano je potem Masakrą w Odessie. Zamordowano wtedy kilkadziesiąt tys. osób, spośród ok. 180 tysięcy. Przed wojną Żydzi stanowili ok. 1/3 ludności Odessy.

9) Dworzec kolejowy otwarto w Odessie w 1865 roku.

10) 1941–1944 Odessa była pod zarządem Rumunii i nazywała się Antonescu, na cześć marszałka Iona Antonescu (1882-1946).

Schody Potiomkinowskie Odessa ciekawostki atrakcje zabytki
Schody Potiomkinowskie. Odessa ciekawostki, foto: Oleksandr Malyon / cc by-sa 4.0

Schody Potiomkinowskie w Odessie

11) Schody Potiomkinowskie, to symboliczne wejście do miasta, najbardziej znane miejsce w Odessie. Mają 192 stopnie, 136 metrów długości, a różnica poziomów wynosi 27 metrów. Rozszerzają się ku dołowi, więc gdy patrzy się na nie ze szczytu, wyglądają, jakby na całej długości miały taką samą szerokość.

Początkowo, w latach 20. XIX wieku schody były mniejsze i zbudowane z piaskowca. Powiększono je w latach 1837-1841. W 1933 r. schody zrobiono z różowo-szarego granitu z Podola i zmniejszono liczbę stopni z 200 do 192.

Na szczycie schodów stoi pomnik z brązu, upamiętniający Armanda-Emmanuela du Plessis (1766-1822). Był pierwszym gubernatorem Odessy. Pomnik odsłonięto w 1826 roku

Początkowo nazywały się Gigantycznymi schodami, później Schodami przymorskimi, Ryszeliowskimi, a w czasach radzieckich do 1955 roku Bulwarowymi. Obecna nazwa Schody Potiomkinowskie nawiązuje do radzieckiego okrętu – pancernika Potiomkin, symbolu Rewolucji Październikowej.

Schody rozsławił na cały świat film z 1925 roku „Pancernik Potiomkin”, w reżyserii Siergieja Eisensteina.

Teatr Opery i Baletu Odessa ciekawostki atrakcje zabytki
Teatr Opery i Baletu. Odessa ciekawostki, foto: Alex Levitsky & Dmitry Shamatazhi / cc by-sa 3.0

Odessa zabytki, ciekawe miejsca

12) Wśród wielu interesujących, zabytkowych obiektów stojących w Odessie, warto wymienić poniższe:

  • – Latarnia Morska Woroncowa (27 metrów wysokości, stoi od 1862 roku), stojąca u wejścia do portu.
  • – Budynek filharmonii (1894-1898).
  • – Pałac Woroncowów (1826–1834).
  • – Teatr Opery i Baletu (1884–1887).
  • – Neogotycki pałac Beliny-Brzozowskiego z XIX wieku.
  • – Katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (1844-1853).
  • – Sobór Przemienienia Pańskiego (Spaso-Preobrażeński) z końca XVIII wieku.
  • – Cerkiew św. Dymitra z Rostowa z końca XIX wieku.

13) Wśród muzeów w Odessie są m.in. Muzeum Archeologiczne, Odeskie Muzeum Sztuki, Odeskie Muzeum Numizmatyczne i Muzeum Kina.

Muzeum Archeologiczne Odessa ciekawostki atrakcje zabytki Ukraina
Muzeum Archeologiczne, Odessa ciekawostki, foto: Haidamac / cc by-sa 4.0

Odessa ciekawostki

14) Pod miastem znajduje się sieć podziemnych tuneli, powstałych w wyniku eksploatacji wapienia. Ich długość przekracza 2,5 km i zaczęto je drążyć w pierwszej połowie XIX wieku.

15) W Odessie jest kilka uczelni wyższych. Odeski Uniwersytet Narodowy im. Ilji Miecznikowa otwarto w 1865 roku.

16) Czornomoreć Odessa, to ukraiński klub piłkarski założony w 1936 roku jako Dynamo. Piłkarze rozgrywają mecze na stadionie zbudowany w 1936 r., o pojemności ponad 28 tys. miejsc.

17) Wśród miast partnerskich Odessy ją: Gdańsk i Łódź.

Odessa ciekawostki: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Mariupol
> Ługańsk