Z czego słynie Pińczów

Pińczów ciekawostki atrakcje zabytki

Pińczów ciekawostki i najważniejsze informacje w pigułce. Z czego słynie miasto, co warto zobaczyć, pińczowskie zabytki

Pińczów

1) Pińczów, to 11-tysięczne miasto w województwie świętokrzyskim. Jest tu siedziba powiatu pińczowskiego oraz miejsko-wiejskiej gminy Pińczów.

2) Leży nad rzeką Nidą. Stąd do Kielc jest 39 kilometrów.

Pińczów ciekawostki z historii

3) Najpierw, w XII wieku powstał kamieniołom, a pracujących tu górników strzegł gród obronny. Został prawdopodobnie zniszczony przez Tatarów w 1241 roku. Potem zbudowano gotycki zamek, wokół którego zaczęła się rozwijać osada Piędziców. Uzyskała lokację w 1428 roku, stając się miastem. Właścicelem był wówczas Jan z Oleśnicy.

4) Gdy Pińczów był własnością Mikołaja Oleśnickiego (1566-ok. 1567), stał się ośrodkiem reformacji. W latach 1550–1551 z miasta wypędzono paulinów, a ich kościół zmieniono w zbór kalwiński. W budynkach poklasztornych powstało słynne na całą Europę gimnazjum pińczowskie (pierwsza protestancka szkoła średnia w Polsce). Działało w latach 1551–1567 i później było nazywane sarmackimi Atenami. W latach 1556–1563 miejscowi pedagodzy przetłumaczyli Biblię na język polski. Została wydrukowana w Brześciu Litewskim nakładzie 500 egzemplarzy i była użytkowana na terenie całego kraju. Nazywano ją Biblią brzeską lub Biblią pińczowską.

5) Pińczów przestał być ośrodkiem protestanckim w 1586 roku, gdy miasto kupił biskup krakowski Piotr Myszkowski (ok. 1505-1591). Do miasta wrócili paulini, a pińczowskie gimnazjum przyjęło program szkoły parafialnej.

6) Żydzi zaczęli się osiedlać w Pińczowie w I połowie XVI wieku. W XVIII wieku miasto było jednym z najważniejszych ośrodków żydowskich w Małopolsce. W latach 1856–1877 70% mieszkańców było narodowości żydowskiej.

7) Republika Pińczowska była obszarem powierzchni 1000 km² wyzwolonym spod niemieckiej okupacji przez oddziały partyzanckie Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. Było to w dniach 24 lipca do 12 sierpnia 1944 r., a na obszarze było szereg miejscowości, w tym Pińczów, Kazimierza Wielka, i Skalbmierz.

kościół św. Jana Ewangelisty w Pińczowie świętokrzyskie
Kościół św. Jana Ewangelisty w Pińczowie, woj. świętokrzyskie. Foto: Jakub Hałun / cc-by sa 3.0

Pińczów zabytki, co zobaczyć

8) Na rogu pińczowskiego rynku stoi zespół klasztorny paulinów, zbudowany w XV wieku, potem przebudowywany. Od 1963 r. mieści się tu Muzeum Regionalne. Adres: ul. Piłsudskiego 2a.

9) Kościół św. Jana Ewangelisty stojący przy rynku jest częścią zespołu klasztornego. Początkowo był budowlą gotycką, od XVII w. manierystyczną. Stojącą obok dzwonnicę zbudowano w latach 1685–1691.

10) Synagoga Stara została zbudowana w latach 1594–1609. Jest jedną z najstarszych synagog zachowanych w Polsce.

kaplica św. Anny Pińczów ciekawostki atrakcje zabytki
Kaplica św. Anny. Pińczów ciekawostki, foto: Jakub Hałun / cc-by sa 3.0

11) Kaplicę św. Anny zbudowano w stylu manierystycznym w 1600 roku. Była to pierwsza w Polsce wolno stojąca kaplica kopułowa o wyłącznie kultowym przeznaczeniu.

12) Pałac Wielopolskich jest częścią Zespołu zamkowo-pałacowego. Zbudowano go w stylu barokowo-klasycystycznym, w latach 1773-1799.

Pałac Wielkopolskich w Pińczowie zabytki
Pałac Wielkopolskich w Pińczowie. Foto: Jakub Hałun / cc-by sa 3.0

13) W Pińczowie stoi też manierystyczna budowla – Pawilon ogrodowy, zwany też basztą ogrodową. Został wzniesiony pod koniec XVI wieku i jest jedyną pozostałością po zamku Myszkowskich. Adres: ul. Nowy Świat.

14) W Domu Ariańskim, zwany Drukarnią Ariańską zbudowany na przełomie XVI i XVII wieku, obecnie mieści się muzeum.

15) Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny stoi w dzielnicy Mirów. Został wybudowany na przełomie XVI i XVII wieku. Wewnątrz znajduje się obraz Matki Bożej Mirowskiej, uznawany za święty.

Pawilon Ogrodowy Baszta Ogrodowa Pińczów ciekawostki atrakcje zabytki
Pińczów ciekawostki. Pawilon Ogrodowy (Baszta Ogrodowa). Foto: Arianus / cc by-sa 3.0

Pińczów ciekawostki

16) W okolicach Pińczowa, w kamieniołomie wapienia pińczowskiego, znaleziono szkielet wieloryba sprzed 15 milionów lat.

17) Pińczów leżał na trasie Świętokrzyskiej Kolejki Dojazdowej. To wąskotorowa linia kolejowa, która zaczęła jeździć w 1917 roku, a zakończyła działalność w 2020 roku.

18) Nida Pińczów, tu klub sportowy założony w 1946 roku. Piłkarze klubu rozgrywają mecze na Stadionie MOSiR (ul. Pałęki 26), mogącym pomieścić 3 tys. widzów.

19) W Pińczowie przy ul. 3 Maja 34 jest zakład karny.

Pińczów ciekawostki: (c) Sadurski.com

Zobacz też:
> Bodzentyn
> Busko-Zdrój